Bediüzzaman Sa'îd Nursî, Sirr-1 Innâ A'taynâ, Basılmamış Osmanlıca Mustafa Kemal'in 30 Eylül 1911'de Kudüs Kamenitz Oteli'nde yahudi Eliezer B Yehuda'nın oğlu Itamar Ben-Avi ile sohbeti: Mustafa Kemal: "SABETAY SEV soyundan geliyorum. Kendisine hayranım. Keşke bu dünyadaki bütün Yahudile onun mesihliği altında birleşse.."
Hicri 9. yılda Tebuk Seferi dönüşünde Medine'ye gelen Sakif kabilesi elçileri, Medi- ne'de kaldıkları süre içinde mescidde Hz. Peygamberin yakın alakasına mazhar ol- muşlardı. Sonunda müslü- man oldular. İslâm'ı öğrendi- ler. Ancak arkalarında bi- raktiklan kabilelerinin, ken- dilerini anlayışla karşılaya- caklarından kuşkuluydular. Hz. Peygamber'den ilginç is- teklerde bulundular. Bunlar arasında bir-iki tanesi vardı ki gerçekten pek dikkat çeki- ciydi. Dediler ki:
- Bizi namaz kılmaktan muaf tut?.. Hz. Peygamberin cevabı çok kesindi:
-"Namazsız dinde hayır yoktur."
Pek tabii, namazsız din- darlıkta da hayr olmazdı.
- Kabilemiz dışından biri- ni bize âmir tayin etme! dedi- ler. Hz. Peygamber, kabul buyurdu. İçlerinde bulunan ve yaşça en küçükleri olan ve fakat Islam'ı öğrenmekte pek gayretli davranan Osman Bin Ebi'l-As't onlara imam ve vall yaptı.
- Lat putumuza üç yıl do
kunmal dediler. Hz. Peygam
Der kabul etmedi.
Yine kabul etmedi.
- Bir yıl dokunmal dediler, Hz. Peygamber bunu da ka bul etmedi.
- Biz döndükten sonra bir ay olsun bizimle kalsın, dedi ler. Resûl-i Ekrem Efendimiz onu da kabul etmedi. Lata süre tanımadı. Putlara mü samaha olunamayacağını ortaya koydu. Tevhid yur- dunda putun ne işi vardı?... Yeniden şekillenen İslâm yurdunda puta yer yoktu. Efendimizin kararlılığını gö rünce;
- Bäri onu bize, kendi elle- rimizle kırdırtma. Onun yı kım işini sen üstlen dediler
Hz. Peygamber:
- "Olur, ben onu ortadan kaldırtırım" buyurdu.
Elçilerin Medine'den ayrı- hışından iki-üç gün sonra Hz. Peygamber, Ebu Sufyan ile yine bir Sakifli olan Mugire bin Şu'be'yi Lat'ı ortadan kaldırmakla görevlendirdi. Onlar da bunu büyük bir gösteri halinde, bütün Sakif halkının gözü önünde parça- layıp yok ettiler.
20. yüzyıl istihbarat çalışmalarının önemli bir alanı da stratejik sürpriz oldu. 19. yüzyılın sonunda demiryollarının ve buharlı gemilerinin kullanılmaya başlanması kitlesel orduların seferberliğini ve taşınmasını kolaylaştırdı ve dünya savaşları or- taya çıktı. 20. yüzyılda ise teknolojik sürpriz savaş alanlarının en önemli sürpriz şekli oldu. Teknolojik sürprizler iki kategoriye ayrılabilir. Bunlardan ilki atom bombası gibi büyük bir sistemin gizlice geliştirilmesidir. Bunu tespit etmek oldukça zordur. İkinci kategoride ise yeni bir silah sisteminin savaş alanına getirilmesidir. Çok üstünlüğü olan yeni bir tankın durdurulamaması buna bir örnek olabilir. Gele- ceğin savaşlarında da teknolojik sürpriz ve aldatma önemli rol oynayacaktır. 21 yüzyıla kadar stratejik sürpriz için en büyük endişe konusu bir hasım bir devleti- ordularını gizlice mobilize etmesi idi. Bugün teknoloji sayesinde hem birlikleri konsantre hale gelmesi hem de silah sistemlerin konuşlanması çok daha kısa sür de yapılabilir bir hale geldi.
4.1.1. Huseyin Mûcib el-Misrî': Mu'cemu'd-devleti'l-usmaniyye (A) (Kahire: ed-Dâru's-sekâfiyye li'n-neşr) Mısır'ın ünlü Türkologlarından karşılaştırmalı edebiyatın ustası Huseyin Mûcib el-Misrî'nin hazırladığı Mu'cemu'd-devlet Osmaniyye bu alanda ilk olarak yazılmış sözlüklerdendir. Sözlük
mukaddime (giriş) ve sözlük bölümünden oluşur. Sözlük bölümü ise
genel sözlük ve Osmanlı hanedan üyelerine ayrılan bölüm olmak
üzere iki kısımdan oluşur.
Müellifmukaddimede Osmanlı Türklerinin İslam tarihi üzerindeki açıkça etkisini ortaya koyar. Onların topraklarını genişleterek farklı ırk, din ve dillerdeki toplulukları hakimiyetleri altına aldıklarına ve gerçek manadaOsmanlı Devleti'nin bir İslam Devleti olduğuna dikkat çeker (el-Misri, 1425/2004, 5).
Burada Osmanlı hanedanından sultanların İslam'a bağlılıklan örneklerle detaylı bir şekilde anlatılır. Örneğin Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Bey'in, şemaili itibariyle Raşit Halifelerden Hz. Ömer'e benzediği; cömertliği misafirperverliği ile Hz. ve Peygamber'in anlattığı Müslüman profiline uygun olduğu belirtilir (el- Misri, 1425/2004, 5-6). Yine Osmanlı padişahlarından Yavuz Sultan Selim kendisine hakimul-haremeyn (iki haremin yöneticisi) denmesine itiraz ederek hadimu'l-haremeyn (iki haremin hizmetçisi) olduğunu ifade etmiştir. Yine Yavuz Şeyhülislam Kemal Paşazâde'nin atının çamur sıçrattığı kaftanın çamuru ile kalmasına şu sözleriyle din adamına saygısını ortaya koymuştur: Durun, dedi. Temizlemeyin! Bana yeni bir kaftan getirin, üzerimi değişeyim. Bu çamurlu kaftanımı da öldüğümde sandukamın üzerine örtsünler. Çünkü, ülemanın atının ayağından sıçrayan bu çamurlar mübarek olup hürmet ve tazime layıktır (el-Misri, 1425/2004, 6). Yine Yavuz'unMısır'ın fethi ile birlikte Misir dönüşü diğer kutsal emanetlerle
birlikte
Türk Edebiyatı alanında doktora yapan ilk Arap müellifi olarak tanınan Hüseyin Mucib el-Misri, Türkçe, Farsça ve Urducada eserler veren, bu dillerdeki edebi eserleri karşılaştırmalı olarak ele alıp inceleyen önemli bir edebiyat araştırmacısıdır Doktora öğrenimi için geldiği İstanbul'dan, sağlık sorunları nedeniyle çalışmasın tamamlayamadan ayrılmak zorunda kalan Hüseyin Mucib'e, 1996'da Marmara Üniversitesi tarafından Fahri Doktora unvanı verilmiş, daha sonra da Türkive Cumhuriyeti Devlet Ödülü'ne lâyık görülmüştür. Yetmişe yakın eser telif etmiştir (İslamoğlu, Abdulmecit, 2010, 2 (9), 146-147. Ayrıca bk. Ishakoğlu, 2008, 5-22 3.Uluslararası Sozlukbilimi Sempozyomu Bildiri Kitabı sy. 902.
4974- Kim Allah'in gazabını mucip olan hususlarla insanları hoşnut ederse, Allah daima onu onlara muhtaç kılar. Bir kimse de nası gücendirmek pahasına Allah'ı hoşnut ederse insanların kötülüklerine karşı, Allah ona kâfi gelir.
4975- Bir kimse halkı nazar-ı itibara almadan Allah'ı hoşnut ederse, Allah ona kâfi gelir. Allah'ı gücendirerek mahlukatı hoşnut ederse, Allah o mahlukatı kendisine musallat eder.
4976- Kim bidat sahibini korkutursa, Allah onun kalbini emniyet ve iman ile doldurur. Kim bidat sahibini men ederse, Allah onu kıyametin çirkin manzarasından emin kılar. Kim bidat sahibini terslerse, Allah onun cennette bir derecesini yükseltir. Kim de onunla karşılaştığı zaman güler yüz gösterip yumuşak davranırsa, Muhammed'e indirileni istihfaf etmiş (hafife almış) olur. (Bidat sahibine Allah için buğzetmek vaciptir.)
٤٩٧٧ - مَنْ أُريدَ مَالَهُ بِغَيْر حَقَّ فَقَاتَلَ فَقُتِلَ فَهُوَ شَهِيدٌ رعب د ن ق ت صحيح عن ابن عمرو حم ٥ عن ابي هريرة
4977- Kimin malı elinden alınmak istenip de bu uğurda karşı tarafla çarpışırken öldürülürse o şehittir. ٤٩٧٨ - مَنْ اِزْدَادَ عِلْمًا وَلَمْ يَرْدَدْ فِى الدُّنْيَا زُهْدًا لَمْ يَرْدَدْ مِنَ اللَّهِ إِلَّا
بُعْدًا الديلمي عن على)
4978- Kim dünyada ilmini artırıp da zühdünü artırmazsa
Allah'tan daha da uzaklaşır.
-1151- Ramuz ul Ehadis Hadis Ansiklopedisi Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi 2.cilt.sy.1151.
Vatan hainlerini putlastirdilar kahramanlastirdilar Mustafa Kemal ve İnönü İslam dini oldurulecek Yahudiler ve masonlar Biz Turkleri savaşarak yenemiyecegiz, ancak İslam dininden çıkartarak yenebiliriz. Haim Naum Mustafa Kemal ve inonuyu dost bulmuş (İslam dinine dusman) ve böylece Turkiye Cumhuriyetin temelleri dinsizlikle....... (Lozan in gizli madde leriyle) istisna olarak Mustafa Kemal Atatürk ün gizli vasiyeti aciklanabilseydi Turkiye de her şey degisebilirdi (İsmet Bozdag 17 Ocak 1988 Nokta Dergisi.... atılmıştır.
Lozan Antlaşması imzacı devletler -özellikle İngiltere- tarafından niçin gecikmeli onaylandı? Bunda hilafetin kaldırılmasının etkisi var mıydı?
Lozan Antlaşması'nın 10 Nisan 1924'de İngiliz Avam Ka- marası'nda onaylanması184, Türkiye'de hilafetin ilgasından (3 Mart 1924) sonra gerçekleşmesi, bu onay meselesinin hi- lafetin ilgası ile ilgili olabileceği tartışmalarını doğurmuştur. Tespit edebildiğimiz kadarıyla Lozan Antlaşması, imzalan- masından sonra 2 kez İngiliz Parlamentosu'nda tartışılmıştı. Bunlardan birincisi 2 Ağustos 1923'de Avam Kamarası'nda diğeri de 28 Şubat 1924'de Lordlar Kamarası'nda yapılmış- t1185. Bu arada, İngiliz Kralı V. George, 15 Ocak 1924'de, İngiliz Parlamentosu'nda yaptığı konuşmada, Lozan antlaş- ması onaylandıktan sonra Türkiye ile yeni bir barışçı ilişkiler döneminin açılacağını söyledi. Bu sırada ilk kez İşçi Parti- li bir hükümet kuran Ramsey Mac Donald, ülkenin artan iç sosyal ve ekonomik sorunları ve Avrupa'daki Ruhr sorunuyla uğraşmaktaydı186. Hiç şüphesiz, bunların yanı sıra, dünya- da sahip olduğu Müslüman sömürgeler itibariyle İngiltere için bir tehdit unsuru olan hilafetin ilgasının da bu onayın gerçekleşmesinde etkisi bulunmaktaydı. Diğer taraftan Tür
184 İ. Soysal, Türkiye'nin Siyasal Andlaşmaları,. s. 80, Cemil Bilsel, Lozar II, Sosyal Yayınları, İstanbul tarihsiz, s. 560-561.
185 M. Çufali, a.g.m., s. 587-592.
186 Yeniden patlak veren Ruhr sorunu, Fransa ve Belçika'nın savaş tazmi natı ödemediği gerekçesiyle Almanya'nın Ruhr bölgesini işgal etmesiy le başlamıştı. Bkz., T. Akyol, Bilinmeyen Lozan, s. 309; İsmet İnönü'y göre, bu onay işleminin gecikmesinin sebebi Türkiye'ye karşı gereksi fedakarlıklar yapıldığını düşünen siyasetçiler idi. Bu yüzden onlar acel
Evvelki kitab bir bab (lügat nev'i)den bir harf (kıraat) üzere nazil oldu. Kur'an ise yedi bab'dan yedi kıraat üzerine korkutucu, emredici, helal ve haramı bildirici, muhkem ve müteşabih ve kıssaları bildirici olarak nazil oldu. Helalini helal kabul edin. Haramını haram kabul edin. Emrolunduğunuzu yapın, nehy olunduğunuzdan vaz geçin, kıssalarından ibret alın. Muhkemi ile amel edin. Müteşabihine inanın. Ve: "Ona inandık, hepsi Rabbimizin indindedir." deyin. Ravi: Hz. İbni Mes'ud (r.a.) Sayfa: 451 / No: 9 Ramuz El-Ehadis
2674- Kabrin sıkması, mü'minin affedilmemiş olan her günahına keffarettir. Zekeriyya'nın oğlu Yahya'yı kabir arpa ekmeği yemesi sebebi ile sıktıkça sıkmıştır.
٢٦٧٥ - اَلصِّيَافَةُ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ فَمَا زَادَ فَهُوَ صَدَقَةٌ (حم وعبد بن حميد ع عـــن
1 Kasım 2017 Çarşamba/12 Safer 1439-623 yıl süren Osmanlı Saltanatı'nın Kaldırılması (1922)/ Latin Alfabesine Geçiş (1928)/Yah ya Kemal Beyatlı'nın Vefatı (1958)
2 Kasım Perşembe 13 Safer Rusya'nın Osmanlı'ya Savaş İlanı (1914)/ Ilk Radyo Naklen Yayınının ABD'de Gerçekleşmesi (1920)
3 Kasım Cuma/14 Safer Hz. Ömer'in Şehadeti (644)/Tanzimat İlanı (1839)
4 Kasım Cumartesi/15 Safer Haydarpaşa Tren Garı'nın Açılışı (1909)/ UNESCO'nun Kuruluşu (1946)
5 Kasım Pazar/ 16 Safer Os manlı Ordusu'nun Musul'a Girmesi (1638)/ Fransızların Gaziantep İş gali (1919)
6 Kasım Pazartesi/ 17 Sa- fer Bolşevik Ekim Devrimi (1917)/ GAP'ın Kuruluşu (1989)
7 Kasım Salı/ 18 Safer Di van Edebiyatı Şairi Baki'nin Vefatı (1600)
8 Kasım Çarşamba/19 Safer Uzun Mehmed'in İlk Maden Kömü rünü Bulması (1829)
9 Kasım Perşembe 20 Safer Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Yürürlüğe Girmesi (1936)/12 Eylül Anayasası'nın Yürürlüğe Girmesi (1982)
10 Kasım Cuma/21 Safer-M. Kemal Atatürk'ün Vefatı (1938)/ Osman Yüksel Serdengeçti'nin Ve fatı (1983)
11 Kasım Cumartesi/ 22 Sa- fer Varria Meydan Savaşı (1444)/ 1 Dünya Savaşı'nın Sona Ermesi
(1918)/FKÖ Lideri Yaser Arafat'ın Vefatı (2004)
12 Kasım Pazar/ 23 Safer Plevne Müdafaası (1887)/ Bo lu-Düzce Depremi (1999)
13 Kasım Pazartesi/ 24 Sa-
fer- Tekirdağ'ın Kurtuluşu (1922)/ Mehmed Zahid Kotku Efendi'nin Vefatı (1980)
14 Kasım Salı/ 25 Safer I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti Tarafından Cihad-ı Ekber İlan Edil mesi (1914)
15 Kasım Çarşamba/26 Sa-
fer- ODTÜ'nün Kuruluşu (1956)/ Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin llanı (1983)/ Bağımsız Filistin Dev- leti'nin Kurulması (1988)
16 Kasım Perşembe 27 Sa- fer- Muhyiddin İbn-i Arabi Hazret
3 Şubat/21 Cemâziyelähir, Çar- şamba Fatih Sultan Mehmed'in Tahta Geçişi (1451)/ Hutbele- rin Türkçe Okunmaya Başlaması (1928)/ Ali Ulvi Kurucu'nun Vefatı (2002)
4 Şubat/22 Cemáziyelähir, Per- şembe İskilipli Atıf Hoca'nın Şe- hid Edilişi (1926)/ M. Esat Co- şan Hocaefendi'nin Vefatı (2001)/ Dünya Kanser Günü
ma- Kahramanmaraş'ın Kurtulu- şu (1920)/ Hasan el-Benna'nın Ve fatı (1949)/ Mahmud Sami Rama- zanoğlu (ksjun Vefatı (1984)/ Mu- zaffer Ozak'ın Vefatı (1985)
13 Şubat/1 Receb, Cumartesi-
Üçaylar'ın Başlangıcı/ Erzincan'ın Kurtuluşu (1918)/ Kıbrıs Türk Fede- re Devleti'nin Kuruluşu (1975)
14 Şubat/2 Receb, Pazar Sirp
Ayaklanması (1876)/ Telefonun Ica- di (1876)
15 Şubat/3 Receb, Pazartesi Ya- vuz Sultan Selim'in Hilafeti (1517)/
Mayıs 2021 Cumartesi/19 Rama- an 1442-Emek ve Dayanışma Günü
Mayıs Pazar/20 Ramazan-Rama an'ın Son On Günü Başlıyor/Ku üs'ün lik Fethi (636)/Osmanh-Iran avaşı (1776)/ Maatif Vekäleti'nin Milli Eğitim Bakanlığı) Kurulması 920)
Mayıs Pazartesi/21 Ramazan- Fatih Sultan Mehmed'in Vefatı 1481)
Mayıs Salı/22 Ramazan- Eyyüb 1-Ensåri'nin Şehadeti (669)/ Sul- an Çelebi Mehmed'in Vefatı (1421)/ Beşiktaşlı Yahya Efendi'nin Vefatı 1571)
5 Mayıs Çarşamba/23 Ramazan- Rúmi Takvim'de Kasım'ın Sonu/ Avrupa Konseyi'nin Kuruluşu (1949)/ Tarihçi Yazar Kadir Mısıroğlu'nun Vefatı (2019)
5 Mayıs Perşembe/24 Ramazan- mám- A'zam Ebû Hanife'nin Ve fatı (767)/ Rümi Takvim'de Hızır'ın Başlangıcı (Hıdrellez)
7 Mayıs Cuma/25 Ramazan-Yuna- nistan'ın Bağımsızlık İlanı (1832)/ Türkiye'de İlk İlahiyat Fakülte si'nin Kuruluşu (1924)/Şeyh Nâzım Kıbrısi'nin Vefatı (2014)
8 Mayıs Cumartesi/26 Rama- zan-Muhtemel Kadir Gecesi/ Al manya Federal Cumhuriyeti'nin İlanı (1949)/ Uluslararası Af Örgü tü'nün Kuruluşu (1961)/ 11. Dünya Savaşı'nın Bitişi (1945)
9 Mayıs Pazar/27 Ramazan- Bati Almanya'nın NATO'ya Katılması (1955)/Her gün anneler günüdür.
12 Mayıs Çarşamba/30 Ramazan- Fransa'nın Tunus'u İşgali (1881)
13 Mayıs Perşembe/1 Şevval Ra mazan Bayramı'nın 1. Günü Ahmet Ziyaeddin Gümüşhanevi'nin Vefatı (18931/Manisa Soma'da Maden Fa clası, 301 işçimiz şehit oldu. (2014).
14 Mayıs Cuma/2Şevval Ramazan
Bayramı'nın 2 Günü Demokrat
Parti'nin İktidara Gelişi (1950)
15 Mayıs Cumartesi/3 Şevval-Ra mazan Bayramı'nın 3. Günü/Nured din Zengi'nin Vefatı (1174)/Atina'nın Fethi (1458)/ Yunanılar'ım İzmir'i İşgali (1919)
16 Mayıs Pazar/4 Şevval-Cezayir'in Osmanlı Hakimiyetine Girmesi (1516)/Son Osmanlı Padişahı Vah deddin'in Sanremo'da Vefatı (1926)/ Galata Köprüsü'nün Yanması (1992)
17 Mayıs Pazartesi/5 Şevval- Ebû Hanife'nin Talebesi Imam Mu hammed eş-Şeybani'nin Vefatı (805)/ Kasr-ı Şirin Antlaşması'nın Imzalanması (1639)/Ziya Paşa'nın Vefatı (1880)
18 Mayıs Salı/6 Şevval- Gül Mevsi mi/Müzeler Haftası
19 Mayıs Çarşamba/7 Şevval-Hat- tat Hamit Aytaç'ın Vefatı (1982)/ Gençlik ve Spor Bayramı
20 Mayıs Perşembe/8 Şevval- II. Bayezidin Tahta Çıkışı (1481)/ Sul tan II. Osman'ın (Genç) Şehadeti (1622)
21 Mayıs Cuma/9 Şevval- Adnan Menderes'in Başbakan Oluşu (1950)/ Dünya Süt Günü
22 Mayıs Cumartesi/10 Şevval-Bü yük İstanbul Depremi (1766)/Nene Hatun'un Vefatı (1955)
23 Mayıs Pazar/11 Şevval Türk Vatandaşlığı Kanunu Kabul Edili- şi/Tekke ve Zaviyelerin Kapatılı (1928)
24 Mayıs Pazartesi/12 Şevval-Dan danakan Zaferi ve Büyük Selçuklu Devleti'nin Kuruluşu (1040)
25 Mayıs Salı/13 Şevval-Necip Fazıl Kısakürek'in Vefatı (1983)
26 Mayıs Çarşamba/14 Şevval-II. Bayezid Han'ın Vefatı (1512)/Ahmed Cevdet Paşa'nın Vefatı (1895)
27 Mayıs Perşembe/15Şevval Tür kiye'de Hafta Tatilinin Cuma'dan Pazara Alınması (1935)/ Elmalılı M. Hamdi Yazır'ın Vefatı (1942)/27 Mayıs Darbesi (1960)
28 Mayıs Cuma/16 Şevval Os manlılar'ın Rumeli'ye Geçişi (1348)/ Dünya Kıble Günü Bükreş Antlaş ması'nın İmzalanması (1812)/Sayış tay'ın Kuruluşu (1862)
29 Mayıs Cumartesi/17 Şevval-Is- tanbul'un Fethi (1453)/Türk Bayrağı
Hakkındaki Kanunun Kabulü (1936)
30 Mayıs Pazar/18 Şevval Rama-
zan-İstanbul'un lik Şehremini Hi- zır Çelebi'nin Vazifeye Başlaması (1453)/Sultan Abdülaziz'in Hali ve Şehadeti (1876)
31 Mayıs Pazartesi/19 Şevval-Sul- tan Alaeddin Keykubat'ın Vefatı (1237)/ Kanije Zaferi (1664)/ Muş Depremi (1945)
Haziran Salı 2021/20 Şevval 1442- Ayasofya'da lik Cuma Namazının Ka lınışı (1453)
2 Haziran Çarşamba 21 Sev val Türkiye'de İlk Kez "Pazar Günü Resmi Tatil Uygulamasının Başla tılması (1935)
3 Haziran Perşembe /22 Şevval-1 Haçlı Seferi (1098)/Gelir Vergisi Ka- nunu'nun Kabulü (1949)/Boksör Mu hammed Ali'nin Vefatı (2016)
4 Haziran Cuma/ 23 Şevval-Sul- tan Abdülaziz'in Şehid Edilişi (1876)/ Pehlivan Koca Yusuf'un Vefatı (1898)
5 Haziran Cumartesi/24 Şevval- Israil ile Arap Ülkeleri Arasında "Altı Gün Savaşlan nın Başlaması (1967)/ Felsefeci Hilmi Ziya Ülken'in Vefa- ti (1974)
6 Haziran Pazar/25 Şevval- Fa- tih Sultan Mehmed'in Kırım'ı Fet- hi (1475)
7 Haziran Pazartesi / 26 Şevval- Mäliki mezhebi kurucusu Imam Mä- lik'in Vefatı (795)/Süleymaniye Ca- mii'nin Açılışı (1557)/Türkiye Cum huriyeti'ne ait lik Madeni Paranın Basılması (1933)/ A. Cahit Zarifoğ lu'nun Vefatı (1987)/ Şair Abdurra- him Karakoç'un Vefatı (2012)
8 Haziran Salı/27 Şevval-Peygam ber Efendimiz (sav)'in Miladi Tarih- le Ahirete İrtihåll (632; H. 13 Rebiü- levvel 11)/Türkiye'de İlk Kalp Ame- liyatı'nın Yapılması (1951)
14 Haziran Pazartesi/4 Zilkade- Dårendeli Osman Hulüsi (Ates) Efendi'nin Vefatı (1990)
15 Haziran Salı/5Zilkade- Hz. Bl lal-i Habeşi Tarafından İlk Ezanın Okunması (622)/ 1. Kosova Savaşı (1389)/ Yeniçeri Ocağı'nın Kaldırıl ması (1826)/Darüşşafaka'nın Kuru- luşu (1865)
16 Haziran Çarşamba/6 Zilkade-
Barbaros Hayreddin Paşa'nın Preve ze Zaferi (1535)/Ezân-ı Muhamme di'nin Tekrar Asli Lafızlarıyla Okun- masının TBMM'ce serbest bırakıl ması (1950)
17 Haziran Perşembe/7Zilkade- Hz. Osman'ın Şehadeti (656)/ Eza- nın Asli Süretinde Okunmaya Baş laması (1950)/Kemal Kacar'ın Vefa- ti (2000)
18 Haziran Cuma/8 Zilkade-8. Cumhurbaşkanı Turgut Özaľa Su- ikast Teşebbüsü (1988)
19 Haziran Cumartesi/9Zilkade- İznik Konsili'nin Toplanması (325)/ ABD'de Köleliğin Resmi Olarak Kal- dırılması (1862)
HAZİRAN
2021
MAHINUR AYDIN
TARİHTE BU AY
20 Haziran Pazar/10Zilkade-Koso
va Zaferi/1. Murat'ın Şehid Ediliment 1389)/En Uzun Günlerin Baglamans (
21 Haziran Pazartesi/11 Zilkade
Ibn-i Sink'nın Vefits (1037/Zongul dakın Kurtuluşu (1922)/ Soyadı Ka nununun Kabulü (1934)/ Yiles En Uzun Günü
22 Haziran Salı/12 Zilkade-Nas reddin Hoca'nın Vefatı (1284)/ Erza rumlu İbrahim Hakko Hazretleri'nin Vefatı (1780)
23 Haziran Çarşamba/13Zilkade
Hz. Ali'nin Halife Seçilmesi (656)/
Turgut Reis'in Vefats (1565)
24 Haziran Perşembe/14 Zilkade Girit Adası'nın Fethi (1645)/ 11. Bal kan Savaşının Başlaması (1913)/Tür kiye'de Başkanlık Seçimi Modeline Geçilmesi (2018)
25 Haziran Cuma/15 Zilkade-Sul
tan Abdülmecidin Vefatı (1861)/Ko re Savaşı'nın Başlaması (1950)
26 Haziran Cumartesi/16 Zilka
de-Büyük İstanbul Yangını (1645)
27 Haziran Pazar/17Zilkade Hay ber'in Fethi (628)/Hicaz'ın Osman li'dan Ayrılması (1916)
28 Haziran Pazartesi/18Zilkade L Dünya Savaşı'nın Başlaması (1914)/ Izmit in Kurtuluşu (1921/ Mehmed Fuat Köprülü'nün Vefatı (1966)
29 Haziran Salı/19 Zilkade-Şeyh Said ve 46 Arkadaşının Idam Edill
şi (1925)
30 Haziran Çarşamba/20 Zilkade Sultan II. Mahmud un Vefatı (1839)/ Himaye-1 Etfal (Çocuk Esirgeme) Ce- miyeti'nin Kuruluşu (1921)/Fuat Sez- gin'in Vefatı (2018)
1 Temmuz 2021 Perşembe/21 Zilkå de 1442- Kandilli Rasathanesi'nin Kuruluşu (1911)
2 Temmuz Cuma/22 Zilkade- Xu- ba Mescidi'nin İnşası (622)/Mina'da El-Muaysem Tüneli'nde Meydana Gelen Faciada 1425 Hacının Vefatı (1990)
3 Temmuz Cumartesi/23 Zilkåde Sultan V. Mehmed Reşadın Vefa- ti (1918)/ Kösedağ Savaşı (1243)/Bo- ğaz'da Fatih Sultan Mehmet Köprü sü'nün Açılması (1998)
4 Temmuz Pazar/24 Zilkade-Bar- baros Hayreddin Paşa'nın Vefa- ti (1546)/ABD'nin Kuruluşu (1776)/ Sultan Vahidüddin'in Tahta Çıkma sı (1918)/Ankara Üniversitesi'nin Ku- ruluşu (1946)
5 Temmuz Pazartesi/25 Zilkåde- Fransa'nın Cezayir'ı İşgali (1830)/ Cezayir'in İstiklâli (1962)/ Başbağ- lar Katliamı (33 şehit, 1993) Şair Er- dem Bayazıt'ın Vefatı (2008)
6 Temmuz Salı/26 Zilkåde Hi caz'ın Osmanlı Topraklarına Katıl ması, Mukaddes Emanetlerin Yavuz Sultan Selim'e Teslim Edilmesi (1517)
7 Temmuz Çarşamba/27 Zilkåde- Kars'ın Rus İşgaline Uğraması (1828)/ Hatay'ın Fransız İşgalinden Kurtu- luşu (1938)
8 Temmuz Perşembe/28 Zilkåde Kânûni'nin Rodos'a Çıkışı (1522)
de-Nurettin Topçu'nun Vefatı (1975)/ Çeçen lider Şamil Basayev'in Vefatı (2006)
11 Temmuz Pazar/1 Zilhicce- Ingi lizler'in Mısır'ı İşgali (1882)/Sırpla rin, Srebrenitsa'da 8.000 Kişiyi Kat letmesi (1995)
12 Temmuz Pazartesi/2 Zilhicce Üçüncü Haçı Seferi (1191)/TDK'nın Kuruluşu (1932)/Varto (Muş) Depre mi (1966)
13 Temmuz Salı/3 Zilhicce- Berlin Anlaşmasının İmzalanması (1878)
14 Temmuz Çarşamba/4 Zilhicce Hz. Aişe Välidemizin Vefatı (678)/ Kanuni Sultan Süleyman'ın Teb- riz'i Fethi (1534)/ İkinci Viyana Ku- şatması (1683)/Fransız İhtilali (1789)
15 Temmuz Perşembe/5 Zilhicce- Haçıların Kudüs'ü İşgali ve Katlia mı (1099)/Cezayir'in Osmanlılar Ta rafından Fethi (1516)/FETÖ'nün Dar- be Teşebbüsü (2016)/Demokrasi ve Milli Birlik Günü
Efendi'nin Vefatı (1999) 17 Temmuz Cumartesi/7 Zilhicce- Abdulkadir Geylani Hazretleri'nin
Vefatı (1166)/ Mimar Sinan'ın Vefa- ti (1588)
18 Temmuz Pazar/8 Zilhicce- Hz. Ali'nin Halife Seçilmesi (656)/ Misaki Milli'nin TBMM'de Kabu- 10 (1920)
19 Temmuz Pazartesi/9 Zilhicce- Kurban Bayramı Arifesi-Sabah Na- mazında Teşrik Tekbirleri Başıyor.
TEMMUZ 2021
MAHINUR AYDIN
TARİHTE BU AY
20 Temmuz Salı/10 Zilhicce Kur
ban Bayramınım 1. Günü
21 Temmuz Çarşamba/11 Zilkåde
Kurban Bayramının 2. Günü
22 Temmuz Perşembe/12 Zilhicce-
Kurban Bayramının 3. Günü
23 Temmuz Cuma/13Zilhicce-Kur ban Bayramının 4. Günü İkindi Na mazında Teşrik Tekbirleri Bitiyor
24 Temmuz Cumartesi/14 Zilhic- ce-Istanbul-Aksaray Yangını (1911)/ Lozan Antlaşması'nın İmzalanması (1923)/TÜBİTAK'ın Kuruluşu (1963)/ Ayasofya-i Kebir'in 86 Yıl Sonra Tek-
rar İbadete Açılması (2020)
25 Temmuz Pazar/15 Zilhicce-Ta- rik bin Ziyad'ın İspanya'yı Fethi (711)
26 Temmuz Pazartesi/16 Zilhicce- Fatih Sultan Mehmed'in Bogdan Za feri (1476)/ Edirne ve Kırklareli'nin Yunan Tarafından İşgali (1920)
27 Temmuz Salı/17Zilhicce-Insülin Hormonu'nun Keşfedilmesi (1921)/ Kore Savaşı'nın Sona Ermesi (1953)
28 Temmuz Çarşamba/18 Zilhicce- Ankara Savaşı (1402)/IL. Mahmudun Tahta Çıkması (1808)/L. Dünya Har- bi'nin Başlaması (1914)
29 Temmuz Perşembe/19 Zilhicce- NASA'nın Kuruluşu (1958)
30 Temmuz Cuma/20 Zilhicce-Le- histan'ın (Polonya) Osmanlı Hima- yesini Kabulü (1557)/Alman Impara- toru Bismarck'ın Ölümü (1898)/De miryolları'nın Devlet İşletmesi Olu şu (1953)
31 Temmuz Cumartesi/21 Zilhic- ce- Imam Ahmed bin Hanbel'in Ve-
1 Ağustos 2021 Pazar/22 Zilhicce 1442- Osmanlı Devleti'nin Kurucu su Osman Gazi'nin Vefatı (1326)/Kib- ns'ın Fethi (1571)
2 Ağustos Pazartesi/23 Zilhicce- Musevilerin Endülüs'teki Haçlı İs tiläsından Kaçarak Osmanlı'ya Sı ğınması (14921/ Irak'ın Kuveyt'i İş gal Etmesi (1990)
3 Ağustos Salı/24 Zilhicce-Türki ye'de Idam Cezasının Kaldırılma- 51 (2002)
4 Ağustos Çarşamba/25 Zilhicce-1. Dünya Savaşı'nın Başlaması (1914)/ Enver Paşa'nın Vefatı (1922)/Lozan Anlaşması'nın Yürürlüğe Girmesi (1924)
5 Ağustos Perşembe/26 Zilhicce- Sultan Reşadın, Meclis-i Mebûsan'ı Feshetmesi (1912)/ Fransa'nın Ceză- yir'de 45.000 Kişiyi Katletmesi (1945)
6 Ağustos Cuma/27 Zilhicce-Ame- rika'nın İlk Atom Bombasını Hiroşi- maya Atması (1945)
7 Ağustos Cumartesi/28 Zilhicce- Erzurum Kongresi'nin Bitmesi (1919)
8 Ağustos Pazar/29 Zilhicce- Kib- rıs'ta Uçuş Yapan Pilot Yüzbaşı Cen giz Topel'in Şehadeti (1964)/ Vehbe ez-Zuhayli'nin Vefatı (2015)
9 Ağustos Pazartesi/ 1 Muhar- rem 1443- Hicri Yılbaşı/ Harf In- lolabı (1928)/ Amerika'nın İkinci Atom Bombasını Nagazaki'ye At- ması (1945)
10 Ağustos Salı/2 Muharrem-İkin-
ci Dünya Savaşı'nın Fiilen Sona Er- mesi (1945)/Reisü'l-Kurrä Abdurrah- man Gürses in Vefatı (1999)
11 Ağustos Çarşamba/ 3 Muhar- rem- Fatih Sultan Mehmedin Ot
Fethi (1480)
lukbeli Zaferi (1473)/ Otranto'nun
12 Ağustos Perşembe/4 Muharrem- Bulgaristan'ın 250 bin Türk'ü Sınır Dışı Etmesi (1950)
13 Ağustos Cuma/ 5 Muharrem Babanzåde Ahmed Näim'in Vefatı (1934)/Ortaokullara Din Dersi Konul- ması (1956)/ Berlin'de Utanç Duva- rı'nın Yapılışı (1961)
14 Ağustos Cumartesi/ 6 Muhar
rem-Suleymaniye Camii'nin Açılı şı (1556)/Pakistan'ın İstiklali (1947)/ Türk Basın Birliği'nin Kurulması (1908)/ İkinci Kıbrıs Harekâtı'nın Başlaması (1974)
15 Ağustos Pazar/ 7 Muharrem- Fatih Sultan Mehmed'in Trabzon'u Fethi (1461)/ Trablusgarb'ın Fethi (1551)/Panama Kanalı Açılması (1914)
16 Ağustos Pazartesi/8 Muharrem- Kars'ın Selçuklu Türkleri Tarafından Fethi (1064)/ Hacı Bektaş-ı Veli'nin Vefatı (1271)
17 Ağustos Sah/9 Muharrem- Bü
yük Marmara Depremi (1999)
18 Ağustos Çarşamba/10 Muhar- rem- Aşüre Günü
19 Ağustos Perşembe 11 Muhar- rem- Evliya Çelebi'nin 50 yıl Süre cek Seyahatine Başlaması (1630)/ Osmanlı'da İlk Denizaltı Faaliyet- leri (1890)
20 Ağustos Cuma/12 Muharrem-
Yermük Savaşı (636)/Barbaros'un Nis (Nice) Kalesi'ni Fethi (1543)/Sekiz Yıl Süren Irak-İran Savaşı'nın Sona Er- mesi (1988)
21 Ağustos Cumartesi/ 13 Muhar- rem- Mescid-i Aksa'nın Yahudiler- ce Yakılması (1969)
AĞUSTOS 2021
MAHİNUR AYDIN
TARİHTE BU AY
22 Ağustos Pazar/ 14 Muharrem- Barbaros'un Tunus'u Teslim Alma-
51 (1534)
23 Ağustos Pazartesi/ 15 Muhar-
rem- Hz. Ebûbekir'in vefatı (6341/ Ebussuûd Efendi'nin Vefatı (1574)/ Sakarya Meydan Muharebesi'nin Başlaması (1921)/ Son Osmanlı Ha- lifesi Abdülmecid Efendi'nin Vefa- tu (1944)
24 Ağustos Salı/16 Muharrem-Ya- vuz Sultan Selim'in Mercidabık Zafe- ri (1516)/el-Bab Bölgesine "Fırat Kal- kanı Harekatı"nın Başlaması (2016)
25 Ağustos Çarşamba/ 17 Muhar-
rem-Yavuz Sultan Selim'in Halebi Fethi (1516)
26 Ağustos Perşembe/18 Muhar-
rem-Sultan Alparslan'ın Malazgirt Zaferi (1071)/Büyük Taarruz'un Baş laması (1922)/ Yavuz Sultan Selim
6 Eylül Pazartesi/29 Muharrem Yavuz Sultan Selim'in Tebriz'e Giri- şi (1514)/ Çeçenistan'ın Bağımsızlı ğını İlan Etmesi (1992)
7 Eylül Salı/30 Muharrem Känûni Sultan Süleyman'ın Vefatı (1566)
8 Eylül Çarşamba/1 Safer- Recep Yazıcıoğlu'nun Vefatı (2003)
9 Eylül Perşembe/2Safer-Ilk Telg raf Hattının Açılması (1855)
10 Eylül Cuma/3 Safer Peygam- ber Efendimizin Hicretinin Başla- ması (622)/Büyük İstanbul Depre- mi (1509)/ Haliç Köprüsünün Açıl ması (1974)
11 Eylül Cumartesi/4 Safer Bur
12 Eylül Pazar/5Safer Ikinci Viya na Kuşatması (1683)/12 Eylül Askeri
Ihtilali (1980) 13 Eylül Pazartesi/6 Safer Sakar
ya Zaferi (1921)
14 Eylül Sah/7Safer Ruslarla Edir ne Antlaşması'nın İmzalanması (1829)/OPEC in Kurulması (1960)
15 Eylül Çarşamba/ 8 Safer Mù
te Savaşı (629)/ Yassıada'da Onbes Devlet Adamının Idama Mahküm Edilişi (1961)/ İsrailin Beyrut'u Iş gali (1982)
16 Eylül Perşembe/9 Safer Libya Kahramanı Ömer Muhtar'ın Idam Edilmesi (1931)/Süleyman Hilmi Tu nahan Hocaefendi'nin Vefatı (1959)/ Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polat- kan'ın İdamı (1961)
17 Eylül Cuma/10 Safer Miryoke- falon Zaferi (1176)/ Adnan Mende res'in Idamı (1961)/Adnan Mende
res'in Anıt Mezara Nakli (1990)
18 Eylill Cumartesi/ 11 Safer- Er tuğrul Firkateyni'nin Japonya'da Batması (1890)/ Pakistan'ın kuru cusu M. Ali Cinnah'ın Vefatı (1948)
19 Eylül Pazar/12 Safer-Son Saha- bi Ebut-Tufeyl Amirb. Vasile (r.a.yin Vefatı (718)/ İstanbul Rasathane- si'nin Açılması (1576)
20 Eylül Pazartesi/13 Safer- Sela haddin Eyyübi'nin Kudüs Kuşatma St (1187)
EYLÜL
2021
21 Eylül Salı/14 Safer Peygamber Efendimizin Hicret Esnasında Ku ba'yı Teştifleri (622)/ Babür Devle ti'nin Yıkılması (1858)/ İkinci Bal kan Harbi'nin Başlaması (1914)
22 Eylül Çarşamba/15Safer Yavuz Sultan Selim Han'ın Vefatı (15201/ Iran Irak Savaşı (1980)
23 Eylül Perşembe/16 Safer Gece ve Gündüzün Eşit Oluşu (Sonbahar Ekinoksul/Devlet Demiryolları'nm
Kurulması (1856) 24 Eylill Cuma/17 Safer Peygamber Efendimizin Hicret Esnasında Me
dine'ye Ulaşması (6221/11. Selim'in Tahta Çılışı (1566)
25 Eylül Cumartesi/18 Safer Yıldı rım Beyazidin Nigbolu Zaferi (1396)/ Patrona Halil İsyanı'nın Başlaması (1730)
26 Eylül Pazar/19 Safer Sirp Sindi Savaşı (1371)/Girit'in Fethi (1669)
27 Eylül Pazartesi/20 Safer Birin- ci Viyana Kuşatmasının Başlaması (1529)/ Preveze Deniz Zaferi (1538)/ Girit'in Fethi (1669)
28 Eylül Salı/21 Safer Kazım Ka- rabekir'in Ermenileri Bozguna Ug ratması (1920)
29 Eylül Çarşamba/22 Safer Ine bahtı Kalesi'nin Fethi (1499)
30 Eylül Perşembe 23 Safer Känûni Sultan Süleyman'ın Tahta Çıkması (1520)
3 Ekim Pazartesi 2 Muhar- rem Nevşehirli Damad İbrahim Paşa'nın Sadrazam Olması (1716)// T.C. Merkez Bankası Kurulması (1931)
4 Ekim Salı/ 3 Muharrem Ki im Savaşı'nın Başlaması (1853)
5 Ekim Çarşamba/ 4 Muhar- rem- Kätip Çelebi'nin Vefan (1657)
6 Ekim Perşembe 5 Muhar- rem-İstanbul'un Kurtuluşu (1923)
7 Ekim Cuma/ 6 Muharrem Resmi Gazete'nin Yayın Hayatırsa Girmesi (1920)/ İlk Türk Otomo- biline Anadol Ismi Verilmesi (1966)
8 Ekim Cumartesi/7 Muhar- rem-lik Sendika ve Grev Yasağının Getirilmesi (1908)/L. Balkan Har bi'nin Başlaması (1912)
9 Ekim Pazar/8 Muharrem Yanya Kalesi'nin Fethi (1341)
10 Ekim Pazartesi/ 9 Muhar- rem- Kerbela Hadisesi ve Hazret-i Hüseyin'in Şehadeti (680)
11 Ekim Salı 10 Muharrem Aşüre Günü Mudanya Mutánekese nin İmzalanmas (1921/ NASA, Ik Insanı Uzay Uçusunu Yaph (1968
12 Ekim Çarşamba 11 Ma- harrem Kristof Kolomb'un Ame rika ya Keşfi (1492)/Sadranam So kullu Mehmed Pasa Öldürülmesi (1579)/ Omer Nasühi Bilmen in Vefan (1971)
13 Ekim Perşembe 12 Mu- harrem Ankara'nın Başkent Oluşu (1923)
14 Ekim Cuma/ 13 Muhar rem Yassada Muhäkemelerinin Başlaması (1960)
15 Ekim Cumartesi/14 Mu- harrem Uluslararası Af Örgü từ nün Kurulması (1961)
16 Ekim Pazar 15 Muhar rem- Aziz Mahmud Hüdayf Hazret- leri'nin Vefäb (1628)
17 Ekim Pazartesi 16 Muhar rem- İlk Türk Tugayı nın Kore ye Çıkması (1950)
18 Ekim Salı 17 Muharrem Edison un Ölümü (1931)
19 Ekim Çarşamba/18 Mu- harrem Ankara Tıp Fakültesi'nin Açılması (1925)
20 Ekim Perşembe 19 Mu harrem İkinci Varma Zaleri (1773)
21 Ekim Cuma/20 Muhar rem Tercümanı Ahval Ganete si'nin Çıkması (1860)
22 Ekim Cumartesi 21 Mur harvem Birinci Haçova Sa (1996) Karije Kalesi'nin Fethi (1600) Fouskopinin icha (2008)
23 Ekim Pazar 22 Mubar Kam Savage in Başlamasse (18
24 Ekim Pazartesi 23 Mahar rem Briesmis Milletier in Narcilasa (1945)
25 Ekim Saby 24 Maharvem
26 Ekim Çarşamba 25 Me barrem Fanh Sultan Mehmedin Trabzon'u Fethi (146.12
27 Ekim Perşembe 26 Me
harrem Balkan Misalen Kabila (
1932) 28 Ekim Cuma 27 Makar
rem Türkiye de Ik Nufus Same nan Yapılması (1927)
29 Ekim Cumartesi 28 Me harrem Cambüntet in des (19
30 Ekim Pazar 29 Muharrem
Divan Sairi Nedim in Velan (1730) Mondres Mutareikesinin r mass (1918)/Bogar Köprisnin Apless (1973)
31 Ekim Pazartesi 30 M harrem Sacratam Koprak Meh med Panel S Imam in Kamasak Svil Direrine Baglatmas (1918
talebeler Üstad'a 'Mehdi' dediği için, Üstad aşağıdaki iza kaleme almıştır:
"Aziz, Sıddık Kardeşlerim
Evvela: Nûr'un fevkalade has şakirdleri, 'Sikke-i Gaybiye müştemilatiyle, o evliyâyı meşhûreden, kırk günde bir defa ekmek yeyip kırk gün yemeyen Osman-1 Hålidi'nin saria ihbarı ve evladlarına vasiyeti ile ve Isparta'nın meşhur ehli kalb alimlerinden Topal Şükrü'nün zahir haber vermesiy le çok ehemmiyetli bir hakikati dava edip, fakat iki iltibas içinde bu bîçare, ehemmiyetsiz kardeşleri Said'e bin derece ziyade hisse vermişler. On seneden beri kanaatlerini tadile çalıştığım halde, o bahadır kardeşler kanaatlerinde ileri gidiyorlar. Evet, onlar On Sekizinci Mektub'daki iki ehli kalb çobanın macerası gibi, hak bir hakikati görmüşler, fa kat tâbire muhtaçtır. O hakikat da şudur:
Ümmetin beklediği, âhir zamanda gelecek zâtın üç va zifesinden en mühimmi ve en büyüğü ve en kıymetda- rı olan îman-ı tahkikîyi neşir ve ehl-i îmanı dalaletter kurtarmak cihetiyle, o en ehemmiyetli vazifeyi aynen bitemâmiha Risale-i Nur'da görmüşler. İmam-ı Aliv Gavs-1 Azam ve Osman-ı Halidi gibi zatlar, bu nok ta içindir ki, o gelecek zâtın makamını Risale-i Nur'u tahi manevisinde keşfen görmüşler gibi işaret etmis ler. Bazen de 0 şahs-i mâneviyi bir hadimine vermişle hadime mültefitane bakmışlar. Bu hakikatten anla liyor ki; sonra gelecek o mübarek zat, Risale-i Nur'u b program olarak neşir ve tatbik edecek.
Bir Avrupalı âlim, İslâm âlimlerinin 80 cildi aşan bir miktarda çok ser emelerinde Latin yazısından beş defa kısa ve harikulāde müsaid olan Arap ya sinin tesiri üzerinde durur (H. Ritter, Classicisme et Declin culturel dara toire de islam, Paris 1957, s. 178-179.) Gerçekten Islam harfleri sakulanthie kinai olduğundan onunla bir metnin yazılması ve okunması zaman ve emek ve sarufunu sağlar: Latin harflerl gibi sadece ufki ve uzun olmadığı için muhakeme mind üzerinde toplanır: Latin harfleri ile yazılı bir kelime hecelenirken, eski ya zile, bir bakışta bir cümle okunur; hatta bir sahifenin muhtevasına nüfüz edi Ir. Öte yandan Latin harfleri bir zincire benzerken, eski Türk yazısında üç şek in bulunması onun estetik bakımdan da üstünlüğünü sağlar. Bu yazının harikula- de ince ve güzel bir san'at hâlinde tekâmülü de şüphesiz Osmanlıların eseridir. Bu münasebetle Osmanlı tuğra ve fermanlarının da Türk zerafet ve ihtişamının üzel bir ifadesidir. Öyleki mimaride büyük Selatin câmileri ve kervansaraylar. musikide Dede efendiler ne ise yazı san'at eserleri ve tuğralı fermanlar da aynı ce ve yüce rûhun tecellileridir.
Tirk olmadıklarda belirtmeliyiz. Nitekim Türk hakimiyetu ve Selçukla devri hakkania Haristiyanların belirttiği şükran his lei de ay mahiyette olup ileride görülecektir. (11. Bahis). Selçuklular derinde vakıf müesseselerde verilen maaşlardan
başka illim ve clin adamlarıma hazineden ihsan edilen yıllık mebla-
im miktarı da 300.000 altan tutuyordu. Nisam il-Mülk Melik şah'a
Ey alemin Sultanı! Ben sana öyle bir maneviordu
wicuda getirdim, ki onların duaları arsa ve Allah'a
kadır yükselir. Halbuki askerlerinin okları bir milden öteye geç
men ifadesiyle de manevi kuvvetin chemmiyetini güzelce belir
tr. Bu sayededir, ki İslam alimleri ömürlerini üme vakfedebili
yor ve seksen cililik muazzam eserler telif edebiliyorlardı. Sul
tan Sancar'ın alim, şair, filozof ve san'atkarları himayesi, bun
lara yaptığı insanlar hayranlık verecek bir derecede idi. Bu dev
in büyük mütefekkiri Gamli İslamın geçirdiği fikri ve dini ni
fak karşısında muzdarip olmuş ve bu uğurda bir ideolog ve ma
cahid olarak Selçuklularım Islim siyaseti ve nizamna hizmet et
miştir. Ganali manevi kargaşahğm amili olarak yalnız mütrit şii
lere ve Batanilere değil hataya düşmüş ve imam sarsmiş Mogolla
za karşı da hücuma geçerek Tehajut st-fesasife (Filosofiana su
katu) adlı meşhür eseri ile onların galitet, gurar ve yanlışlarını
meydana koymuştu. Böylece devrin büyuk melkürecisi olarak
felsefenin nifak ve spekülasyonlarına karşı dini ve imanı koru
bu sebeple de asrlarva muhafaza ettiği Haecet etsimp
padişahları avaylalaştır. Artık bundan sonra Osman kaddes beldeleri altına boğmuşlar, azametli türbeler inşa etmiş lerdir.
Yavuz Sultan Selim İslam ülkelerinin fethinden sonra, bir gün veziri azam Piri Paşa'yı çağırır: «Piri lalam Allahir emri ile Misir'i feth eyledik, Hadim ul Haremeyn unvanı ile hu azzez olduk. Her gittiğimiz tarafta fetihler nasip oldu ve emri mize muhalefet edecek kimse kalmadı. Bu vazi yette devletin zevali ihtimali var mıdır, deyü buyurmuşlar, vezir de cevabında: Yüce cedlerinizin koydukları ka- nun ve kaideler icra olundukça bu devletin zeva- i muhaldir» der ve «evládlarınızın hilafeti zamanında akılsız veziri a'zam tâyin olunur; rüşvet kapıları açıla rak mansıplar ehline verilmez; devlet işlerinde kadınlarım hükmü yürürse o zaman bu devletin ihtilali mukarrer olur diye ilave eder. Bunun üzerine düşünceye dalan Yavuz Sultan Se lim: "Allahım bizi koru» duasını yapar ve Piri Paşa'ya ihsanlam da bulunur's. Onun İslâm birliği siyaseti, kahramanlığı, dindarl ğı ve büyük zaferleri, daha hayatta iken, hakkında bir takım ka râmet rivâyetlerinin teşekkülüne sebep oldu. O, rivayete göre, Ha reti Peygamberin dâveti üzerine mukaddes beldelerin kurtarılm sı seferine girişti. Filistin çölünu geçerken ordu ve hayvanlar karşılaştığı susuzluk büyük bir tehlike teşkil etmiş ve bu sefer bulunan Hasan Can'ın (Tarihçi Hoca Sa'deddin'in babası) riv yetine göre Padişahın duasiyle yağmur yağm ve tehlike atlatılmıştır. Bu hadise kendisi gibi dindar, kudretli muzaffer olup onun kadar saltanatı kısa süren Alp Arslan'ın rasan çölünü geçerken aynı durumla karşılaşması ve çadırı da Allaha niyazı sayesinde yağmur yağdırması hadi sine benzer. Ona ait bir keramet de Şam'da Emevi camlinde rüştüğü ve duasını aldığı Şeyh Muhammed Bedahşi ile alakalı Filhakika Yavuz Sultan Selim şeyhin duasını talep edinces ona: «Siz ilahi lütfa mazhar ve müslüman rin da sığınağısınız. Bu sebeple biz kabule şayan s duanıza muhtarız. cevabını verir; fakat yine de İslamın su nina dua eder. Padişah Mısır'da iken rüyasında şeyhin kendi Hütüphanemizde yazma, s. 68-70
veda ettiğini gorur. Hasan Can: «bununla şeyhin olg. müne işaret olduğunu söyledim der, Hakikaten Sam dan gelen ulak ölümün aynı günde vukubulduğunu bildirir. Ya vuz'un son bir kerameti rivayeti de türbedarı ve Sultan Hamid ile alakalıdır. Gerçekten onun türbedarı bir gün geçim sıkınt söylerler, Yıllarca ile Eyllyadluk içerisindeyim, der var turer Ertesi g Halay Hamid türbedarı huzuruna çağarir ve turbede ne oldu nu sorar. Selim'in 0 Pâdişâha gece ihtarı olmuştu. Bunun üzeri ne hadiseden haberi olduğunu anlayan türbedar yaptığını aynen nakleder. Bu münasebetle Padişah onun her yıl ihtiyaçlarını top tan karşılayan bir iråde yazdırır.
Yavuz Sultan Selim'e "Acem ve Arap fatihi» unvanını veri yorlardı. Dindarlığı ve adaleti yanında şiddet ve hiddeti ile de tanınmıştı. Devrin müftüsü veya şeyhülislamı Zenbilli All Efendi onun bu micazından gelen kararlarını tadilde ne derece alim, dindar ve cesur idiyse padişah da Şeriata ve âlimlere o nisbette saygılı idi. Yavuz büyük müftüye: "Dünyada üçte birin selameti için üçte iki insanların idamının câiz olup olmadığını sorar. Ali Efendi: "Büyük halel vâki ise mi bah olur» fetvâsımı verir. Fakat müftü bu fetvanın yüz elli kişl ye gazablandığı için alındığını öğrenince onların idamının fetvå ya uymadığını bildirdi ve müdahalede bulundu. Padişah siyasete karışma hakkının olmadığını söyleyince Ali Efendi: "Ahirete ta allûku cihetiyle müdahale vazifemizdir» cevabını verdi ve Pâdi- şah da bu cezayı tatbikten vaz geçti. Padişahın bütün Hıristi yanları İslâm yapmak teşebbüsü daha büyük olup bu da büyük müftünün teşebbüsü ile durdurulmuştu. Filhakika İslâm ve cl hân hâkimiyeti meſkûresiyle çırpınan büyük hakan: "Bütün dün- yayı fethetmekten veya milletleri İslâma getirmekten hangisi daha makbüldür diye müftüye sorar. Zenbilli Ali Efendi Müs lüman olmalarının Allahın rızasına daha uygun bulunduğu fetvâsını verir. Bunun üzerine Yavuz bütün hıristiyanların müslüman ve kiliselerin cami yapılmasını vezirine emreder. Müftü, tatbikattan önce, bundan haberdar olunca Kur an'ın cebri din değiştirmeye cevaz vermediğini (Lâ ikrah fid-din), Fatih Sultan Mehmed'in fermanına (ahid-na
Hoca Saadeddin, II, s. 551-552.
140 Selim-name, s. 609; Feridûn Bey, I. s. 432; Lütfi Paşa, Tarih, s. 254.
mesine) de uygun bulunmadığını, dini ve hukuki bakımdan bu teşebbüsün meşru olamayacağını ve fetvasının bu månada veril 41 laştırma teşebbüsünden vazgeçmeğe mecbur kaldı. Yukarıda gö me üzere bir kısım killiselerin thin ales ile alakal olupish Rumların muhasarada yards ni görmesi ile alethealing islam hukukuna göre buralarardımları vi sulh yoluyla fethedildigine ve bu sebeple de madeir halinde kalmaları hakkına delalet ediyordu.
Yavuz müftüsüne çok hürmetkar idi. Onu Anadolu veya Rumeli kazaskerliğine tayin etmek istedi ise o emre uymak va cibdir; lakin, davaların karara bağlanmasında, mutad üzere, ko nulan, hakemtu» (hükmettim) kelimesini kullanmamaya ahd eyledim beyanı ile bu mevkii red etmiştir. Padişahı sert kararla- rinda tadil kudretini gösteren müftü bir defasında da ona selam vermeden huzurunu terk etmişti". Onun müftü ile bu münase betleri Fatih'in Ak-Şemseddin ile, Melikşah'ın da Sandali ile mü nasebetlerine benzer. Osmanlı sultanlarının büyük âlim ve şeyh- lere hürmetleri hep aynı idi. Şemseddin Fenari bir mahkeme es- nasında Yıldırım Bayezid'in şahadetini kabul etmez. Padişah sebebini sorunca cemaati terk ettiğini söyler. Bu- nun üzerine Yıldırım ona bir köşk ve yanında bir cami inşa etti; İçerisinde kendisine bir köşe (Hünkar mahfeli) yaptı ve bundan sonra da artık şer'i özür olmadıkça cemaatle namazı terk etme di
Bu muhteşem Padişahın etrafı âlim, şair ve şeyhlerle dolu idi. Sefer ve zaferleri bir vazife sayarak kudretini onlara sarf ediyor; fakat bu zamanlarda bile ilim ve edebiyatı terk etmiyordu. Ya- nında bulunan âlimleri telif ve tercümelere memur ediyor; dos tu Kemal Paşa-zâde'nin Osmanlı tarihi de Yavuz'un emriyle ya zılmıştı. Kendisi de her fırsatta kitap okur ve şiir yazardı. Dev- rin büyük âlimi Kemal Paşa-zade atını sürerken Padişahın üzeri- ne çamur sıçratınca çok üzülmüş; fakat haşmet ve azametin tim- sali padişah alimlerin çamuru ile iftihar etti ğini ve kaftanını bu sebeple muhafaza edeceğini söylemişti Alimler gibi devlet adamlarının da kadrini bilirdi. Ridaniye mu
141 Bedayi, s. 401b-402b; Hammer IV, s. 265.
Taş Köprülü-zåde, s. 50.
vu Farisi vu Tatari Nazmederdi nelis eş'ari (Saadeddin II. s. 398).
harebesinde şehid olanlar arasında Sinan Paşa'yı kaybedince, Mısır feth oldu, ama Sinan gitti diye feryad etti. O, dünyanın iki cihangire kifayet edecek ka- dar geniş olmadığını söyler; ömrünün dünyayı fethine vefâ et. mlyeceği endişesini taşıdığı da rivayet edilir. Mektup ve ferman- larında: «Padişah-i Hilafel-penah, Saye-i İlâh, Sultan Selim Şah ve Hakan-ı a'zam Sultan ül berr ve'lbahr, Şahinşah-i kişver-gir, el-Müeyyed min'ind Allah, Ebu'l-Muzaffer Sultan Selim Han, if tihar-i Ali Osman» unvan ve låkabları onun azameti ile mütena- siptir ve İlahi irade ile teyid edildiğini, cihân hâki- miyetine inandığını belirtmektedir". Padişah israfa ve lükse de nleyhdar idi. Bir gün Şehzade Süleyman (Kanuni) huzûruna çok süslü bir elbise ile girdiği zaman: «Süleyman anan ne giysin! demiş; kendi askerlerinin demir ile, Mısır askerlerinin de ziynet ile süslü olduğunu görünce de hayret etmişti.
Dedesi Fâtih gibi o da sarayını resimlerle süslüyordu. Deniz kenarında imar ettiği köşkü seyrederken ressam (musavvir) ha zırladığı Fatih resmini Yavuz'a gösterdi. Fakat o: «merhum bizi Çocuk iken mübarek dizleri üstüne almışlardı. Suret-i şerifleri ha yalimdedir; doğan burunlu idiler. Bu nakkaş tamamca benzete memiş, demiş, dedesini tanıyan, Ahi Çelebi'yi şahid göstermiş ve Hasan Can da ayakta onu tasdik etmişti. Çaldıran seferine gi derken bazı Alevi reislerini tenkil etmesi de, taassubla değil, sa dece devletin emniyeti ve Şah İsmail ile işbirliği yapmaları ile ilgili idi. Türkiye Şiileri kısmen Şah İsmail'i tutarken İran Sün nileri de onun zaferi ile bayram ediyorlardı. Zira Şah İsmail fran Sünnilerini zorla şii yaparken, diğer Türk hükümdarları gibi, Ya vuz mezhep hürriyetine müdahale etmiyordu. Şah İsmail'in mez hep taassuuna ve zulmüne uğrayan Hace-i İsfahani bu sebeple Farsça ve Çağatayca yazdığı ve sunduğu şiirleri ile Yavuz'u ve zaferini tebcil ediyordu:
"Ey sevinç haberi getiren elçi! Muzaffer sultana şunu söy lemeni dilerim: Ey âlemin Padişahı! Sen Mustafa'nın Şeriatını dirilttin; dünya da senin minnetin altında kaldı. Şeriat Sultan Selim'in devleti sayesinde yoluna girmiştir. Senin korkun
gin Feridun Bay, 1, s. 367-369, 343. Mısır seferinde para ihtiyacı hasıl olunca layon Bidyahüdinin müsadere edilmesi teklif edilmişinde vara kazancından do lay ona dokunulamaz cevabını vermişti (de la Janquière, Hist. Emp. Ottoman).
dan Kızıl börks (Sah Ismail) tacı baştan duşurice Fars ve Türk paranda zelzele basladi Bugan Tanrinin ve Muham med'in hallfes katibi kudsi sıfatlar ancak sana layıktır. Onun (hon Kiyamke humanlik günde çökertmena layıktır. kemezsen Kayamet gununde eteğine yapışırım. Ey dinin yar dumciss! gel ve pullari kir. Rum tahtina Acem ülkesini de kat; gamber haberlerine göre Şarkın ve Garbin padişahı ol. Sen ey dindar ve cihana va'dolunan Zulkarneyn int muradım hazine ve mal değil Allahın rızasıdır. Farsça bu mealdeki şiirlerinden sonra aynı şairin Çağatayca yazılmış kasi desi de çok güzeldir. Bir kısım beyitlerini veriyoruz.
Ey Suleyman sıfat u Iså dem, Ve'y nebi haslet u veli makdem; Ey diyanet cihaniga sultan, Şah bin şâh u husrev-i deurân. Çaldıng ey seh cihunda kusi nevid, Yetli din chlige şada-yi berid; Husrev-i din-penah sah Selim, Sadel-i dehr' içinde dürri yetim. Bil, kl din ehlige emân sensin, Mehdi Ahir üz-zaman sensin; Bile kim sende yári feth u zafer, Kudret-i Hak' durur ne fi'li beşer; Men dimem kim zemane şahisin,
Belki sen kudret-i nahisin. Lütseyle mening muradıma yet, Dád- hähínim men imdi dadıma yet; Bår idi meskenim Horasan'da, Mülki llárezm birle Balkan'da, Gördim erse besi bela-yi vatan, Boldım ol mulkdin cila yi vatan. Sendin ümid var'dur álem, Lütfige muntazır beni adem. Intizaring çeker Horasanlık, Kil Horasan'da dahi shattanlık. Mavera'ün-nehr'de şah u geda. Kila dururlar sanga mudám dua.
Kurtar Islam ehlini gamden, Mihnet-i bid'atiyle matemden. Rivayete göre, bir dervis, seher vakti sarayın kapısına gelmiş
ve bugun bu hanedanın bir çocuğu doğacak, babasının tahtina
skip halite olacaktır. Onun vucudunda yedi yerde yildiz birimin
de benler bulunacak ve bunların sayısınca meşhur kimseleri kah
rederek ülkeler alacaktır. Bu çocuk Yavuz idi. Nitekim Yavuz
Selim, Şah İsmall'i, Dulkadir beyini, Mısır sultanı Kansu-guri ve
Tumanbay'ı kahredip memleketlerini almış; babasını ve iki kar
deşini tahttan uzaklaştırmıştır. Şirpençeden muztarip olduğu bir
zamanda, Eyüb türbesini ziyaretle, selere başlamış; fakat hasta
lığı mâni olmuştu. Ölürken Hasan -Can kendisine Hakka teveccüh
etmesini söyleyince, «Buyurdular ki: bunca zamandan beri kimin-
le biliyordun; Cenab-ı Hakka teveccühte bir kusur mu fehm ey
ledin demiş; Hasan Can'dan Yasin okumasını istemiş ve kendisi
de okumağa devam etmiştir. Aynı kaynak naşı yıkanırken «sağ
eli ile iki kere setri avret ettiğini müşahede ederek her biri hay
retedip tekbir ve salavat getirdiler» der. Bunlar bu Padişahın
efkårda nasıl bir ruhaniyet hâlesi içerisinde bulunduğunu gösterir. Yıldırım sür'ati ile kıtalar fethini 8 yıllık saltanatına sıkıştı- ran bu büyük fatihin cihan hakimiyetine teşebbüsü ve Avrupa'yı Istilaya kararlı olması tabii idi. Fakat bu büyük işleri başarabil- mek için ömrünün kifayet etmiyeceği endişesini belirtmekte haklı idi ve hakikaten de ecel onun dünyayı tek ve yüksek nizama ka- vuşturmasına fırsat vermedi. Dindarlığı, kahramanlığı, azim fe- tihleri ve kısa süren saltanatı ile Alp Arslan'a çok benziyor ve onun gibi keråmetler hålesiyle halkın vicdanında yer alıyordu. Dostu büyük âlim Kemal Paşa-zade'nin mersiyesi bu kudretli padişahı çok veciz bir surette anlatır. Bu mersiyenin bir parçası şöyledir:'".
117 Bedäyl, s. 500b-502b.
Tac ut-tevärih, II, s. 399; M. Arif, T. Osmani E. Mec. IV. s. 1411-1416. Gu zelliğinden ve kudretinden dolayı bu şiir Gibb vakfı neşriyatında kitapların kapağına konmuştur. Üç büyük milletinin edebiyatlarından alınan parçalardan arapçası:
Az zaman içre çok iş etmiş idi, Sâyesi olmuş idi alem-gir; Şems-i asr idi asırda şemsin, Zilli memdûd olur zamanı kesir. Tac u tahtiyle sahreder beyler, Fahrederdi anınla tâc u serir. Oldi Sultan Selim hayf u diriğ, Hem kalem ağlasun anı hem tig.
Büyük vatan şairi Yahya Kemal tarihi Türk Cihan Hakimi- yeti ve dünya nizamı meſküresi ateşi ile tutuşur; Ayasofya'da oku ban Kur'an ve yapılan dualarım manevi kudretini düşünür; İs lam birliği davasiyle Yavuz'un cihangirâne hamlelerine hayran elur; ecelin onu erken götürmesinden ve bütün dünyanın İslâm nûruna kavuşmamış olmasından üzüntü duyar. Zira şair Ezân-ı Muhammedisinde bugünkü durumu ecelin isticaline atfeder. Va tan şairinin eserlerini aşk ile milli efkara hediye eden idealist ve değerli edibimiz Nihad Sami Banarlı'nın neşriyatından bazı par- çaları nakledelim:
Emri bülendsin ey ezan-ı Muhammedi, Kāji değil sadâna Cihân-i Muhammedi; Sultan Selim-i Evveli râm etmeyip ecel. Fethetmeliydi âlemi şani Muhammedi; Gök nûra garkolur nice yüzbin minâreden, Şehbál açınca rûh-i revani Muhammedi; Ervah cümleten görür Allahu Ekberi, Akseyleyince arşa lisäni Muhammedi; Usküp'de kabr-i mâdere olsun bu nev-gazel, Bir tuhfei bedi'u beyân-i Muhammedi.
Fakat milli şair Yavuz'un bu milli - İslâmi ideali yanında bir en önce Hazreti Peygambere kavuşmak aşkını da bu isticalde, sal- tanatının kısa sürmesinde bir sebep gibi görür. Nitekim Yavuz "Hadim ül-haremeyn» olduktan, Ravzai Nebi'yi ve İslâm hilafe-
Ba'd-ez vefat türbet-l må der zemin mecû;
Der sineha- mahrem-i arif mezări mäst
(Celalettin Rümi)
(Öldükten sonra türbemizi yerde aramayın: Arifierin mahrem sineleri bizim me
tini evlatlarına ve milletine emanet ettikten az sonra dünyadan ayrılmıştır, ki «Rthlet» adlı şiiri bu manayı belirtir:
Bir gün çalındı nevbeti takdir rihlete, Ukbåda yol göründü Huda'dan bu davete; Doldukça doldu gözleri eşki firåk ile, Kudretli padişah veda etti millete. Tevhid maksadiyle geçirmişti ömrünü, Ref'etti armağanını dergahi vahdete; Râyâtı gölgesinde seda-yi hayat eden, Ervaha pişdar olarak girdi Cennete; Didar-i Fahr-i Alemi görmekti gayesi, Garkı huşu çıktı huzüri Risalete; Alnından öptü fahrederek Fahr-i kâinat, Sâbâş sundu sarfedilen bunca himmete; Yer-yer misal-i bidi hazân oldu tuğlar, Sultan Selim'e girye-künân oldu tuğlar.
Fakat büyük şair Abdülhak Hamid'in türbesini ebedileştiren Lu muhteşem şiirini unutmak mümkün müdür:
Kaldın Cihanda bir an, her anın oldu bir deur, Mülk-i ezeldi gûya tahtında hem-civarın; Her dem sana açıktır ebvâb-i Arşi rahmet, Türbendir en azimi fethettiğin diyarın; Tahtın getürdi yerden umkıyeti kıyâme, Eyler ruhûna davet ulviyeti mezarın.
Yahya Kemal'in Selim-nâmesi hakkında bizzat yazdığı şu gü zel kıtasını da dercetmekten kendimizi alamıyoruz:
Devri Sultan Selim'i yazmak için, Seyfi meslûl kıldı hâmesini; Halk Yahya Kemal'e rahmet okur, Gûşederken Selim - nâme'sini.
Yavuz Sultan Selim İslam ülkelerinin fethinden sonra, bir gün veziri azam Piri Paşa'yı çağırır: «Piri lalam Allahir emri ile Misir'i feth eyledik, Hadim ul Haremeyn unvanı ile hu azzez olduk. Her gittiğimiz tarafta fetihler nasip oldu ve emri mize muhalefet edecek kimse kalmadı. Bu vazi yette devletin zevali ihtimali var mıdır, deyü buyurmuşlar, vezir de cevabında: Yüce cedlerinizin koydukları ka- nun ve kaideler icra olundukça bu devletin zeva- i muhaldir» der ve «evládlarınızın hilafeti zamanında akılsız veziri a'zam tâyin olunur; rüşvet kapıları açıla rak mansıplar ehline verilmez; devlet işlerinde kadınlarım hükmü yürürse o zaman bu devletin ihtilali mukarrer olur diye ilave eder.
"Biz Allah tarafından memur o madıkça bir sefere gitmeyiz».
(Yavuz Selim
Ben cihangirliğe alışmış iker siz himmetimi küçük bir ada nın (Rodos) fethine hasretme istiyorsunuz.
(Yavuz Selim)
Fatih Sultan Mehmed İstanbul'u kendi hakimiyetinin mer kezi yapmak isterken şarkta İslâm dünyasına ve Hilafete sahip olinak, garpte Papalığı ve Roma'yı da alıp dünya birliği ve nizâm kurmak istiyordu. Fakat onun yerine geçen oğlu II. Bayezid za manında, bir kaç mühim sefer ve zaferine rağmen, devletin kud reti ve yayılmasında bir durgunluk baş göstermiştir. Padişah so fu ve veli» tabiatlı idi. Bayezid meydanında kendi külliyesiyle hirlikte câmiinin inşası bitnce Bayezid : «Her kim ömrü boyunca İkindi ve akşam namazlarının sünnetlerini terk etmemiş ise ilk cuma namazında o imam olsun) buyurmuştu. Bu hususta kendi sinden başka kimse çıkmamış; hazerde ve seferde hiç bir sünneti rakmadığı için namazı kendisi kıldırmıştır. Onun bu hüviyeti ilim ve imanın yükselişinde müessir olmuş, müstakbel cihadin manevi hazırlığı ve kültür hamlesi vakubulmuştu. Bayezidin hahrünü taşıyan sayısız yazma eserin kukiyue Avrupa kütüp hanelerinde bulunması da onun kalturkiyetleri arasında der tikai cekmektedir. Bunun kaltür faaliyetleri arasan ve Sarki Anadolu'da yeni bir even a beraber numain Anadolu'da tehlikeli faaliyetlere girişmesine firsat vermişti. in Evliya Çebeli, 1, s. 143.
Filhakika Safevi devleti bir şii tarikati üzerinde kurulmuş bebaları gibi bir şeyh olan Şah İsmail de Osmanlılar gibi Türk olup Türkmen kabilelerine dayanmıştı. Fakat Osmanlılar ne dar bir dini müsamahaya sahip idi ve hemen bütün tarikat tasavvuf esasında İslâm ve devlet birliği etrafında topladı ise Sa fevi devleti de buna mukabil o derece şii taassubu ile ha reket ediyor; Sünniliği yok etmek için her türlü ceb ri ve zulmü yapıyordu. Bununla beraber Şah kendi güzel şiirleri alevi şair ve propagandacıları vasıtasiyle Anadolu'ya nüfüz edi yor; bu memleketi de hâkimiyeti altına alıp Osmanlı devletin yıkmak ve burada da Sünnileri imha etmek istiyordu. Böylece Türk tarihinde, ilk defa olarak, mezheb taassubuna dayanan ve diğer mezheplere hayat hakkı tanımayan bir siyasi mücadele başlıyordu. Bu suretie Türkiye, Memlûk'ler; Türkistan ve Hindistan Türk devletleri arasında ve hepsinden farklı ve ni- fak amili bir yeni imparatorluk meydana çıkmıştı. Şah İsmail mezhep taassubu ile Osmanı devletine karşı Timür'den daha kuvvetli bir manevi silaha sahip bulunduğuna ve bu sayede Ana-
dolu'ya da hâkim olacağına inanıyordu. Yavuz Sultan Selim, Trabzon valisi iken Şah İsmail'in (1502- 1524), bu siyasî dinî faaliyetleri ile, nasıl bir tehlike teşkil etti- ğini görüyor; ara sıra giriştiği akınlarla zaferler kazanıyor; fakat büyük çapta bir harekete imkân bulamadığı ve babasının da ata- leti devam ettiği için kendini tutamıyordu. Şah İsmail bir yan- dan Anadolu alevilerini kendine bağlıyor; Bayezid'in onların Er debili ziyaretlere müsaadesinden faydalanarak devleti içeriden rokertmeye çalışıyor; öte yandan Mısır Memluklerini rakib Os manlılar aleyhinde kışkırtıyordu. Bu huzursuzluk orduda ve umu- lefkarachinde kiskirtyavuz'un kahramanlığı herkesi kan disine bağlamıştı. İşte şehzade Selim'i tahtı süratle babasultan devralmaya mecbursta sehen bu idi. Gerçekten Yavuz Sultan sıfları gibi yıldırım süratiyle kıtaları fethi ve kısa süren saltanati Selim kurther deve ile cihangir un Ile de Anadolu fatihi Alp Arslan'a çok benziyordu. Osmanlı tah- tina sahip olunca (1512-1520) ilk seferini, Anadolu'yu ve hatta adisalari al cesareti, iman ve merkureke sahip idi. O bu va devleti kurtarmak için, Şah İsmail'e karşı yapması tabii idi. Ger çekten Eyüp ve diğer türbelerde zafer dualarını yaptıktan sonra ordusiyle harekete geçen Sultan Selim yolda yakalanan Şah'ın
402 casusu Kılıç ile harp ilanını ifade eden mektubunu Safevi hüküm darına gönderdi. Bu mektupta Şah İsmail'e İslamiyetten ayrılıp küfür ve zımdıklığa saptığını, müslümanlara zulüm, cami ve tür beleri tahrip ettiğini, bütün ilim ve din adamlarının fetvâlariyle, bu gibilerin imhası gerektiğini ve bu sebeple de Allahın emirlerini yerine getirmek ve kendisinin Anadolu'da siyasi ve dini tahrib emellerine son vermek maksadiyle ordusu başında yola çıktığını bildiriyordu. Osmanlı ordusu İzmit, Seyyid Gazi, Konya, Kayseri ve Sivas yolu ile Erzurum'a vardı. Türkmenler Ya- vuz'un ordusunu uzun yolculukla ve iaşe imkânsızlıkları ile karşı laştırmak için her tarafı yangın ile harâbeye çevirmiş; fakat kuv vetli bir menzil teşkilatı sayesinde ordu ilerlemeye devam etmiş; Trabzon ve deniz yoluyla beslenme imkânlarını kullanmıştı.
Bununia beraber düşman bir türlü meydana çıkmıyor; asker ler yoruluyor; geri dönmek arzu ve düşünceleri gelişiyordu. Ordu içinde bulunan aleviler bu durumdan faydalanarak, askerler ara- sında huzursuzluğu arttırıyorlardı. Nitekim küstahlık, Pâdişâhın otağı önünde tezahürata kadar varmış; hatta geceleyin onun ça dırına kurşun bile atılmıştı. Fakat kahraman padişah atına bin di ve asker içine girdi: «Zayıflar, aile hasretine da y amıyanlar geri dönsün; onların bana lüzumu yor. Erkek olanlar benimle gelsin. Ben yalnız da olsam gide- rima diyor ve atını ileri sürüyordu. Ordu bu hareketi karşısında Yavuz'un arkasından yürüdü. Şah'ın meydana çıkmaması yüzün den devam eden kararsızlığa nihayet vermek maksadiyle Padişah ikinci mektubunu gönderdi. Bununla Şah tahrik ediliyor; hü kumdarların memleketleri namusları olduğunu, er kek olanlar kendi hudutlarıha yabancıları koymadığını, şahın meydan okumasına rağmen bir türlü sahneye çıkmadığını söylü yor ve ona, hükümdarlığı bırakıp babadan kal dervişliğer animesi için, hirka ve kaftan gönderiyordu. Bu sözler Sah Ismail üzerinde tesir yapmisala gönderiyoran ordusunun kafi derecede yorgun bulundu. Essen oma muharebey payta hesaba katarak diran ovasında, 23 Ağustos 1514 de karşılaştı. Yavuz ve ordusunun kudreti, ateşli silahların üstünlüğü sayesinde fran or dusu imha edildi. Bir çok kumandan ve Şah İsmail'in zevcesi de tamir etti; para bastırdı ve Sünnilere huzûr verdi. Sultan Selim
bu zaferini istanbul idaresine memur ettiği oğlu Süleyman'a, K in Hanina, Misir Sultanına ve Venedik'e fetih-namelerle bila Padişah ordusunu Karabağ ovasında kışlatarak kaçmış bulunan Şah İsmail'i yakalamak ve İran'ı tamamiyle fesattan kurtarmak niyetinde idi. Lakin yine yeniçerilerin huzursuzluğu ve İstanbul'a dönme arzuları onu bu kararından vaz geçirmeğe mecbur bıraktı. Bununla beraber bu zafer ile Osmanlı hududu Fırat'tan Azerbay can'a ve fran içlere kadar uzadı. Şark viiayetieri de ilhak edil di. Şii taassubunu yok etmek, Sünnileri kurtarmak maksadiyle Iran'ı fethetmeyi ikinci bir seferine bıraktı.
Yavuz Sultan Selim'in ikinci büyük seferi Mernlüklere karşı oldu. Bu da onun İslâm ve cihangirlik davasının bir icabı idi. Ger çekten Memlükler Osmanlı devletinin kuvvetlenmesinden endişe ediyor ve bu sebeple de «Kızılbaş Şah İsmail ile Osmanlılara karşı birleşiyordu. Türk fetihlerinde cihan hâkimiyeti meſkûresi
128 Milli şair Yahya Kemal «Selim-name>sinde dünyaya nizām vermek ve Türk- Islåm Cihân hakimiyatini kurmak isteyen Yavuz'un seferlerine katılır. Onun Nizam- ålem fikri ve iradesinin ilahi bir emir olduğunu söylər:
rol oynamakla beraber Hakan ve sultanlar islam hukuku ve Türk töresine göre, meşru bir sebep olmadıkça, İslamiyet ve devletleri tecavüze maruz kalmadıkça harbe girişemiyorlardı. İran'a karşı açılan sefer, sebebi nasıl Islamiyetin ve devletin tecavüze uğra ması dolayısiyle din adamlarının fetvâsına dayanıyordu ise, M sır'a karşı da aynı sebep mevcut idi. Zira Memlûk hükümeti, Os manlıların kuvvetlenmesi ve yayılması karşısında «mülhid» Sa- fevilerle ittifak etmişti. Bu sebeple Zenbilli Ali Efendi gibi büyük bir Şeyhülislam Mısır seferini meşrûlaştıran bir fetvå vermişti. II. Selim zamanında Kıbrıs seferi de hem Venediklilerin Türk gemilerine tecavüzleri, ve nem de bu adanın eskiden İslâm- lara aid olması dolayısiyle Ebu's-Suûd'un fetvasıma dayanıyordu. Fakat Yavuz Sultan Selim gibi cihangir ve dindar bir padişah Mi sir-Suriye seferini, aynı zamanda, ilâhî bir emir sayr yordu. Zira Padişaha nakledilen bir rüya tebşirine göre Hazreti Muhammed ve dört halitesi, Hazreti Ali vasıtasiyle, kendisine se lam gönderir: «Kalkıp gelsin, Haremeyn hizmeti ona buyurul muştur işareti verilir. Bu müjde haberini dinleyen Yavuz'un gozlerinden yaş gelir. Bunun üzerine dindar ve kalı raman padişah: «Biz demez miyiz, ki bir canibe memur olmadan hareket etmemişüz. Ecdadımız vilayetten behremend olup kera metleri vard ifadesiyle, eski Türk hakan ve sultanları gibi ve uphesiz daha büyük bir kudret ve derin imanla, Osmanlı padi şahlarının da ilahi irade ile teyid olunduklarına ve evliya kudretine sahip bulunduklarına inanıyordu. Nitekim Molla Şem seddin de: "İslam sultanı olan Osmanlı hanej dalle Hakk'in nazarında olan Osmanin dah Kabirisi evliyadan tanda die Selim Hyordu. Das sukkerma mutcallik kelamin teda
tasdik edilmiştir» mütalaasında bulunuyordu. Filhakika Osman Gazi'den beri Osmanlı padişahları hep ev liya ile birlikte yaşamış; onların dualarını almış; ve bizzat kendl lerine de kerametler atfolunmuştur. Osman Gazi kendi rüyası ve Mi 120 Hoca
Saadeddin, Selim name (Tic-ût-tevärih zeyli) II, s. 608, 609, 612, bak. Şahabeddin Tekindağ, Yavuz'un Iran seferi, Edebiyat Fak, Tarih derglal. XVIL sir'n karşı seferin fetvåsı Için bak. Bedayi', s. 487. Anadolu'dakı Şii propagandası. Osmanlı efkarı 22 (1967), s. 50-58. 467a, Kibris seferi için, Pecevi 1. ve dini fetvålar münasebetiyla
Şeyh Edebali'nin tebsiri ile cihangir bir devlet kuracağına yordu. Geyikli Baba da Orhan Gazi'ye : «Eşiğiniz havass ve ave ziyaretgahı ve kiblegahı olsun) niyazında bulunmuş; Sulta Babaya câmi, zaviye ve türbe yaptırmıştı. Bu velinin Bur türbesi büyük bir ziyaretgah idi. Evinin yanında diktiği k ağacının yükselmesi de Osman Gazi'nin rüyasına göre Osm devletinin azametine ve uzun ömrüne bir delil sayılmıştı¹36. tan Murad Gazi'nin câmii ile alakalı kerametl de rivayet edilmiştir. Yıldırım Bayezid ve II. Murad Gazi cihadları ve büyük muzafferiyetleri de Emir Sultanın dua ve râmetlerine atfolunuyordu. Fâtih Sultan Mehmed zaten Haz Peygamberin tebşir ve tehciline mazhar bulunuyor; II. Baye ise artık velilik sıfatı ile tanınıyordu. Yavuz Sultan Selim çok yüksek manevi vasıfları ve İslâm ruhu ile milletin kalbin yerleşmişti. Osmanlı padişahlarının din ve cihad yolunda hizm leri o kadar büyük, âlim, veli ve şeyhlerle kaynaşmaları o der kuvvetli idi ki, bunların bir çoğu dünya zevklerinden uzak kalm sadece din ve devlet, mülk (vatan) ve millet uğrunda yaşamış ve bu sebeple de hayatları bir ruhaniyet hâlesi ile çevrilmişti. durumda kendilerine keramet ve velilik sıfatlarının atfını art tabii bulmak iktiza eder. Dede Korkut kitabının Dünya h kimiyetini Kayı boyuna ve, Osmanlı han dânına tebşir etmesi de göçebe Türkmenlerin inanç ve duyg larına tercüman olmuştur. Bu sebepledir ki, İslâm dünyasına kudsiyet kazanan üç büyük hanedan, Al-i Resûl (Abbas ler), Al-i Selçuk Cusu daha yuksek çu müstesna bir mevkie sahiptir. Gerçi Abba Al-i Osman, arasında sonur halifeleri ve Selçuklu sultanları arasında da büyük ve çok dinda Sahsiyetlerini Lakin Osmanlı hanedanı kadar birbiri ar hadır. Bu sebeple mesela Bizans'ta bir takım kuvvetli kumandan lar, tahtı elde etmiş ve kolaylıkla yeni hanedanlar kurmuşlardır. Fakat İslâm ve Türk dünyasında böyle bir teşebbüs aslå akla gel- silcisi Padişaha karşı isyanları düşünülmemiştir. Bu münasebet- le mesela Celâli isyanlarını da Padişah ve devlelle alakalı sayma- mak gerektir. Bu umumi duruin ve tarih boyunca devletin mu- 130
Taş Köprülü zāde, s. 30, 32; Aşık Paşa-záde, 131T s. 196.
addes tanınmasına ve halk arasında Padişahların «Yedi Evliyan udretinde sayılmasına sebep olmuştur.
Yavuz Sultan Selim, maddi manevi kudretin tam bir mu messili olarak, Şah üzerine sefer yapmıştı. Askerlerin bozgunlu u ve mırıldanmaları dolayısiyle İran'dan dönüşü onu çok mü- essir etmiş ve col mulhidin (Şah İsmail'in) yok edilmesi müm ün olamamış ve erken İstanbul'a gelmesi bu teşebbüsü tamam mayı başka zamana bıraktırmıştı. O, bir darbede Şah İsmail'i af harici kıldıktan sonra, Yıldırım sürati ile, Mısır ordularını, 4 Ağustos 1516'da, Merci Dabık'da ve 26 Mart 1517'de Ridaniye' e kazandığı zaferleri ile imha etti. Artık Memlûk devleti kalma mış; bütün Arap ülkeleri Yavuz'un hâkimiyetine girmişti. Bu urum üzerine Mekke ve Medine emiri mukaddes şehirlerin anah- arlarını Sahib ül-Haremeyn unvanı ile Yavuz Sultan Selim'e eslim etti. Fakat dindar Padişah bu unvanı bir saygısızlık saydı; nu Hadim ül-Haremeyn şekline çevirerek aldı ve evlatlarına böy ece miras bıraktı. O, mukaddes beldelere erişmek için Mısır'da kametini uzatınca yine askerler arasında vatan hasretile dedi - kodular başgöstermiş; kimse Padişah kadar fedakârığa katlana namıştı. Rumeli askerinin vatan hasreti türküsünü dinleyen Ke mal Paşa-zade bunu padişaha arzedince o da: «Ben Hadîm ül Haremeyn olmak için bekledim. Şimdi muradım hasıl oldu; va tana azimet ederiz cevabını verdi; ordu ve donanma İstanbul'a hareket etti.
Yavuz Sultan Selim'in, Çaldıran seferi gibi, Mısır seferine ait ruznâmesi de kayda şayandır. Filhakika Edirne'den İstanbul'a gelen Padişah bu seferler esnasında Eyüp, Fâtih ve Bayezid tür belerini ziyaret ve dua ettikten sonra; ordusiyle harekete girişt yor, Anadolu'da İslam kahramanı Seydi Gazi'nin türbesinde kur hanlar kesip niyazda bulunuyordu. Konyagi naninca Celaleddin Rami ve diğer Evliya türbelerini, Kanyarvaeva aynı ziyaretler vaptı Halep'te Sultan höyüğü (Telli Sultan) nde ordu-
133 Reis ül-Küttäb Hüseyin. Bedäyl'ul-Vakayi, s. 435a. Hoca Saadeddin, II, s. 615; Bedayi, 484b. Askerlerin şarkısı şu idi:
Nemiz kaldı bizim mülki Arab'de Nice bir dururuz Şam u Haleb'de kamu iş u tarabde
Yavuz Sultan Selim Cihan hakimiyeti davasında çok kud retli bir simâdır. Onun, kendisini Rodos seferine teşvik edenlere "Ben cihangirliğe alışmış iken siz himmetimi küçük bir adanın Jethine hasretmek istiyorsunuz» cevabı kendisini çok güzel ifade eder. Bu azametli padişahın İslâm. Türk birliğini kurduktan sonra Avrupa'yı feth niyeti ve hazırlıkları onun sonsuz kudretini gösterir. Vezir Lütfi Paşa'ya göre Yavuz «Kemal Paşa-zâdeye de- miş ki, tersaneyi üç yüz adet yaptırmak isterim, tâ Hisardan Ka- ğıd håneyedek olmak gerektir. İnşallah niyetim feth-i Efrenciye (Avrupa) dir, deyü buyurmuşlardır. Merhum Molla dahi Padişa- hım siz bir şehirde mukimsiz ki anın veli-nimeti bahr (deniz) dir. Bahr feth olmayınca ve gemi gelmeyince İstanbul mamur olmaz deyü buyurmuşlar. Merhum Sultan Selim'in ömrü seri zevål olup hatırı şerifinde olan niyetleri mukadder ve müyesser olmadı>>> Ifadeleri bu büyük cihangirin azim ve kararına uygun idi. Onun Hindistan'ı da feth etmek niyetinde olduğu rivayet edilir. Esasen Portekizlilerin Hind denizine hâkim olmaya ve İslamın mukaddes şehirlerini tehdide başlamaları Mısırlılar kadar Osmanlı padişah larını da endişeye sevk etmiş; Fâtih ve Bayezid zamanında Mek- ke'ye "Sürre» alayı gönderilmesi ve Kızıl-denizde gemi inşa edil mesi Osmanlıların erkenden mukaddes beldelere karşı alakaları nı göstermişti. Hatta Murad Gazi zamanında bile Osmanh padi- şahları mukaddes beldelerle alakalanmış ve oralarda zengin va kıllar yaparak İslamiyete karşı din duygularının icabını yapmış- lardı. Yavuz'un İran ve Mısır zaferleri imparatorluğu İslâm bir liği temelleri üzerine oturtmuş ve İstanbul'un Hilafet merkezi
Yahya Kemal Yavuz'un Çaldıran zaferinden sonra Islam birliği mefküresi ile bir seferinde bütün Hilåfet ve Peygamber ülkelerini fethine de hayran olur:
a deve ya deveci ya üsdündeki hacı ölür: İlerisi için verdiğim sözden korkmuyorum, o zamana kadar şartlar değişebilir. Bu gadar borcun altına nası(l) giriyo(rsu)n; garkmuyon mu diyene cuvap
zır bizinkinden: N'ediyim, ya deve ya deveci ya üsdündeki hacı (ölür).]
Yağınan yavşan yenir: Yemeğe lezzeti yağ verir.
Ne bu beyle sası sası. Içcık yağ atar adam bunun içine be! Duymadın mı heç ebemden ya(g)ınan yavşan yenir, deyin.]
Yağmır ya(g)sa gış de(g)el mi / Kişi halını bilse hoş de(g)el mi : Her şeyin, her kişinin bir özelliği, bir niteliği vardır. Bunu, başka türlü göstermeye kal- kışmak boştur. Kişinin davranışları, kendi durumuna uygun olmalıdır.
['Ya(g)mır ya(g)sa gış de(g)el mi / Kişi halını bilse hoş de(g)el mi' ay o(ğlum. Ne senden benim çekece(g)im len! Halına yanmayıp Hasan Dağı'na oduna gediyor(rsu)n eyle ay o(g)lum!]
Yalınız öküz çifte goşulmaz : Birlikten kuvvet doğar. Çok kişiyle yapılacak işler, bir kişiye yüklenemez.
[Yalınız öküz çi(f)te goşulmaz. Sahab olun birbirinize dosta düşmana garşı.]
Öte yandan nifakın siyasî, iktisadî ve sosyal alanlarda kendini gösterdiğini ortaya koyan, casusları ve bazı gizli teşkilâtları münafık olarak değerlendiren araştırmacılar da vardır (Abdülhalim Hifnî, s. 100-149, 229).
Evliyanın bazı keşiflerinin bazan hakikata zıt çıkması. (S.) 303: 24. Söz 2. dal aliyanın bir kısmı niçin tevhidde ileri gitmeşler? (S.) 303:24. Söz 2. dal
Evliyanın bir nevi garibi olan abdalların bir anda çok yerlerde görünmesi, (S.) 462:28. Söz
Evliya nın ilhamı bazı arızalarla hatalı olabilir, gerçeğe zıt çıka-
bilir. (S.) 308:24. Söz 3. dal 5. asıl
Evliya iman esaslarında ittifak etmiştir. (S.) 303:24. Söz 2. dal Byliyanın kabirleri manay-i ismiyle ziyaret edildi. (M.) 355:28. Evliyanın kerâmeti haktur. (S.T.Ten) 165:28. Lem.) 165.
Mektup, 6. mes. 4. nük.
Evliyaların keşiflerinin birbirine zıt çıkması. (S.) 303:24. Söz 1. dal Evliyaya mânây-i ismi ile bakılmamalıdır. (H.Ş. 2. Zey. 2. kıs.) 145. Evliyanın meleklerle ve cinlerle görüştüp konuşmaları. (M.) 158: 19. Mektup, 14. işâret, 2. şube
Evliyaya meşru muhabbetin uhrevî mükafaatı. (S.) 592:32. Söz 3. mev. 2. mebhas, 6. işaret
Evliyaya meşrû muhabbetin dünyevî neticesi. (S.) 588:32. Söz
Hızır'ın (a.s.) hayatına yakın hayata mazhar evliyalar vardır. (B.L.) 180.
Kırk günde bir gün ekmek yiyen evliya burcunda. (B.L.) 9. Nübüvvetin velâyete üstünlüğü. (L.) 30:4. Lem'a 4. nükte
Vedûd ismine mazhar bir kısım evliya, Cenneti istemeyip Al lah'ın sevgisini istemişler. (S.) 571:32. Söz 2. mev. 3. mak. 4. rem Yüz yirmi dört bin evliya. (S.) 110:10. Söz zeylin 5. parças (S.) 131:13. Söz 2. makam
FIHRIST/2 Bir Hazinenin Anahtarı Risale-i Nur Kulliyati Fihrist ve İndeksi İsmail Mutlu sy. 201
Ölümü unutan kimseye de Allah üç türlü belâ verir:
1- Tevbeyi sona bırakmak, mesela: «Daha vakit var, benim gençliğim var>> diyerek tevbeyi te'hir eder,
2 - Dünyaya karşı hırsı ve tamah'ı fazlalaşır. Halbuki: <> diye tenbihlerde bulunulmuştur.
3 - Dini görevlerini işlemekte üşenme hâsıl olur ki; (1) bu işin
kotülüğünü anlatmak mümkün değildir.
YANITLASİL
yuksel16 Kasım 2023 00:37 O zat - Ey kardeşlerim! Size Allah'ı And veriyorum, sakın ölümü hatırı- nızdan çıkarmayınız, o teşkilatları bozar, kardeşi kardeşten, karıyı ko- cadan ayırır, canından sevgili mallarını, sevmediği kimselere terketti- rir, yavrularınızı öksüz kor, gülen yüzleri ağlatır, gözleri yaşlarla dol- durur, toplumları dağıtır, mâmûrları virân eder, nâzenîn vücûdları topraklarda çürütür. Ey kardeşlerim! Yere düşeceğiniz günü düşünün, mezara gireceğiniz saatı aklınıza getirin, kabre gireceğiniz dakikaları, kabre girip yanınıza gelecek olanı tefekkür ediniz.
(1) Onlardan biri: Hacca gitmektir.
Mükellef bir Müslümanın, haccın Nisabı tahakkuk eder etmez, hac yoluna yürümesi lazımdır. Bunun tehiri vähi işlerden dolayı ise durumun sonu korku- ludur. Geriye bırakmak doğru değildir.
Denilmiş ki: Dînî görevleri geriye bırakmak; bir dert ve hastalıktır, çok kimselerde bu hal bulunur. Namaza üşenenlerin başlarının taşlarla ezileceğini İmam-ı Buhârî bir hadisinde anlatmıştır. Bunun şüphesiz şakası yoktur. Bir de amamen terkedenin halini düşünelim :
YANITLASİL
yuksel16 Kasım 2023 00:38 Yumuşak döşekleri beğenmiyen kibarlar, kobindustane birakila
ğınınkumaka getirin. Dunya yüzünde, toprak bheale, her bir in
Her bir yemeği beğenmezken, yarın, mezarda yatacak, yılan ve çiyanı
Hendaşı olacak, ağzı topraklarla dolacak, dunyayı seyrederek renk
tenmiyen gözler yarın toz- toprak dolacak. Evlerinin üstüne örtü
ğenmezken; yarın taşlar örtü olacağını, otlar, ağaçlar biteceğini un
mayınız, taşın toprağın üzerinde yatacağınızı unutmayınız ey k
deşlerim.
Bu konuda insanlar ikiye ayrılır:
1 Birincisi; erbâb-ı saadettir. Bunlar, salih amellerle meşgul on muşlar, işlerini öylece düzene koyup, doğru yolda yürümüşlerdir. He Kur'ân-ı Kerîmi okumakla meşgul olanlara, veya Kuran okunurke can vermiş olanlara, değer biçilmez üstünlükler hazırlanmıştır.
2- İkincisi, kötü işlerle meşgul iken ölmüş olan tevbesizlerdir. İ te dert, bela bunların başlarında toplanır. Kabirde, toprakda, yanın geleceklerin hepsi onun düşmanlarıdır.
Mezarına girenin yanında bulunacak olan, onun dünyada işleml olduğu ameli iyi - kötü tecessüm ederek onu karşılayacaktır. Bu düşün celer üzerine bazı büyükler şunları söyliyerek halkı ikaz etmek istemiş lerdir:
Ey mal yığanlar ey binalar kuranlar, sizin malınız ancak kesen dir, yoldasımz, gözlerimizi açım!
Ey malcılar! Malınız sizi ölümden kurtarabilecek mi? Ahirete on- dan bir şey götürebilecek misiniz? Hayır, hayır... Belki sen o yığdığ nesneyi senin sevmediklerin ve seni hayır ile anmıyacak kimseler içim yığdın. Cezasını sen çekeceksin, zevkini onlar tadacak. Bakmıyor mu sun, dünyadan kefenden başka şey götüreni görüyor musun?
YANITLASİL
yuksel16 Kasım 2023 00:41 SÖNMEZ NEŞRİYAT A. S. YAYINLARI: UMUMİ NES, No: 23 KUR'AN ve HADIS ILIMLERİ: HUSUSI: No
AHİRETE GİDEN YOL
(KEŞF-ÜS SÜTÜR)
Ali Rıza ALTAY Denizli Merkez Vaizi
d
11
sönmez
Cağaloğlu Şeref Efendi Sokak No. 13
İSTANBUL-1969 sy. 19,20.
YANITLASİL
Yorum Gönder Bu blogdaki popüler yayınlar İman Mayıs 04, 2023 DEVAMI Meric Tumluer Said Nursi Mayıs 04, 2023 DEVAMI Mustafa Kemal Atatürk ün Gizli Vasiyeti Mayıs 04, 2023 DEVAMI Blogger tarafından desteklenmektedir Tema resimleri Michael Elkan tarafından tasarlanmıştır
YUKSEL Vasiyet ve mustafa PROFİLİ ZİYARET EDİN Arşivleme Kötüye Kullanım Bildir
Eden bulur bir dilenci eden bulur der dururmuş. Kötü bir kadın bu dilenciye kızarmış. En sonunda ekmek içine zehir koyarak dilenciye vermiş. dilenci zehirli ekmeği alarak yola koyulmuş. Bir gölgelikte dinlenmek için oturmuş. O sırada bir askerliğini yeni bitirmiş bir genç gelmiş. dilenci çok acıktıgini görünce ekmeği gence vermiş. Genç Ekmeği yiyerek yola koyulmuş Bir evin önüne gelince zehirli ekmeği yediği için ölmüş. Kötü kadın kapıyı aç sa zehirli ekmekle birlikte oğlunun öldüğünü görmüş. Akra Fm. Sirca köşk.
Gerek tasavvuf kitaplarından ve gerekse mu e söylenmiş olan sözlerden anlıyoruz ki, blemi, vücudunun iç kısmı gibi, anın iç alemi, daha fazla ve hatta on- daha mühimdir. Hepimizce má olduğu gibi, mesela, insanın dış a'zosinga hangi birisine bir arıza olsa, bu her ne kadar noksanlık ise de, yine insan pek <a'la yaşayabi veläkin, iç alemin a'zalarında
azallah bir noksan olursa, o zaman yaşamak nianı da kalmadığı cümlenin ma'lumudur. Iste tipki bunun gibi, insanın gönül ålemi, rú kalbi, aklı, fikri, dimáğı, irádesi bozulursa, bü bir feläket olur.Isin sonu nereye varır artık onu tasavvur ediniz. Çünkü, vücüdun ister dis, ister çuzuvlarında vāki olacak bozukluk sebebiyle ni hayet iş ölümle biter. Kişi imanla göçmüsse ahirette chata erer. Ama iç alemi, månevi hayatı hastalı düçar olursa ahirette ebedi azaba uğrar.
to Bunların sıhhatlarının muhafazası hususunda büyüklerimiz çok gayretler sarf etmişler, bu me panda az yemek, az içmek, az uyumak ve kaná akár bir yaşayışa rıza gösterip, hemen bütün çlerini gönüllerinin ihyasına bağlamışlardır. Böy ece de, Muhammed s.a.s. ümmeti arasında isim leri bu günlere kadar (bütün erbabı yanında) nında) hürmetle anılmakta ve her gün ruhlarına Kur'an turları hediyye edilmektedir ki, bu onların daimi surette ahiret äleminde de ede terakkilerine ve yüksek derecelerine nail olmalarına vesile ve sebeb ol maktadır.
Şimdi, bir insana yetmez mi ki, öldükten son reda böyle salih amellerle anılıp, her gün Ze sevinçlere nail ola? Bu büyük mut töze là mutluluk ve bahtiyarlık değil midir? Bu sebebten biz insanlara düşen en büyük vazife, gönüllerimizi Mavlonen ra olacağı güzel bir gönül haline getirmektir
dan (ki 60 kadar sayarlar) işte bunlar ve emsble rinden iç ölemimizi son derece sakınmak ve korumak lazımdır. Bunların yerine makbul ve memduh olan güzel huylan (ki 60-70 kadar sayar lar) yerleştirmek, büyüklerin halleriyle hallenme ğe çok çalışmak lazımdır.
Mesela, kibrin yerine tevăzu, hasedin yerine gibta, riyanın yerine ihlás, ucubun yerine mahvi
yet, gazabın yerine hilim, hırsın ve tama'in yerine kana at, istihzanın yerine hoşgörü, tahkirin yeri ne saygı, şehvetin yerine sabir, hasisliğin yerine co mertlik, tefrikanın (ayrılık) yerine birlik, ittifak, sabırsızlığa tahammül, hayasızlığa karu iffet, gam sızlık, korkusuzluk, kanaatsizlik yerlerine havi has yet ve islami hususlara son derece alaka gösterilmesi kazanılmalıdır. İşte bunlar ve benze ri güzel huylar ve ahlaklar, hep o gönülün güzel
leşmesine ve olgunlaşmasına sebeb olur.
Bindenaleyh, insan ancak kendini bilip anlo dığı zaman insan olabilir. Iste cennet ve cemalul lahın müşahadesi, bu kadar mahlükatın içinden ancak imánla, ihlásla Allah'a dönebilen bahtiyor. lara nasibdir. Aynı zamanda Rabbını büyük ask ve muhabbetle seven; yoluna, can, bas, mal mulk, feda edebilen, mümtőz uluvve himmet sähipleri evliyalar, kämiller, sålihler, årifler gibi algun kul
larının nasibidir ki, onlar medär mihänmışdır. Hakk's bilmek insanın kendisini bilmesine bagh
ise de, Allah'ın kamil ve hala kullanından hummet almak suretiyle faydalanmal, inkan buldukça on ların hizmetlerine kopmak, hayır dağlanını sik, elbette insane onlar gibi yapabilir Görmez misin ki, bir demir partou bile, ham
soğuk hem de vert madde kan stayin cine kon
Onun için gönüle keder veren kötü huy ve ah laklardan, bahusus şeytanın bile kibir, hased, usyay beub, gazab hitom bide halimize gülere atihză, tahkir, grybet, nemime how howlik sobiruzhk, nomaz O demerkende Kondatsizlik, sehvet, tefrika terassi goms korkusuzluk
ve sõire gibi kötü
ve megstum huyter
duğu zaman noul onun gibi kıpkırma bir ates che
yor, hem de wyu değip punuşuyor. Onde
artk demirel
omy istedig kiligo
hesla ki bir insan hicbu vaka bir
sokobi Biyor
demurle
Insan iyi bir terbiyecinin alinde neden terbiyecial
Uluslararası Anlaşmalarda Bir Temel İlke Vardır: En Kuvvetli Daima En Haklıdır
Problem, Ortadoğu'da kulüp olmamasıdır. Çünkü süpergüçler Ortadoğu'da o kada işlerine geldiği şekilde düzen kuruyorlar ki, karıştırabilmek çok kolay, birini çıkartıp diğerini girdirmek çok basit. Çünkü topluma dayalı lider sayısı çok az Yüzde sekseni ordusuna ordusundan dolayı da ya Sovyetler Birliği'ne veya Amerika'ya dayanıyor.
Modern bilimin "kanunları" en iyi ihtimalle emsal olarak görülmediği takdirde Müslümanları oyalayıp durmaktan başka bir sonuç elde edilmeyecektir.
YANITLASİL
yuksel19 Kasım 2023 11:16 Modern Bilim, içinde doğduğu batı uygarlığının evrenselliğini ve üstünlüğünü empoze ettiği için emperyalizmin de anasıdır.
YANITLASİL
yuksel19 Kasım 2023 11:17 Modern Bilim, içinde doğduğu batı uygarlığının evrenselliğini ve üstünlüğünü empoze ettiği için emperyalizmin de anasıdır. İslam Aylık mecmua
YanıtlaSilبِسْــــــــــــــــــــــمِ اﷲِارَّحْمَنِ ارَّحِيم
Bismillahirrahmanirrahim
Elhamdülillah
Allahuekber
Subhanallah
Allahümmesallialaseyyidinamuhammed
Sallaahualeyhivesellem
Estagfirullah
Beş vakit namazı camide kılan Bismillahirrahmanirrahim demiş gibidir.
Ümmetim yıldızlara gidesiye kadar kıyamet kopmayacaktir
Bediüzzaman Sa'îd Nursî, Sirr-1 Innâ A'taynâ, Basılmamış Osmanlıca Mustafa Kemal'in 30 Eylül 1911'de Kudüs Kamenitz Oteli'nde yahudi Eliezer B Yehuda'nın oğlu Itamar Ben-Avi ile sohbeti: Mustafa Kemal: "SABETAY SEV soyundan geliyorum. Kendisine hayranım. Keşke bu dünyadaki bütün Yahudile onun mesihliği altında birleşse.."
YanıtlaSilSÜNNETTEN ÖLÇÜLER
YanıtlaSilPUTA MÜSAMAHA OLMAZ
Hicri 9. yılda Tebuk Seferi dönüşünde Medine'ye gelen Sakif kabilesi elçileri, Medi- ne'de kaldıkları süre içinde mescidde Hz. Peygamberin yakın alakasına mazhar ol- muşlardı. Sonunda müslü- man oldular. İslâm'ı öğrendi- ler. Ancak arkalarında bi- raktiklan kabilelerinin, ken- dilerini anlayışla karşılaya- caklarından kuşkuluydular. Hz. Peygamber'den ilginç is- teklerde bulundular. Bunlar arasında bir-iki tanesi vardı ki gerçekten pek dikkat çeki- ciydi. Dediler ki:
- Bizi namaz kılmaktan muaf tut?.. Hz. Peygamberin cevabı çok kesindi:
-"Namazsız dinde hayır yoktur."
Pek tabii, namazsız din- darlıkta da hayr olmazdı.
- Kabilemiz dışından biri- ni bize âmir tayin etme! dedi- ler. Hz. Peygamber, kabul buyurdu. İçlerinde bulunan ve yaşça en küçükleri olan ve fakat Islam'ı öğrenmekte pek gayretli davranan Osman Bin Ebi'l-As't onlara imam ve vall yaptı.
- Lat putumuza üç yıl do
kunmal dediler. Hz. Peygam
Der kabul etmedi.
Yine kabul etmedi.
- Bir yıl dokunmal dediler, Hz. Peygamber bunu da ka bul etmedi.
- Biz döndükten sonra bir ay olsun bizimle kalsın, dedi ler. Resûl-i Ekrem Efendimiz onu da kabul etmedi. Lata süre tanımadı. Putlara mü samaha olunamayacağını ortaya koydu. Tevhid yur- dunda putun ne işi vardı?... Yeniden şekillenen İslâm yurdunda puta yer yoktu. Efendimizin kararlılığını gö rünce;
- Bäri onu bize, kendi elle- rimizle kırdırtma. Onun yı kım işini sen üstlen dediler
Hz. Peygamber:
- "Olur, ben onu ortadan kaldırtırım" buyurdu.
Elçilerin Medine'den ayrı- hışından iki-üç gün sonra Hz. Peygamber, Ebu Sufyan ile yine bir Sakifli olan Mugire bin Şu'be'yi Lat'ı ortadan kaldırmakla görevlendirdi. Onlar da bunu büyük bir gösteri halinde, bütün Sakif halkının gözü önünde parça- layıp yok ettiler.
Latların. Uzza'ların sonu
hep aynıydı. Belki sadece gü
no ve saatı farklıydı... (Bk. Ibn
Stratejik Surpriz
YanıtlaSil20. yüzyıl istihbarat çalışmalarının önemli bir alanı da stratejik sürpriz oldu. 19. yüzyılın sonunda demiryollarının ve buharlı gemilerinin kullanılmaya başlanması kitlesel orduların seferberliğini ve taşınmasını kolaylaştırdı ve dünya savaşları or- taya çıktı. 20. yüzyılda ise teknolojik sürpriz savaş alanlarının en önemli sürpriz şekli oldu. Teknolojik sürprizler iki kategoriye ayrılabilir. Bunlardan ilki atom bombası gibi büyük bir sistemin gizlice geliştirilmesidir. Bunu tespit etmek oldukça zordur. İkinci kategoride ise yeni bir silah sisteminin savaş alanına getirilmesidir. Çok üstünlüğü olan yeni bir tankın durdurulamaması buna bir örnek olabilir. Gele- ceğin savaşlarında da teknolojik sürpriz ve aldatma önemli rol oynayacaktır. 21 yüzyıla kadar stratejik sürpriz için en büyük endişe konusu bir hasım bir devleti- ordularını gizlice mobilize etmesi idi. Bugün teknoloji sayesinde hem birlikleri konsantre hale gelmesi hem de silah sistemlerin konuşlanması çok daha kısa sür de yapılabilir bir hale geldi.
Bozdag'a göre Mustafa Kemal Atatürk ün gizli vasiyeti aciklanabilseydi Turkiye de her şey degisebilirdi.
YanıtlaSil17 Ocak 1988 Nokta Dergisi
sy. 26
4.1. KİTAPLAR
YanıtlaSil4.1.1. Huseyin Mûcib el-Misrî': Mu'cemu'd-devleti'l-usmaniyye (A) (Kahire: ed-Dâru's-sekâfiyye li'n-neşr) Mısır'ın ünlü Türkologlarından karşılaştırmalı edebiyatın ustası Huseyin Mûcib el-Misrî'nin hazırladığı Mu'cemu'd-devlet Osmaniyye bu alanda ilk olarak yazılmış sözlüklerdendir. Sözlük
mukaddime (giriş) ve sözlük bölümünden oluşur. Sözlük bölümü ise
genel sözlük ve Osmanlı hanedan üyelerine ayrılan bölüm olmak
üzere iki kısımdan oluşur.
Müellifmukaddimede Osmanlı Türklerinin İslam tarihi üzerindeki açıkça etkisini ortaya koyar. Onların topraklarını genişleterek farklı ırk, din ve dillerdeki toplulukları hakimiyetleri altına aldıklarına ve gerçek manadaOsmanlı Devleti'nin bir İslam Devleti olduğuna dikkat çeker (el-Misri, 1425/2004, 5).
Burada Osmanlı hanedanından sultanların İslam'a bağlılıklan örneklerle detaylı bir şekilde anlatılır. Örneğin Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Bey'in, şemaili itibariyle Raşit Halifelerden Hz. Ömer'e benzediği; cömertliği misafirperverliği ile Hz. ve Peygamber'in anlattığı Müslüman profiline uygun olduğu belirtilir (el- Misri, 1425/2004, 5-6). Yine Osmanlı padişahlarından Yavuz Sultan Selim kendisine hakimul-haremeyn (iki haremin yöneticisi) denmesine itiraz ederek hadimu'l-haremeyn (iki haremin hizmetçisi) olduğunu ifade etmiştir. Yine Yavuz Şeyhülislam Kemal Paşazâde'nin atının çamur sıçrattığı kaftanın çamuru ile kalmasına şu sözleriyle din adamına saygısını ortaya koymuştur: Durun, dedi. Temizlemeyin! Bana yeni bir kaftan getirin, üzerimi değişeyim. Bu çamurlu kaftanımı da öldüğümde sandukamın üzerine örtsünler. Çünkü, ülemanın atının ayağından sıçrayan bu çamurlar mübarek olup hürmet ve tazime layıktır (el-Misri, 1425/2004, 6). Yine Yavuz'unMısır'ın fethi ile birlikte Misir dönüşü diğer kutsal emanetlerle
birlikte
Türk Edebiyatı alanında doktora yapan ilk Arap müellifi olarak tanınan Hüseyin Mucib el-Misri, Türkçe, Farsça ve Urducada eserler veren, bu dillerdeki edebi eserleri karşılaştırmalı olarak ele alıp inceleyen önemli bir edebiyat araştırmacısıdır Doktora öğrenimi için geldiği İstanbul'dan, sağlık sorunları nedeniyle çalışmasın tamamlayamadan ayrılmak zorunda kalan Hüseyin Mucib'e, 1996'da Marmara Üniversitesi tarafından Fahri Doktora unvanı verilmiş, daha sonra da Türkive Cumhuriyeti Devlet Ödülü'ne lâyık görülmüştür. Yetmişe yakın eser telif etmiştir (İslamoğlu, Abdulmecit, 2010, 2 (9), 146-147. Ayrıca bk. Ishakoğlu, 2008, 5-22
3.Uluslararası
Sozlukbilimi
Sempozyomu
Bildiri Kitabı
sy. 902.
4974- Kim Allah'in gazabını mucip olan hususlarla insanları hoşnut ederse, Allah daima onu onlara muhtaç kılar. Bir kimse de nası gücendirmek pahasına Allah'ı hoşnut ederse insanların kötülüklerine karşı, Allah ona kâfi gelir.
YanıtlaSil٤٩٧٥ - مَنْ أَرْضَى اللَّهُ بِسَخَطِ الْمَخْلُوقِينَ كَفَاهُ اللَّهُ مُوْنَةَ الْمَخْلُوقِينَ وَمَنْ أَرْضَى الْمَخْلُوقِينَ بِسَخَطِ اللَّه سَلَّطَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْمَخْلُوقِينَ" (الخليلي عن عمر وبــــن
شعيب عن أبيه عن جده
4975- Bir kimse halkı nazar-ı itibara almadan Allah'ı hoşnut ederse, Allah ona kâfi gelir. Allah'ı gücendirerek mahlukatı hoşnut ederse, Allah o mahlukatı kendisine musallat eder.
٤٩٧٦ - مَنْ أَرْعَبَ صَاحِبَ بِدْعَةٍ مَلَأَ اللهُ قَلْبَهُ أَمْنًا وَايْمَانَا وَمَنْ انْتَهَرَ صَاحِبَ بِدْعَةٍ آمَنَهُ اللَّهُ مِنَ الْفَزَعِ الأَكْبَرِ وَمَنْ اَهَانَ صَاحِبَ بِدْعَةٍ رَفَعَهُ اللَّهُ فِي الْجَنَّةِ دَرَجَةً وَمَنْ لَآنَ لَهُ اذَا لَقِيَهُ تَبْشِيشًا فَقَدْ اسْتَخَفَّ بِمَا أُنْزِلَ عَلَى
مُحَمَّدٍ (كر عن ابن عمر)
4976- Kim bidat sahibini korkutursa, Allah onun kalbini emniyet ve iman ile doldurur. Kim bidat sahibini men ederse, Allah onu kıyametin çirkin manzarasından emin kılar. Kim bidat sahibini terslerse, Allah onun cennette bir derecesini yükseltir. Kim de onunla karşılaştığı zaman güler yüz gösterip yumuşak davranırsa, Muhammed'e indirileni istihfaf etmiş (hafife almış) olur. (Bidat sahibine Allah için buğzetmek vaciptir.)
٤٩٧٧ - مَنْ أُريدَ مَالَهُ بِغَيْر حَقَّ فَقَاتَلَ فَقُتِلَ فَهُوَ شَهِيدٌ رعب د ن ق ت صحيح عن ابن عمرو حم ٥ عن ابي هريرة
4977- Kimin malı elinden alınmak istenip de bu uğurda karşı tarafla çarpışırken öldürülürse o şehittir. ٤٩٧٨ - مَنْ اِزْدَادَ عِلْمًا وَلَمْ يَرْدَدْ فِى الدُّنْيَا زُهْدًا لَمْ يَرْدَدْ مِنَ اللَّهِ إِلَّا
بُعْدًا الديلمي عن على)
4978- Kim dünyada ilmini artırıp da zühdünü artırmazsa
Allah'tan daha da uzaklaşır.
-1151-
Ramuz ul Ehadis
Hadis Ansiklopedisi
Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi
2.cilt.sy.1151.
Vatan hainlerini putlastirdilar
YanıtlaSilkahramanlastirdilar
Mustafa Kemal ve İnönü
İslam dini oldurulecek
Yahudiler ve masonlar
Biz Turkleri savaşarak yenemiyecegiz, ancak İslam dininden çıkartarak yenebiliriz.
Haim Naum
Mustafa Kemal ve inonuyu dost bulmuş (İslam dinine dusman) ve böylece Turkiye Cumhuriyetin temelleri dinsizlikle....... (Lozan in gizli madde leriyle)
istisna olarak Mustafa Kemal Atatürk ün gizli vasiyeti aciklanabilseydi Turkiye de her şey degisebilirdi (İsmet Bozdag
17 Ocak 1988
Nokta Dergisi....
atılmıştır.
Çarpıtılmış bilgi, bilgisizlikten
YanıtlaSildaha zararlıdır.
YANITLASİL
yuksel14 Ekim 2023 09:16
Hurafeler ve batıl inanislar
Doc. Dr. İsmail L. çakan.
Büşra
sy. 71.
Lozan Antlaşması imzacı devletler -özellikle İngiltere- tarafından niçin gecikmeli onaylandı? Bunda hilafetin kaldırılmasının etkisi var mıydı?
YanıtlaSilLozan Antlaşması'nın 10 Nisan 1924'de İngiliz Avam Ka- marası'nda onaylanması184, Türkiye'de hilafetin ilgasından (3 Mart 1924) sonra gerçekleşmesi, bu onay meselesinin hi- lafetin ilgası ile ilgili olabileceği tartışmalarını doğurmuştur. Tespit edebildiğimiz kadarıyla Lozan Antlaşması, imzalan- masından sonra 2 kez İngiliz Parlamentosu'nda tartışılmıştı. Bunlardan birincisi 2 Ağustos 1923'de Avam Kamarası'nda diğeri de 28 Şubat 1924'de Lordlar Kamarası'nda yapılmış- t1185. Bu arada, İngiliz Kralı V. George, 15 Ocak 1924'de, İngiliz Parlamentosu'nda yaptığı konuşmada, Lozan antlaş- ması onaylandıktan sonra Türkiye ile yeni bir barışçı ilişkiler döneminin açılacağını söyledi. Bu sırada ilk kez İşçi Parti- li bir hükümet kuran Ramsey Mac Donald, ülkenin artan iç sosyal ve ekonomik sorunları ve Avrupa'daki Ruhr sorunuyla uğraşmaktaydı186. Hiç şüphesiz, bunların yanı sıra, dünya- da sahip olduğu Müslüman sömürgeler itibariyle İngiltere için bir tehdit unsuru olan hilafetin ilgasının da bu onayın gerçekleşmesinde etkisi bulunmaktaydı. Diğer taraftan Tür
184 İ. Soysal, Türkiye'nin Siyasal Andlaşmaları,. s. 80, Cemil Bilsel, Lozar II, Sosyal Yayınları, İstanbul tarihsiz, s. 560-561.
185 M. Çufali, a.g.m., s. 587-592.
186 Yeniden patlak veren Ruhr sorunu, Fransa ve Belçika'nın savaş tazmi natı ödemediği gerekçesiyle Almanya'nın Ruhr bölgesini işgal etmesiy le başlamıştı. Bkz., T. Akyol, Bilinmeyen Lozan, s. 309; İsmet İnönü'y göre, bu onay işleminin gecikmesinin sebebi Türkiye'ye karşı gereksi fedakarlıklar yapıldığını düşünen siyasetçiler idi. Bu yüzden onlar acel
THE hayatında ne gibi
Evvelki kitab bir bab (lügat nev'i)den bir harf (kıraat) üzere nazil oldu. Kur'an ise yedi bab'dan yedi kıraat üzerine korkutucu, emredici, helal ve haramı bildirici, muhkem ve müteşabih ve kıssaları bildirici olarak nazil oldu. Helalini helal kabul edin. Haramını haram kabul edin. Emrolunduğunuzu yapın, nehy olunduğunuzdan vaz geçin, kıssalarından ibret alın. Muhkemi ile amel edin. Müteşabihine inanın. Ve: "Ona inandık, hepsi Rabbimizin indindedir." deyin.
YanıtlaSilRavi: Hz. İbni Mes'ud (r.a.)
Sayfa: 451 / No: 9
Ramuz El-Ehadis
٢٦٧٣ - الضَرَارُ فِي الْوَصِيَّةِ مِنَ الْكَبَائِرِ (ابن جرير عن ابن عباس)
YanıtlaSil2673- Vasiyette zarar vermek, büyük günahlardandır.
٢٦٧٤ - الضَّمَّةُ فِى الْقَبْرِ كَفَّارَةٌ لِكُلِّ مُؤْمِنٍ لِكُلِّ ذَنْبٍ بَقِيَ عَلَيْهِ لَمْ يُغْفَرْ
اكلةِ شَعِيرٍ * * ر الرافعي عن لَهُ وَذَلِكَ أَنْ يَحْيَى بْنَ زَكَرِيَّا ضَمَّهُ الْقَبْرُ ضَمَّةً فِي
معاذ)
2674- Kabrin sıkması, mü'minin affedilmemiş olan her günahına keffarettir. Zekeriyya'nın oğlu Yahya'yı kabir arpa ekmeği yemesi sebebi ile sıktıkça sıkmıştır.
٢٦٧٥ - اَلصِّيَافَةُ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ فَمَا زَادَ فَهُوَ صَدَقَةٌ (حم وعبد بن حميد ع عـــن
2675- Ziyafet üç gündür. Ondan fazlası sadakadır.
MAHINUR AYDIN
YanıtlaSilTarihte Bu Ay
1 Kasım 2017 Çarşamba/12 Safer 1439-623 yıl süren Osmanlı Saltanatı'nın Kaldırılması (1922)/ Latin Alfabesine Geçiş (1928)/Yah ya Kemal Beyatlı'nın Vefatı (1958)
2 Kasım Perşembe 13 Safer Rusya'nın Osmanlı'ya Savaş İlanı (1914)/ Ilk Radyo Naklen Yayınının ABD'de Gerçekleşmesi (1920)
3 Kasım Cuma/14 Safer Hz. Ömer'in Şehadeti (644)/Tanzimat İlanı (1839)
4 Kasım Cumartesi/15 Safer Haydarpaşa Tren Garı'nın Açılışı (1909)/ UNESCO'nun Kuruluşu (1946)
5 Kasım Pazar/ 16 Safer Os manlı Ordusu'nun Musul'a Girmesi (1638)/ Fransızların Gaziantep İş gali (1919)
6 Kasım Pazartesi/ 17 Sa- fer Bolşevik Ekim Devrimi (1917)/ GAP'ın Kuruluşu (1989)
7 Kasım Salı/ 18 Safer Di van Edebiyatı Şairi Baki'nin Vefatı (1600)
8 Kasım Çarşamba/19 Safer Uzun Mehmed'in İlk Maden Kömü rünü Bulması (1829)
9 Kasım Perşembe 20 Safer Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Yürürlüğe Girmesi (1936)/12 Eylül Anayasası'nın Yürürlüğe Girmesi (1982)
10 Kasım Cuma/21 Safer-M. Kemal Atatürk'ün Vefatı (1938)/ Osman Yüksel Serdengeçti'nin Ve fatı (1983)
11 Kasım Cumartesi/ 22 Sa- fer Varria Meydan Savaşı (1444)/ 1 Dünya Savaşı'nın Sona Ermesi
(1918)/FKÖ Lideri Yaser Arafat'ın Vefatı (2004)
12 Kasım Pazar/ 23 Safer Plevne Müdafaası (1887)/ Bo lu-Düzce Depremi (1999)
13 Kasım Pazartesi/ 24 Sa-
fer- Tekirdağ'ın Kurtuluşu (1922)/ Mehmed Zahid Kotku Efendi'nin Vefatı (1980)
14 Kasım Salı/ 25 Safer I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti Tarafından Cihad-ı Ekber İlan Edil mesi (1914)
15 Kasım Çarşamba/26 Sa-
fer- ODTÜ'nün Kuruluşu (1956)/ Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin llanı (1983)/ Bağımsız Filistin Dev- leti'nin Kurulması (1988)
16 Kasım Perşembe 27 Sa- fer- Muhyiddin İbn-i Arabi Hazret
leri'nin Vefatı (1240)/ Süveyş Ka- nalı'nın Açılması (1869)
17 Kasım Cuma/ 28 Safer
Osmanlı Padişahı IV. Mustafa'nın Vefatı (1808)/Son Osmanlı Padişa- hi Vahdeddin'in Sınır Dışı Edilmesi (1922)
18 Kasım Cumartesi/ 29 Sa- fer- Kanije Müdafaası (1601)/Deniz Harb Okulu'nun Kurulması (1773)/ İstanbul'da Kolera Salgını'nın Baş- laması (1912)
19 Kasım Pazar/ 1 Rebiülev
vel- Abdülmecid Efendi'nin Hilafet Makamına Getirilmesi ( tanbul Radyosu'nun Hizmete Girişi (1949)
20 Kasım Pazartesi/ 2 Rebiu
levvel- Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin Kabul Edil mesi (1989)
21 Kasım Salı/ 3 Rebiülevvel
Sultan I. Ahmed'in Vefatı (1617)
22 Kasım Çarşamba/4 Rebiü-
levvel Hz. Fatima Annemizin Ve- fatı (632)/ Monarşinin İspanya'ya Yeniden Gelmesi (1975)
23 Kasım Perşembe 5 Re- biülevvel- Midilli Adası'nın Fethi
(1462)/ Başkan J. F. Kennedy'nin Öldürülmesi (1963)
24 Kasım Cuma/ 6 Rebiülev- vel Öğretmenler Günü
25 Kasım Cumartesi/ 7 Re- biülevvel Orhun Kitäbelerinin Okunması (1893)/Sütçü İmam'ın Şehådeti (1922)
26 Kasım Pazar/ 8 Rebiülev- vel- Lakap ve Unvanların Kaldınl ması (1934)/ Türkiye'nin Kore Sa- vaşı'na Katılması (1950)
27 Kasım Pazartesi 9 Rebiü- levvel Känûni'nin Avusturya Se-
feri'ne Çıkması (1526)/Abdülhakin Arvasi'nin Vefatı (1943)/Konyalı Mehmed Vehbi Efendi'nin Vefatı (1949)
28 Kasım Salı/ 10 Rebiü-
levvel- Kânûní nin Bağdat'ı Fethi (1534)/ Türkiye'de İlk Nüfus Sayt mının Yapılması (1927)
29 Kasım Çarşamba/ 11 Re- biülevvel Mevlid Kandili Ham mámizade Ismail Dede Efendi'nin Vefatı (1846)/ BM nin İsrail Devle 1922)/İsti'nin Kurulmasını Kararlaştırması (1947) M. Asım Köksal'ın Veläti (1993)
30 Kasım Perşembe 12 Re-
biülevvel- Tekke ve Záviyelerin Kapatılmasına İlişkin Kanunun Ka- bul Edilmesi (1925)
AY
YanıtlaSil17 Aralık Perşembe/6 Rabiülevvel Mevlana Celaleddimi Romi'nin Vefatı (1273)/ Isa Yusuf Alptekin'in Velau (1995)
18 Aralık Cuma/7 Rabiülevvel- Gazneli Mahmud'un Vefatı (1049)/ Galata Tüneli'nin Açılışı (1857)
19 Aralık Cumartesi/8 Rabiülevvel Imam-ı Gazali'nin Vefan (1111)/Hattat Yesari Mehmed Esad Elendi'nin Vefatu (1798)
20 Aralık Pazar/ 9 Rabiülevvel Imam-ı Şafii Hazretle ri'nin Velan (820) Rodos'un Fethi (1522)
1 Aralık 2015 Sak/ 19 Safer 1437 Latin Alfabesinin Yeni Turk Harfi Olarak Kullanılmaya Başlarıması (1928)
2 Arahk Çarşamba/20 Safer Mars'a Ilk Aracın Inmesi (1974)
3 Aralık Perşembe/21 Safer Insana Ilk Kalp Naklinin Yapılması (1907)
4 Aralık Cuma/22 Safer- Cemel Vakası (656)/Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin Kurulması (1877)
5 Aralık Cumartesi/23 Safer Nuruosmaniye Camii'nin Ibadete Açılması (1755)/Kadınlara Seçme ve Seçil- me Hakkınım Verilmesi (1934)
6 Aralık Pazar/24 Safer Turkiye'de Ilk Kitabın Basıl- ması (1727)
7 Aralık Pazartesi/25 Sater-Kilis'in Kurtuluşu (1921)
8 Aralık Sal/26 Safer- Osmanlı Venedik Savaşı (1714)/ DSI'nın Kurulması (1953)
9 Aralık Çarşamba/27 Safer- Haliç'in Donması (1893)/ Ingilizlerin Kudüs'u Işgali (1917)
10 Aralık Perşembe/28 Safer Insan Hakları Beyanna mesi'nin Kabula (1948)
11 Aralık 2015 Cuma/29 Safer- Milli Güvenlik Kuru- lu'nun Kurulması (1962)
12 Aralık Cumartesi/1 Rabiülevvel-
13 Aralık Pazar/ 2 Rabiülevvel- Sultan I. Mahmud'un Vefatı (1754)/ Türkiye'nin Gümrük Birliği'ne Ka- tılması (1995)
14 Arahk Pazartesi/3 Rabiülevvel- Merzifonlu Kara Mus- tafa Paşa'nın Katledilmesi (1683)/ Bosna Barış An- laşması (1995)
15 Aralık Sah/ 4 Rabiülevel- Sultan II. Selim Han'ın Velan (1574)
16 Aralık Çarşamba/ 5 Rabiülevvel- Osmanlı'da Ilk Mat- baa'tun Faaliyete Geçmesi (1727)
ebnem 3
Arak
21 Aralık Pazartesi/ 10 Rabiülevvel-Sultan III. Mehmed'in Velan (1603)/En Uzun Gece
22 Aralık Salı/ 11 Rabiülevvel-Mevlid Kandill-Erbain (Zem herir)'in Başlangıcı
23 Aralık Çarsamba/ 12 Rabiülevvel Menemen Hadisesi (1930)/ Kıbrıs'ta Kanlı Noel (1963)
24 Aralık Perşemba/13 Rabiülevvel- Bagdat'ın Ikinci Dela Fethi (1638)/Osmaniye'nin Kurtuluşu (1921)
25 Aralık Cuma/ 14 Rabiiülevel- Gaziantep'in Fransız Işgali'nden Kurtuluşu (1921)/SSCB'nin Dağılması (1991)
26 Aralık Cumartesi/ 15 Rabiülevvel- Rusya'nın Afganis tan'ı İşgali (1979)/ Güney Asya'da Tsunami Felaketi. 120.000 olú. (2004)
27 Aralık Pazar/16 Rabiülevvel- Mehmed Akif Ersoy'un Vefan (1936)
28 Aralık Pazartesi/17 Rabiülevvel- Iskenderun Demir Çelik Fabrikasının Açılması (1975)
28 Aralık Salı/ 18 Rabiüleval Sultan 11. Mustala nin Vefan (1703)/ Cerkez Edhem Hadisesi (1921)
30 Aralık Carsamba/ 19 Rabililevvel- Yavuz Sultan Selim in Kudüs'ü Fethi (1517)
31 Aralık Perşembe 20 Rabiülevval- Koprula Mehmed Paşa'nın Velatu (1661
TARİHTE BU AY
YanıtlaSil1 Ocak 2015 Cuma-21 Reblülevvel 1437- Mekke'nin Fethi (630)
2 Ocak/22 Rebiülevvel Cumartesi Endülüs Emevi Devle- t'nin Yıkılması (1492)/ Kanüninin Rodos'u Fethi (1525)/ Gönenli Mehmet Efendi'nin Vefatı (1991)
3 Ocak/23 Rebiülevvel Pazar- Divan Şairi Şeyh Galib in Ve fatı (1790)
4 Ocak/24 Rebiülevvel Pazartesi Sultanahmet Camii'nin Temellerinin Atulması (1610)/ Babiali Yangını (1911) Şeyh Galib Dede'nin Vefatı (1799)
5 Ocak/ 25 Rebiülevvel Salı Osmanlı-Ingiltere Arasında "Çanakkale Antlaşması"nın İmzalanması (1809)/Arif Nihat Asya'nın Vefatı (1975)
6 Ocak/26 Rebiülevvel Çarşamba- Telgrafın Icadı (1839)/Said Halim Paşa'nın Ermeniler Tarafından Katledilmesi (1921)/ Vietnam Savaşı'nın Başlaması (1967)
7 Ocak/27 Rebiülevvel Persembe
8 Ocak/28 Rebiülevvel Cuma Güreşçi Yaşar Doğu'nun Ve-
fatt (1961))
8 Dcak/29 Reblülevvel Cumartesi Kırım'ın Ruslara Bırakıl ması (1792)/ Kudüs'ün Ingilizler'in Eline Geçmesi (1917)/ Ahmed Hamdi Akseki'nin Vefatı (1951)
10 Ocak/30 Reblülevvel Pazar-Saadettin Taftazanî'nin Vefatı (1330)/L. Inông Savaşı (1921)
11 Ocak/1 Rebiülühir Pazartesi- Şair Fuzûli'nin Vefatı (1556)/ Haliç'in Donması (1755)
12 Ocak/2 Reblilahir Salı Mevlana'nın Babası Bahaeddin Veled'in Vefatı (1231)/Son Osmanlı Meb'uslar Mecli-
si'nin Toplanması (1920)
13 Ocak/3 Rebiölahir Çarşamba Istanbul Üniversitesi Açıl- ması (1853)/ Medine'nin Osmanlı Idaresinden Çık
ması (1910)
14 Ocak/4 Rabillahir Perşembe-Londra-New York Arası Ilk Telefon Görüşmesi (1923)
15 Ocak/5 Rebilahir Cuma- Fatih'in Hocası Akşemseddin Hazretleri'nin Vefatı (1459)/ Sarıkamış'ta 90 bin As- kerimizin Donarak Şehit Olması (1914)
3 Ocak
160cak/6 Reblülähir Cumartesi- Padişah III. Murad in Vefatu (1995)/Iran'da Devrim ve Humeyni'nin Dönüşü (1979)
17 Ocak/7 Rebiülähir Pazar-Galata Tuneli'nin Açılışı 1875 Körfez Savaşı'nın Başlaması (1991))
18 Ocak/8 Reblütahir Pazartesi- Lozan Barış Anlaşması'nın, Amerikan Senatosu'nda Kabul Edilmesi (1927)
19 Ocak/9 Reblüláhir Salı Fatih Sultan Mehmed'in Ilk Üniversiteyi Açması (1470/ Çırağan Sarayı Yanması (1910)/ Galiçya Zaferi (1917)
20 Ocak/10 Reblülähir Çarşamba- Darülaceze'min Kuruluşu (1895)/Ilk Anayasa'nın Kabul Edilmesi (1921)
21 Ocak/11 Rebiülähir Perşembe Rodos un Fethi (1922/1 Abdülhamid'in Tahta Çıkması (1774)
22 Ocak/ 12 Reblütahir Cuma Yavuz Sultan Selim'in Ridani- ye Zaferi ve Halifeligin Osmanlılar'a Geçişi (1517)
23 Ocak 13 Reblilahir Cumartesi- Röntgen Cihazının Bulun
ması (1890)/ Babıâli Baskım (1915)
24 Ocak 14 Rebiüláhir Pazar- Hendek Savaşı (6271/ Hz Ali'nin Kafe'de Şehit Edilmesi (661)
25 Ocak/15 Rebiüláhir Pazartesi- Divan- Lügatit-Türk'ün Yazılmaya Başlanması (10723/ Sirp Sındığı Zaferi (1363)
26 Ocak/16 Rebilahir Salı Karlofça Antlaşması (1699)/ Televizyonun Icadı (1926)/ Kazım Karabekir Paşa'nın Vefati (1948)
27 Ocak/17 Rebillahir Çarşamba- Osmanlı Devleti'nin Ku- ruluşu (1299)/ Ampulün icadı (1880)
20 Ocak/18 Rebiülähir Perşembe Yavuz Sultan Selim'in Mi- sir't Fethi (1517/ Mülkiye Mektebi'nin Açılışı (1854)
29 Deak/ 19 Robitilähir Cuma- Dünya'da Ilk Televizyon Ya yınının Başlaması (1926)/ Ilk Türkçe Ezáın Okutul ması (1932)
30 Ocak/20 Rebühr Cumartesi Ord Prof. Dr. Mim. Ke mal Oke nin Vefan (1955)
31 Ocak 21 Rehir Pazar- Osmanlılar'da Ilk Matbaanm Kurulması (1729)
TARIHTE BU AY
YanıtlaSil1 Şubat 2021/19 Cemâziyelahir 1442, Pazartesi- Huneyn Gazvesi (630)/Ayasofya Camii'nin Müzeye Çevrilmesi (1935)
2 Şubat/20 Cemăziyelähir, Salı- Hama Katliamı (1982)
3 Şubat/21 Cemâziyelähir, Çar- şamba Fatih Sultan Mehmed'in Tahta Geçişi (1451)/ Hutbele- rin Türkçe Okunmaya Başlaması (1928)/ Ali Ulvi Kurucu'nun Vefatı (2002)
4 Şubat/22 Cemáziyelähir, Per- şembe İskilipli Atıf Hoca'nın Şe- hid Edilişi (1926)/ M. Esat Co- şan Hocaefendi'nin Vefatı (2001)/ Dünya Kanser Günü
5 Şubat/23 Cemăziyelähir, Cuma- Laiklik İlkesinin Anayasaya Konul- ması (1937)/Hacı Veyiszade Musta- fa Efendi'nin Vefatı (1960)/Adnan Kahveci'nin Vefatı (1993)
6 Şubat/24 Cemâziyelähir, Cu- martesi Sultan II. Ahmed'in Vefatı (1695)
7 Şubat/25 Cemâziyelähir, Pa- zar "Maraş Şehrine "Kahraman- lık Ünvanının Verilmesi (1973)
8 Şubat/26 Cemâziyelâhir, Pa- zartesi Sultan IV. Muradın Vefa ti (1640)/ Antebe "Gazi Ünvanı nın Verilmesi (1921)/ Ahmet Kabak- li'nın Vefatı (2001)
9 Şubat/27 Cemaziyelâhir, Salı- Minarelerde İlk Defa Kandil Yalıl ması (1588)
10 Şubat/28 Cemâziyelähir, Çar- şamba Hazret-i Hatice (ran- haynın Vefatı (619)/ Halife. Omer bin Abdülaziz'in Vefan (720)/ Sul-
tan IL Abdülhamidin Vefatı (1918)
11 Şubat/29 Cemâziyelähir, Per-
şembe Zürih Anlaşması'nın Im-
zalanması (1959)/ İran İslâm Cum-
huriyeti'nin Kurulması (1979)
12 Şubat/30 Cemáziyelähir, Cu-
ma- Kahramanmaraş'ın Kurtulu- şu (1920)/ Hasan el-Benna'nın Ve fatı (1949)/ Mahmud Sami Rama- zanoğlu (ksjun Vefatı (1984)/ Mu- zaffer Ozak'ın Vefatı (1985)
13 Şubat/1 Receb, Cumartesi-
Üçaylar'ın Başlangıcı/ Erzincan'ın Kurtuluşu (1918)/ Kıbrıs Türk Fede- re Devleti'nin Kuruluşu (1975)
14 Şubat/2 Receb, Pazar Sirp
Ayaklanması (1876)/ Telefonun Ica- di (1876)
15 Şubat/3 Receb, Pazartesi Ya- vuz Sultan Selim'in Hilafeti (1517)/
Rodos ve Oniki Ada'nın Yunanis
tan'a Terki (1947)
16 Şubat/4 Receb, Salı- Akşemsed-
din'in Vefatı (1459)/ Rusların Erzu- rumu İşgali (1916)/ Türkiye-ABD Telefon Hattının Açılması (1953)
17 Şubat/5 Receb, Çarşamba-Şeyh
Şamil'in Vefatı (1871)/ Türk Medeni
Kanunu'nun Kabulü (1926)/ Koso va'nın Bağımsızlık İläm (2008)
18 Şubat/6 Receb, Perşembe Re
galb Kandili/Sakız Adası'nın Vene diklilerden Geri Alınması (1695)/ Türkiye'nin NATO'ya Girişi (1952)
19 Şubat/7 Receb, Cuma Ibra- him Edhem Hazretlerinin Vefatı
(779)/ Emir Timur'un Vefatı (1405/ Çanakkale Savaşı'nın Başlaması (1915)
SUBAT
20 Şubat/8 Receb, Cumartesi-Is- tanbulda fik Elektrikli Tramvay Seferi (1914)/ Boğaziçi (15 Temmuz Şehitler) Köprüsü'nün Temeli nin Atılması (1970)/ Birinci Cemre (Ha-
vaya) Düştü
21 Şubat/9 Receb, Pazar Yılba-
şı'nın 1 Ocak'a Alınması (1917)/ TBMM'de Kur'an-ı Kerim'in Türkçe Okunması Karan Alındı (1925)
22 Şubat/10 Receb, Pazarte
si-Tarihçi İbn-i Haldun'un Vefatı
(1406) Yüksek Seçim Kurulu Ku- rulması (1950)
23 Şubat/11 Receb, Salı- Peygam-
ber Efendimizin Mekke'de Veda
Hutbesi'ni Iradı (632)/ Hendek Sa vaşı (627)
24 Şubat/12 Receb, Çarşam-
ba- Hoca Ahmet Yesevinin Vefa-
ti (1166)/ Şehzade Cem'in Vefatı (
1495)/Trabzon'un Kurtuluşu (1918)
25 Şubat/13 Receb, Perşembe
Varşova Paktı'nın Feshi (1991)/Tür-
kiye'nin Almanya'ya Savaş İlan Et- mesi (1945)
26 Şubat/14 Receb, Cuma- Erme-
nilerin Karabağ Hocalı'da Türk
Katliamı (1992)
27 Şubat/15 Receb, Cumartesi-
Şeyhülislâm Yahya Efendi'nin Ve fatı (1644)/ Necmeddin Erbakan'ın Vefats (2011)/ İkinci Cemre (Suya) Düştü
28 Şubat/16 Receb, Pazar Isia-
hat Fermanı'nın İlanı (1856)/ Kör- fez Savaşının Sona Ermesi (1991) Postmodern Darbe (1997)/ Sivil Sa- vunma Günü
Tarihte Bu Ay
YanıtlaSil1 Mart 2017 Cargamba/2 måriye'l-Ahir 1438 lotildal Mar 'nin, Meclis'te Ilk Kez Okunmast 211/Yeşilay Haltas (17 Mart)
2 Mart Perşembe a Coma ye'l-Ahir Emir Sultan'in Velati 430)/Imam Bahar in Velati (1560)
3 Mart Cuma/ 4 Cemáziye'l-A Ir Halileliğin Kaldırılması (1924)/ Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Kurul зая (1924)
4 Mart Cumartesi/5 Cemázi 'l-Ahir Selahaddin Eyyübt'nin Ve ah (1193)/M. Es'ad Ertali Efendi'nin Jefai (1931)
5 Mart Pazar/ 6 Cemaziye'l-A air Yeşilay (Hilal Ahdar) u Kuru (1920)/BM'nin, Bosna'ya Türk Askeri Gönderilmesini Kabul Edişi 1904)
6 Mart Pazartesi/ 7 Cemazi we'l-Ahir Imam Hatip Okulları'nın Açılışı (1951)/ Üçüncü Cemre'nin Topraga) Düşüştü
7 Mart Sah/ 8 Cemaziye'l-Ahir Artvin'in Düşman İşgalinden Kurtu luşu (1921)/İstiklal Mahkemeleri'nin Kaldırılışı (1927)
8 Mart Çarşamba/9 Cemâzi ye'l-Ahir Peygamberimizin Veda Hutbesi'ni Iradı (632)/ Yıldırım Baye zid'in Velati (1403)/Dünya Kadınlar Günd
9 Mart Perşembe/10 Cemazi ye'l-Ahir Laleli Camii'nin İbadete Açılması (176-4)/Bag Budarna ve Ka lem Aşısı Zamanı
10 Mart Cuma/ 11 Cemázi ye'l-Ahir- Imam Caferi Sadık Haz retleri'nin Velati (765)/Telefon'un Icadı (1876)
11 Mart Cumartesi/12 Cemazi ve'l Evvel Türkiye'nin IMI ye Katdı (19471/ Baana da farp Katlaruun Başlamau (1992)/Kocakan Soğulda 'nin Başlaması (11-18 Mart)
12 Mart Pazar/ 13 Cemazi
ya'l-Ahir İstiklal Marşı'un Kalaidi (1921)/12 Mart Muhtress (1971)
13 Mart Pazartesi/ 14 Cemazi ye'l-Ahir Selanik'in Fethi (1430)
14 Mart Bak/ 15 Cemaziye'l-A
hir Bedir Gazvest (6/24)/ Römt Yd başı, Römi Takvimin Kullanılmaya
Başlarıması (1840)/Tip Bayrami
15 Mart Çarşamba/16 Cemazi
ye'l-Ahir Talat Paşa'ran Katli (1921)/ Dünya Tüketiciler Günti/Kırlangıçla
in Gelme Zamani
16 Mart Perşembe 17 Cema
ziye'-Ahir İstanbul'un İşgali (1920)/ Türk Rus Antlaşması (1921)
17 Mart Cuma/ 18 Cemazi ye'l-Ahir Niyazi Misri'nin Velati (1694)/ Konya'nın İngiliz ve İtalyan İşgalinden Kurtuluşu (1920)
18 Mart Cumartesi/19 Cemazi
ye'l-Ahir-253 bin Sehid Vererek Ka zandığımız Çanakkale Zaferi (1915)
19 Mart Pazar/ 20 Cemazi
yo'l-Ahir-1. Osmanlı Mabosan Mec lisi'nin Açılışı (1877)
20 Mart Pazartesi/21 Cemáz ye'l-Ahir Adana'da Deprem (1945)/
Hamsin'in Sonu, Turizm Haftası
21 Mart Salı/ 22 Cemáziye' LA
hir Nevruz (dikbaharın Başlangıcı)/ Halepçe Kathami (1988)/ Gece ile Gündüzün Eşit Olmass
22 Mart Çarşamba/23 Cema
ziye' Ahir Çaldıran Zaleri (1514)/
23 Mart Perşembe/24 Comazi
zaman Said Nurat nån Velets (1900)/ Pakistan Cundation and (1956)/Dünya Meteorolas Günti
24 Mart Cuma/ 25 Cemazi
ye'l-Abir Abbast Halilesi Hann Resid in Velati (807)/ Verem Mikro bu'nun Keşfi (1882)
25 Mart Cumartesi/26 Cemb
ziye'l-Ahir Avrupa Topluluğunu (AT) Kuruluşu (1957)/ Muhsin Ye- cioğlu'nun Vefati (2007)/ Kütüpha necilik Haftası
26 Mart Pazar/ 27 Cemazi
ye'l-Ahir Edime'nin lag1913) تأم(
Kral Faysal'in Oldtirilmesi (1976) Ma
sir-larail Barış Anlaşması (1979)
27 Mart Pazartesi/28 Cemara ve'l-Ahir Ingiltere Rusya Arasınd
Kırım Savaşı (1854)/Gediz Depre mi-1086 kişinin velati (1970)
28 Mart Sali/29 Cemaziye'l-A
hir Gaziantep Müdafaan ve Şahi Bey'in Şehadeti (192)
29 Mart Carsamba/ I Recel Uçayların Başlanet/Huneyne 30/Osmerilain lyoreye ye Fathe
30 Mart Perşembe 2 Recek Reghib Kandi/Mahat Cernal Kur L'in Vefati 119064
31 Mart Cuma/3 Receb Dyl
Kudesi'nin Yapla (18/Uzayda
Yaris (1961)
1 Nisan 2021 Perşembe/19 Şaban 1442- Kanserle Savaş Haftası
YanıtlaSil2 Nisan Cuma/20 Şaban-Van'ın Ermeni İşgali'nden Kurtuluşu (1918)
- 3 Nisan Cumartesi/21 Şaban- Koca Sinan Paşa'nın Vefatı (1596)/ Nisan Yağmurları
4 Nisan Pazar/22 Şaban- Plevne Kahramanı Gazi Osman Paşa'nın Vefatı (1900)/NATO'nun Kurulu- şu (1949)
• 5 Nisan Pazartesi/23 Şaban-Ma- raş'a İstiklâl Madalyası Verilmesi (1925)
6 Nisan Salı/24 Şaban- Orhan Bey'in Bursa'yı Fethi (1326)/Ana- dolu Ajansı'nın Kuruluşu (1920)
7 Nisan Çarşamba/25 Şaban- Hazret-i Hasan'ın Vefatı (669)/
III. Selim'in Tahta Çıkması (1789)
8 Nisan Perşembe/26 Şaban- Şer'iye Mahkemeleri'nin Kaldı- ılması (1924)
9 Nisan Cuma/27 Şaban-Mimar Sinan'ın Vefatı (1588)/Prut Seferi (1711)/Mora Seferi (1770)
10 Nisan Cumartesi/28 Şaban- Şair Nabi'nin Vefatı (1712)/ Em- niyet Teşkilatı'nın Kuruluşu (1845)
11 Nisan Pazar/29 Şaban- Haz- ret-i Hasan'ın Doğumu (624)/ Otlukbeli Zaferi (1473)/ Meclis-i Mebūsän'ın Kapatılması (1920)/ Şanlıurfa'nın Fransız İşgali'nden Kurtuluşu (1920)
12 Nisan Pazartesi/30 Şaban-Te- ravih namazı bu akşam başlıyor/
Abdülhak Hamid Tarhan'ın Vefatı (1937)/Tarihçi İsmail Hami Daniş- mend in Vefatı (1967)
13 Nisan Salı/1 Ramazan-Rama- zan Ayı Başlangıcı/Şair Nabi'nin Vefatı (1712)/ Rûmi Takvime göre, 31 Mart Hådisesi (1909)/Läle Mev
siminin Başlaması
14 Nisan Çarşamba/2 Ramazan-
Sakız Adası'nın Fethi (1566)/Gala- ta Köprüsü'nün Hizmete Girmesi (1912)/Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin (Kızılay) Kurulması (1877)
15 Nisan Perşembe/3 Ramazan-
Fâtih Camii'nin İbadete Açılışı (1470)/ Titanik'in Batışı (1912)/ Türk Tarih Kurumu'nun Kurulu- şu (1931)
16 Nisan Cuma/4 Ramazan-Şey-
hülislam İbn-i Kemal Paşază- de'nin Vefatı (1534)
17 Nisan Cumartesi/5 Ramazan- Kurtdereli Mehmet Pehlivan'ın Vefatı (1939)/ Ali Fuat Başgilin Vefatı (1967)/ Turgut Özal'ın Ve- fatı (1993)
18 Nisan Pazar/6 Ramazan-
Uhud Gazvesi ve Hz. Hamza'nın Şehadeti (625)/ Hz. Muaviye'nin Vefatı (680)/ Manisa Mesir Şen- likleri
19 Nisan Pazartesi/7 Ramazan-
Hz. Hatice'nin Vefatı (620)/Kırşe hir Depremi (1938)/Hindistan ile Pakistan'ın Ayrılışı (1947)
20 Nisan Salı/8 Ramazan Pey
gamber (sav)'in Doğumu (Miladi, 571)
NISAN
2021
TARİHTE BU AY
MAHINUR AYDIN
21 Nisan Çarşamba/9 Rama- zan- Muhammed Ikbal'in Vefatı
(1938)/ Cevher Dudayev'in Şehå- deti (1996)
22 Nisan Perşembe 10 Ramazan- TCDD Genel Müdürlüğü Kurulu- şu (1924)
23 Nisan Cuma/11 Ramazan- TBMM'nin Açılışı (1920)/ Milli Egemenlik ve Çocuk Bayramı
24 Nisan Cumartesi/12 Rama-
zan- Molla Fenari'nin Doğumu (1356)/Osmanlı-Rusya Arasında 93 Harbi'nin Başlaması (1877)/ 31 Mart İhtilali'nin Bastırılması (1909)
25 Nisan Pazar/13 Ramazan-
Känûni'nin Almanya Seferi (1532)/ Anayasa Mahkemesi'nin Kurulu- şu (1961)
26 Nisan Pazartesi/14 Ramazan-
Hudeybiye Antlaşması (628)/llk Kız Muallim Okulu Darul-Mual- limat'ın Açılışı (1870)/ Çernobil Faciası (1986)
27 Nisan Salı/15 Ramazan-II. Ab- dülhamidin Tahttan Indirilmesi (1909)
28 Nisan Çarşamba/16 Rama- zan Çanakkale'de 1. Kirte Zaferi (1915)
29 Nisan Perşembe 17 Rama- zan Yıldız Sarayı'nın İttihatçı- larca Yağmalanması (1909)/ Kü tül-Amåre Zaferi (1916)
30 Nisan Cuma/18 Ramazan- Gazneli Mahmudun Vefatı (1030)
MAHİNUR AYDIN
YanıtlaSilTARİHTE BU AY
Mayıs 2021 Cumartesi/19 Rama- an 1442-Emek ve Dayanışma Günü
Mayıs Pazar/20 Ramazan-Rama an'ın Son On Günü Başlıyor/Ku üs'ün lik Fethi (636)/Osmanh-Iran avaşı (1776)/ Maatif Vekäleti'nin Milli Eğitim Bakanlığı) Kurulması 920)
Mayıs Pazartesi/21 Ramazan- Fatih Sultan Mehmed'in Vefatı 1481)
Mayıs Salı/22 Ramazan- Eyyüb 1-Ensåri'nin Şehadeti (669)/ Sul- an Çelebi Mehmed'in Vefatı (1421)/ Beşiktaşlı Yahya Efendi'nin Vefatı 1571)
5 Mayıs Çarşamba/23 Ramazan- Rúmi Takvim'de Kasım'ın Sonu/ Avrupa Konseyi'nin Kuruluşu (1949)/ Tarihçi Yazar Kadir Mısıroğlu'nun Vefatı (2019)
5 Mayıs Perşembe/24 Ramazan- mám- A'zam Ebû Hanife'nin Ve fatı (767)/ Rümi Takvim'de Hızır'ın Başlangıcı (Hıdrellez)
7 Mayıs Cuma/25 Ramazan-Yuna- nistan'ın Bağımsızlık İlanı (1832)/ Türkiye'de İlk İlahiyat Fakülte si'nin Kuruluşu (1924)/Şeyh Nâzım Kıbrısi'nin Vefatı (2014)
8 Mayıs Cumartesi/26 Rama- zan-Muhtemel Kadir Gecesi/ Al manya Federal Cumhuriyeti'nin İlanı (1949)/ Uluslararası Af Örgü tü'nün Kuruluşu (1961)/ 11. Dünya Savaşı'nın Bitişi (1945)
9 Mayıs Pazar/27 Ramazan- Bati Almanya'nın NATO'ya Katılması (1955)/Her gün anneler günüdür.
10 Mayıs Pazartesi/28 Ramazan-
Napolyon'un Akka Mağlubiyeti (1799) Şürå yı Devlet'in (Damy
tay'ım) Kurulması ( 1868)
11 Mayıs Salı/29 Ramazan-Amálat
Günü
12 Mayıs Çarşamba/30 Ramazan- Fransa'nın Tunus'u İşgali (1881)
13 Mayıs Perşembe/1 Şevval Ra mazan Bayramı'nın 1. Günü Ahmet Ziyaeddin Gümüşhanevi'nin Vefatı (18931/Manisa Soma'da Maden Fa clası, 301 işçimiz şehit oldu. (2014).
14 Mayıs Cuma/2Şevval Ramazan
Bayramı'nın 2 Günü Demokrat
Parti'nin İktidara Gelişi (1950)
15 Mayıs Cumartesi/3 Şevval-Ra mazan Bayramı'nın 3. Günü/Nured din Zengi'nin Vefatı (1174)/Atina'nın Fethi (1458)/ Yunanılar'ım İzmir'i İşgali (1919)
16 Mayıs Pazar/4 Şevval-Cezayir'in Osmanlı Hakimiyetine Girmesi (1516)/Son Osmanlı Padişahı Vah deddin'in Sanremo'da Vefatı (1926)/ Galata Köprüsü'nün Yanması (1992)
17 Mayıs Pazartesi/5 Şevval- Ebû Hanife'nin Talebesi Imam Mu hammed eş-Şeybani'nin Vefatı (805)/ Kasr-ı Şirin Antlaşması'nın Imzalanması (1639)/Ziya Paşa'nın Vefatı (1880)
18 Mayıs Salı/6 Şevval- Gül Mevsi mi/Müzeler Haftası
19 Mayıs Çarşamba/7 Şevval-Hat- tat Hamit Aytaç'ın Vefatı (1982)/ Gençlik ve Spor Bayramı
20 Mayıs Perşembe/8 Şevval- II. Bayezidin Tahta Çıkışı (1481)/ Sul tan II. Osman'ın (Genç) Şehadeti (1622)
21 Mayıs Cuma/9 Şevval- Adnan Menderes'in Başbakan Oluşu (1950)/ Dünya Süt Günü
22 Mayıs Cumartesi/10 Şevval-Bü yük İstanbul Depremi (1766)/Nene Hatun'un Vefatı (1955)
23 Mayıs Pazar/11 Şevval Türk Vatandaşlığı Kanunu Kabul Edili- şi/Tekke ve Zaviyelerin Kapatılı (1928)
24 Mayıs Pazartesi/12 Şevval-Dan danakan Zaferi ve Büyük Selçuklu Devleti'nin Kuruluşu (1040)
25 Mayıs Salı/13 Şevval-Necip Fazıl Kısakürek'in Vefatı (1983)
26 Mayıs Çarşamba/14 Şevval-II. Bayezid Han'ın Vefatı (1512)/Ahmed Cevdet Paşa'nın Vefatı (1895)
27 Mayıs Perşembe/15Şevval Tür kiye'de Hafta Tatilinin Cuma'dan Pazara Alınması (1935)/ Elmalılı M. Hamdi Yazır'ın Vefatı (1942)/27 Mayıs Darbesi (1960)
28 Mayıs Cuma/16 Şevval Os manlılar'ın Rumeli'ye Geçişi (1348)/ Dünya Kıble Günü Bükreş Antlaş ması'nın İmzalanması (1812)/Sayış tay'ın Kuruluşu (1862)
29 Mayıs Cumartesi/17 Şevval-Is- tanbul'un Fethi (1453)/Türk Bayrağı
Hakkındaki Kanunun Kabulü (1936)
30 Mayıs Pazar/18 Şevval Rama-
zan-İstanbul'un lik Şehremini Hi- zır Çelebi'nin Vazifeye Başlaması (1453)/Sultan Abdülaziz'in Hali ve Şehadeti (1876)
31 Mayıs Pazartesi/19 Şevval-Sul- tan Alaeddin Keykubat'ın Vefatı (1237)/ Kanije Zaferi (1664)/ Muş Depremi (1945)
MAYIS 2021
Haziran Salı 2021/20 Şevval 1442- Ayasofya'da lik Cuma Namazının Ka lınışı (1453)
YanıtlaSil2 Haziran Çarşamba 21 Sev val Türkiye'de İlk Kez "Pazar Günü Resmi Tatil Uygulamasının Başla tılması (1935)
3 Haziran Perşembe /22 Şevval-1 Haçlı Seferi (1098)/Gelir Vergisi Ka- nunu'nun Kabulü (1949)/Boksör Mu hammed Ali'nin Vefatı (2016)
4 Haziran Cuma/ 23 Şevval-Sul- tan Abdülaziz'in Şehid Edilişi (1876)/ Pehlivan Koca Yusuf'un Vefatı (1898)
5 Haziran Cumartesi/24 Şevval- Israil ile Arap Ülkeleri Arasında "Altı Gün Savaşlan nın Başlaması (1967)/ Felsefeci Hilmi Ziya Ülken'in Vefa- ti (1974)
6 Haziran Pazar/25 Şevval- Fa- tih Sultan Mehmed'in Kırım'ı Fet- hi (1475)
7 Haziran Pazartesi / 26 Şevval- Mäliki mezhebi kurucusu Imam Mä- lik'in Vefatı (795)/Süleymaniye Ca- mii'nin Açılışı (1557)/Türkiye Cum huriyeti'ne ait lik Madeni Paranın Basılması (1933)/ A. Cahit Zarifoğ lu'nun Vefatı (1987)/ Şair Abdurra- him Karakoç'un Vefatı (2012)
8 Haziran Salı/27 Şevval-Peygam ber Efendimiz (sav)'in Miladi Tarih- le Ahirete İrtihåll (632; H. 13 Rebiü- levvel 11)/Türkiye'de İlk Kalp Ame- liyatı'nın Yapılması (1951)
9 Haziran Çarşamba / 28 Şevval- Hz. Ebûbekirin Halife Seçilmesi (632)/Sultanahmed Camii'nin Iba- dete Açılışı (1617)/Mevlâna Halid-1 Bağdadi Hazretleri'nin Vefatı (1827)/ Anafartalar Zaferi (1915)
10 Haziran Perşembe/29 Şevval Kırgız Yazar Cengiz Aytmatovun Ve fatı (2008)
11 Haziran Cuma / 1 Zilkade- Känüni Sultan Süleyman'ın Iran Seferi (1534)/ Kızılay'ın (Hilal-i Ah-
mer) Kuruluşu (1868)
12 Haziran Cumartesi/2Zilkade- Cezayir'in Fransızlar Tarafından İş gali (1830)
13 Haziran Pazar/3Zilkade-Hz. Al- şe'nin Vefatı (678)/ Cemil Meriç'in Vefatı (1987)
14 Haziran Pazartesi/4 Zilkade- Dårendeli Osman Hulüsi (Ates) Efendi'nin Vefatı (1990)
15 Haziran Salı/5Zilkade- Hz. Bl lal-i Habeşi Tarafından İlk Ezanın Okunması (622)/ 1. Kosova Savaşı (1389)/ Yeniçeri Ocağı'nın Kaldırıl ması (1826)/Darüşşafaka'nın Kuru- luşu (1865)
16 Haziran Çarşamba/6 Zilkade-
Barbaros Hayreddin Paşa'nın Preve ze Zaferi (1535)/Ezân-ı Muhamme di'nin Tekrar Asli Lafızlarıyla Okun- masının TBMM'ce serbest bırakıl ması (1950)
17 Haziran Perşembe/7Zilkade- Hz. Osman'ın Şehadeti (656)/ Eza- nın Asli Süretinde Okunmaya Baş laması (1950)/Kemal Kacar'ın Vefa- ti (2000)
18 Haziran Cuma/8 Zilkade-8. Cumhurbaşkanı Turgut Özaľa Su- ikast Teşebbüsü (1988)
19 Haziran Cumartesi/9Zilkade- İznik Konsili'nin Toplanması (325)/ ABD'de Köleliğin Resmi Olarak Kal- dırılması (1862)
HAZİRAN
2021
MAHINUR AYDIN
TARİHTE BU AY
20 Haziran Pazar/10Zilkade-Koso
va Zaferi/1. Murat'ın Şehid Ediliment 1389)/En Uzun Günlerin Baglamans (
21 Haziran Pazartesi/11 Zilkade
Ibn-i Sink'nın Vefits (1037/Zongul dakın Kurtuluşu (1922)/ Soyadı Ka nununun Kabulü (1934)/ Yiles En Uzun Günü
22 Haziran Salı/12 Zilkade-Nas reddin Hoca'nın Vefatı (1284)/ Erza rumlu İbrahim Hakko Hazretleri'nin Vefatı (1780)
23 Haziran Çarşamba/13Zilkade
Hz. Ali'nin Halife Seçilmesi (656)/
Turgut Reis'in Vefats (1565)
24 Haziran Perşembe/14 Zilkade Girit Adası'nın Fethi (1645)/ 11. Bal kan Savaşının Başlaması (1913)/Tür kiye'de Başkanlık Seçimi Modeline Geçilmesi (2018)
25 Haziran Cuma/15 Zilkade-Sul
tan Abdülmecidin Vefatı (1861)/Ko re Savaşı'nın Başlaması (1950)
26 Haziran Cumartesi/16 Zilka
de-Büyük İstanbul Yangını (1645)
27 Haziran Pazar/17Zilkade Hay ber'in Fethi (628)/Hicaz'ın Osman li'dan Ayrılması (1916)
28 Haziran Pazartesi/18Zilkade L Dünya Savaşı'nın Başlaması (1914)/ Izmit in Kurtuluşu (1921/ Mehmed Fuat Köprülü'nün Vefatı (1966)
29 Haziran Salı/19 Zilkade-Şeyh Said ve 46 Arkadaşının Idam Edill
şi (1925)
30 Haziran Çarşamba/20 Zilkade Sultan II. Mahmud un Vefatı (1839)/ Himaye-1 Etfal (Çocuk Esirgeme) Ce- miyeti'nin Kuruluşu (1921)/Fuat Sez- gin'in Vefatı (2018)
1 Temmuz 2021 Perşembe/21 Zilkå de 1442- Kandilli Rasathanesi'nin Kuruluşu (1911)
YanıtlaSil2 Temmuz Cuma/22 Zilkade- Xu- ba Mescidi'nin İnşası (622)/Mina'da El-Muaysem Tüneli'nde Meydana Gelen Faciada 1425 Hacının Vefatı (1990)
3 Temmuz Cumartesi/23 Zilkåde Sultan V. Mehmed Reşadın Vefa- ti (1918)/ Kösedağ Savaşı (1243)/Bo- ğaz'da Fatih Sultan Mehmet Köprü sü'nün Açılması (1998)
4 Temmuz Pazar/24 Zilkade-Bar- baros Hayreddin Paşa'nın Vefa- ti (1546)/ABD'nin Kuruluşu (1776)/ Sultan Vahidüddin'in Tahta Çıkma sı (1918)/Ankara Üniversitesi'nin Ku- ruluşu (1946)
5 Temmuz Pazartesi/25 Zilkåde- Fransa'nın Cezayir'ı İşgali (1830)/ Cezayir'in İstiklâli (1962)/ Başbağ- lar Katliamı (33 şehit, 1993) Şair Er- dem Bayazıt'ın Vefatı (2008)
6 Temmuz Salı/26 Zilkåde Hi caz'ın Osmanlı Topraklarına Katıl ması, Mukaddes Emanetlerin Yavuz Sultan Selim'e Teslim Edilmesi (1517)
7 Temmuz Çarşamba/27 Zilkåde- Kars'ın Rus İşgaline Uğraması (1828)/ Hatay'ın Fransız İşgalinden Kurtu- luşu (1938)
8 Temmuz Perşembe/28 Zilkåde Kânûni'nin Rodos'a Çıkışı (1522)
9 Temmuz Cuma/29 Zilkåde- Emir Timur'un Bağdat'a Girişi (1401)/ Ru- meli Hisarı'nın Açılışı (1452)/İhtilal Anayasası'nın Referandumla Kabul Edilişi (1961)/Mahir İz'in Vefatı (1974)
10 Temmuz Cumartesi/30 Zilka-
de-Nurettin Topçu'nun Vefatı (1975)/ Çeçen lider Şamil Basayev'in Vefatı (2006)
11 Temmuz Pazar/1 Zilhicce- Ingi lizler'in Mısır'ı İşgali (1882)/Sırpla rin, Srebrenitsa'da 8.000 Kişiyi Kat letmesi (1995)
12 Temmuz Pazartesi/2 Zilhicce Üçüncü Haçı Seferi (1191)/TDK'nın Kuruluşu (1932)/Varto (Muş) Depre mi (1966)
13 Temmuz Salı/3 Zilhicce- Berlin Anlaşmasının İmzalanması (1878)
14 Temmuz Çarşamba/4 Zilhicce Hz. Aişe Välidemizin Vefatı (678)/ Kanuni Sultan Süleyman'ın Teb- riz'i Fethi (1534)/ İkinci Viyana Ku- şatması (1683)/Fransız İhtilali (1789)
15 Temmuz Perşembe/5 Zilhicce- Haçıların Kudüs'ü İşgali ve Katlia mı (1099)/Cezayir'in Osmanlılar Ta rafından Fethi (1516)/FETÖ'nün Dar- be Teşebbüsü (2016)/Demokrasi ve Milli Birlik Günü
16 Temmuz Cuma/6 Zilhicce- Pey- gamber Efendimizin Mekke'den Me- dine'ye Hicreti (622)/ Mûsa Topbaş
Efendi'nin Vefatı (1999) 17 Temmuz Cumartesi/7 Zilhicce- Abdulkadir Geylani Hazretleri'nin
Vefatı (1166)/ Mimar Sinan'ın Vefa- ti (1588)
18 Temmuz Pazar/8 Zilhicce- Hz. Ali'nin Halife Seçilmesi (656)/ Misaki Milli'nin TBMM'de Kabu- 10 (1920)
19 Temmuz Pazartesi/9 Zilhicce- Kurban Bayramı Arifesi-Sabah Na- mazında Teşrik Tekbirleri Başıyor.
TEMMUZ 2021
MAHINUR AYDIN
TARİHTE BU AY
20 Temmuz Salı/10 Zilhicce Kur
ban Bayramınım 1. Günü
21 Temmuz Çarşamba/11 Zilkåde
Kurban Bayramının 2. Günü
22 Temmuz Perşembe/12 Zilhicce-
Kurban Bayramının 3. Günü
23 Temmuz Cuma/13Zilhicce-Kur ban Bayramının 4. Günü İkindi Na mazında Teşrik Tekbirleri Bitiyor
24 Temmuz Cumartesi/14 Zilhic- ce-Istanbul-Aksaray Yangını (1911)/ Lozan Antlaşması'nın İmzalanması (1923)/TÜBİTAK'ın Kuruluşu (1963)/ Ayasofya-i Kebir'in 86 Yıl Sonra Tek-
rar İbadete Açılması (2020)
25 Temmuz Pazar/15 Zilhicce-Ta- rik bin Ziyad'ın İspanya'yı Fethi (711)
26 Temmuz Pazartesi/16 Zilhicce- Fatih Sultan Mehmed'in Bogdan Za feri (1476)/ Edirne ve Kırklareli'nin Yunan Tarafından İşgali (1920)
27 Temmuz Salı/17Zilhicce-Insülin Hormonu'nun Keşfedilmesi (1921)/ Kore Savaşı'nın Sona Ermesi (1953)
28 Temmuz Çarşamba/18 Zilhicce- Ankara Savaşı (1402)/IL. Mahmudun Tahta Çıkması (1808)/L. Dünya Har- bi'nin Başlaması (1914)
29 Temmuz Perşembe/19 Zilhicce- NASA'nın Kuruluşu (1958)
30 Temmuz Cuma/20 Zilhicce-Le- histan'ın (Polonya) Osmanlı Hima- yesini Kabulü (1557)/Alman Impara- toru Bismarck'ın Ölümü (1898)/De miryolları'nın Devlet İşletmesi Olu şu (1953)
31 Temmuz Cumartesi/21 Zilhic- ce- Imam Ahmed bin Hanbel'in Ve-
fatı (855)
1 Ağustos 2021 Pazar/22 Zilhicce 1442- Osmanlı Devleti'nin Kurucu su Osman Gazi'nin Vefatı (1326)/Kib- ns'ın Fethi (1571)
YanıtlaSil2 Ağustos Pazartesi/23 Zilhicce- Musevilerin Endülüs'teki Haçlı İs tiläsından Kaçarak Osmanlı'ya Sı ğınması (14921/ Irak'ın Kuveyt'i İş gal Etmesi (1990)
3 Ağustos Salı/24 Zilhicce-Türki ye'de Idam Cezasının Kaldırılma- 51 (2002)
4 Ağustos Çarşamba/25 Zilhicce-1. Dünya Savaşı'nın Başlaması (1914)/ Enver Paşa'nın Vefatı (1922)/Lozan Anlaşması'nın Yürürlüğe Girmesi (1924)
5 Ağustos Perşembe/26 Zilhicce- Sultan Reşadın, Meclis-i Mebûsan'ı Feshetmesi (1912)/ Fransa'nın Ceză- yir'de 45.000 Kişiyi Katletmesi (1945)
6 Ağustos Cuma/27 Zilhicce-Ame- rika'nın İlk Atom Bombasını Hiroşi- maya Atması (1945)
7 Ağustos Cumartesi/28 Zilhicce- Erzurum Kongresi'nin Bitmesi (1919)
8 Ağustos Pazar/29 Zilhicce- Kib- rıs'ta Uçuş Yapan Pilot Yüzbaşı Cen giz Topel'in Şehadeti (1964)/ Vehbe ez-Zuhayli'nin Vefatı (2015)
9 Ağustos Pazartesi/ 1 Muhar- rem 1443- Hicri Yılbaşı/ Harf In- lolabı (1928)/ Amerika'nın İkinci Atom Bombasını Nagazaki'ye At- ması (1945)
10 Ağustos Salı/2 Muharrem-İkin-
ci Dünya Savaşı'nın Fiilen Sona Er- mesi (1945)/Reisü'l-Kurrä Abdurrah- man Gürses in Vefatı (1999)
11 Ağustos Çarşamba/ 3 Muhar- rem- Fatih Sultan Mehmedin Ot
Fethi (1480)
lukbeli Zaferi (1473)/ Otranto'nun
12 Ağustos Perşembe/4 Muharrem- Bulgaristan'ın 250 bin Türk'ü Sınır Dışı Etmesi (1950)
13 Ağustos Cuma/ 5 Muharrem Babanzåde Ahmed Näim'in Vefatı (1934)/Ortaokullara Din Dersi Konul- ması (1956)/ Berlin'de Utanç Duva- rı'nın Yapılışı (1961)
14 Ağustos Cumartesi/ 6 Muhar
rem-Suleymaniye Camii'nin Açılı şı (1556)/Pakistan'ın İstiklali (1947)/ Türk Basın Birliği'nin Kurulması (1908)/ İkinci Kıbrıs Harekâtı'nın Başlaması (1974)
15 Ağustos Pazar/ 7 Muharrem- Fatih Sultan Mehmed'in Trabzon'u Fethi (1461)/ Trablusgarb'ın Fethi (1551)/Panama Kanalı Açılması (1914)
16 Ağustos Pazartesi/8 Muharrem- Kars'ın Selçuklu Türkleri Tarafından Fethi (1064)/ Hacı Bektaş-ı Veli'nin Vefatı (1271)
17 Ağustos Sah/9 Muharrem- Bü
yük Marmara Depremi (1999)
18 Ağustos Çarşamba/10 Muhar- rem- Aşüre Günü
19 Ağustos Perşembe 11 Muhar- rem- Evliya Çelebi'nin 50 yıl Süre cek Seyahatine Başlaması (1630)/ Osmanlı'da İlk Denizaltı Faaliyet- leri (1890)
20 Ağustos Cuma/12 Muharrem-
Yermük Savaşı (636)/Barbaros'un Nis (Nice) Kalesi'ni Fethi (1543)/Sekiz Yıl Süren Irak-İran Savaşı'nın Sona Er- mesi (1988)
21 Ağustos Cumartesi/ 13 Muhar- rem- Mescid-i Aksa'nın Yahudiler- ce Yakılması (1969)
AĞUSTOS 2021
MAHİNUR AYDIN
TARİHTE BU AY
22 Ağustos Pazar/ 14 Muharrem- Barbaros'un Tunus'u Teslim Alma-
51 (1534)
23 Ağustos Pazartesi/ 15 Muhar-
rem- Hz. Ebûbekir'in vefatı (6341/ Ebussuûd Efendi'nin Vefatı (1574)/ Sakarya Meydan Muharebesi'nin Başlaması (1921)/ Son Osmanlı Ha- lifesi Abdülmecid Efendi'nin Vefa- tu (1944)
24 Ağustos Salı/16 Muharrem-Ya- vuz Sultan Selim'in Mercidabık Zafe- ri (1516)/el-Bab Bölgesine "Fırat Kal- kanı Harekatı"nın Başlaması (2016)
25 Ağustos Çarşamba/ 17 Muhar-
rem-Yavuz Sultan Selim'in Halebi Fethi (1516)
26 Ağustos Perşembe/18 Muhar-
rem-Sultan Alparslan'ın Malazgirt Zaferi (1071)/Büyük Taarruz'un Baş laması (1922)/ Yavuz Sultan Selim
Köprüsü'nün Açılması (2016)
27 Ağustos Cuma/ 19 Muharrem-
Haydarpaşa Şam-Medine Demir- yolları'nın Açılışı (1908)/ Afyon'un Kurtuluşu (1922)
28 Ağustos Cumartesi/20 Muhar- rem-Kosova Zaferi (1339)/Ankara Ko- catepe Camii'nin Açılışı (1987)
29 Ağustos Pazar/ 21 Muharrem- Belgrad'ın Fethi (1521)/Mohaç Zafe- ri (1526)/Osmanlı'da Ilk Telgraf Gö- rüşmesi (1855)
30 Ağustos Pazartesi/ 22 Muhar- rem-Zafer Bayramı/Büyük Taarru zun Zaferle Tamamlanması (1922)
31 Ağustos Salı/ 23 Muharrem- Imam-ı Buhari'nin Vefatı (869)/ IL Abdülhamidin Tahta Çıkışı (1876)/ Sultan Vahideddin'in Padişah Olu şu (1918)
MAHINUR AYDIN
YanıtlaSilTARİHTE BU AY
sa'nın Kurtuluşu (1922)/ Plevne Za feri (1877)
1 Eylül 2021 Çarşamba/24 Muhar rem 1443 İkinci Dünya Savaşı'nın Başlaması (1939)/ Özbekistan'ın is tiklali (1991)
2 Eylül Perşembe/25 Muharrem Istanbulda Büyük Cibali Yangını (1633) Zabıta Teşkilatının Kurul ması (1826)
3 Eylül Cuma/ 26 Muharrem Imam Birgivi'nin vefatı (15731/ Ко sem Sultan'ın Vefatı (1651)
4 Eylül Cumartesi/27 Muharrem- Selçuklu Devleti'nin Kurucusu Tu rul Bey'in Vefatı (1063)/Sivas Kong resi (1919)
5 Eylül Pazar/ 28 Muharrem Imam- A'zam Ebû Hanife'nin Vefati (767/ Sultan Baybars'ın Moğollar Karşında Ayn-1 Calût Zaferi (1260)/ Zigetvar Kalesi'nin Fethi (1566)
6 Eylül Pazartesi/29 Muharrem Yavuz Sultan Selim'in Tebriz'e Giri- şi (1514)/ Çeçenistan'ın Bağımsızlı ğını İlan Etmesi (1992)
7 Eylül Salı/30 Muharrem Känûni Sultan Süleyman'ın Vefatı (1566)
8 Eylül Çarşamba/1 Safer- Recep Yazıcıoğlu'nun Vefatı (2003)
9 Eylül Perşembe/2Safer-Ilk Telg raf Hattının Açılması (1855)
10 Eylül Cuma/3 Safer Peygam- ber Efendimizin Hicretinin Başla- ması (622)/Büyük İstanbul Depre- mi (1509)/ Haliç Köprüsünün Açıl ması (1974)
11 Eylül Cumartesi/4 Safer Bur
12 Eylül Pazar/5Safer Ikinci Viya na Kuşatması (1683)/12 Eylül Askeri
Ihtilali (1980) 13 Eylül Pazartesi/6 Safer Sakar
ya Zaferi (1921)
14 Eylül Sah/7Safer Ruslarla Edir ne Antlaşması'nın İmzalanması (1829)/OPEC in Kurulması (1960)
15 Eylül Çarşamba/ 8 Safer Mù
te Savaşı (629)/ Yassıada'da Onbes Devlet Adamının Idama Mahküm Edilişi (1961)/ İsrailin Beyrut'u Iş gali (1982)
16 Eylül Perşembe/9 Safer Libya Kahramanı Ömer Muhtar'ın Idam Edilmesi (1931)/Süleyman Hilmi Tu nahan Hocaefendi'nin Vefatı (1959)/ Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polat- kan'ın İdamı (1961)
17 Eylül Cuma/10 Safer Miryoke- falon Zaferi (1176)/ Adnan Mende res'in Idamı (1961)/Adnan Mende
res'in Anıt Mezara Nakli (1990)
18 Eylill Cumartesi/ 11 Safer- Er tuğrul Firkateyni'nin Japonya'da Batması (1890)/ Pakistan'ın kuru cusu M. Ali Cinnah'ın Vefatı (1948)
19 Eylül Pazar/12 Safer-Son Saha- bi Ebut-Tufeyl Amirb. Vasile (r.a.yin Vefatı (718)/ İstanbul Rasathane- si'nin Açılması (1576)
20 Eylül Pazartesi/13 Safer- Sela haddin Eyyübi'nin Kudüs Kuşatma St (1187)
EYLÜL
2021
21 Eylül Salı/14 Safer Peygamber Efendimizin Hicret Esnasında Ku ba'yı Teştifleri (622)/ Babür Devle ti'nin Yıkılması (1858)/ İkinci Bal kan Harbi'nin Başlaması (1914)
22 Eylül Çarşamba/15Safer Yavuz Sultan Selim Han'ın Vefatı (15201/ Iran Irak Savaşı (1980)
23 Eylül Perşembe/16 Safer Gece ve Gündüzün Eşit Oluşu (Sonbahar Ekinoksul/Devlet Demiryolları'nm
Kurulması (1856) 24 Eylill Cuma/17 Safer Peygamber Efendimizin Hicret Esnasında Me
dine'ye Ulaşması (6221/11. Selim'in Tahta Çılışı (1566)
25 Eylül Cumartesi/18 Safer Yıldı rım Beyazidin Nigbolu Zaferi (1396)/ Patrona Halil İsyanı'nın Başlaması (1730)
26 Eylül Pazar/19 Safer Sirp Sindi Savaşı (1371)/Girit'in Fethi (1669)
27 Eylül Pazartesi/20 Safer Birin- ci Viyana Kuşatmasının Başlaması (1529)/ Preveze Deniz Zaferi (1538)/ Girit'in Fethi (1669)
28 Eylül Salı/21 Safer Kazım Ka- rabekir'in Ermenileri Bozguna Ug ratması (1920)
29 Eylül Çarşamba/22 Safer Ine bahtı Kalesi'nin Fethi (1499)
30 Eylül Perşembe 23 Safer Känûni Sultan Süleyman'ın Tahta Çıkması (1520)
TARİHTE BU AY
YanıtlaSilMAHINUR AYDIN
1 Ekim 2016 Cumartesi 29 Zilhicce 1437- Camiler ve Din Go- revlileri Haftası (1-7 Ekim)
2 Ekim Pazar/ 1 Muharrem 1438- Hicri Yılbaşı/ Selahaddin-i Eyyübi'nin Kudüs'ü Fethetmesi (1187)/ Zabıta Teşkilatırın Kurul masi (1826)
3 Ekim Pazartesi 2 Muhar- rem Nevşehirli Damad İbrahim Paşa'nın Sadrazam Olması (1716)// T.C. Merkez Bankası Kurulması (1931)
4 Ekim Salı/ 3 Muharrem Ki im Savaşı'nın Başlaması (1853)
5 Ekim Çarşamba/ 4 Muhar- rem- Kätip Çelebi'nin Vefan (1657)
6 Ekim Perşembe 5 Muhar- rem-İstanbul'un Kurtuluşu (1923)
7 Ekim Cuma/ 6 Muharrem Resmi Gazete'nin Yayın Hayatırsa Girmesi (1920)/ İlk Türk Otomo- biline Anadol Ismi Verilmesi (1966)
8 Ekim Cumartesi/7 Muhar- rem-lik Sendika ve Grev Yasağının Getirilmesi (1908)/L. Balkan Har bi'nin Başlaması (1912)
9 Ekim Pazar/8 Muharrem Yanya Kalesi'nin Fethi (1341)
10 Ekim Pazartesi/ 9 Muhar- rem- Kerbela Hadisesi ve Hazret-i Hüseyin'in Şehadeti (680)
11 Ekim Salı 10 Muharrem Aşüre Günü Mudanya Mutánekese nin İmzalanmas (1921/ NASA, Ik Insanı Uzay Uçusunu Yaph (1968
12 Ekim Çarşamba 11 Ma- harrem Kristof Kolomb'un Ame rika ya Keşfi (1492)/Sadranam So kullu Mehmed Pasa Öldürülmesi (1579)/ Omer Nasühi Bilmen in Vefan (1971)
13 Ekim Perşembe 12 Mu- harrem Ankara'nın Başkent Oluşu (1923)
14 Ekim Cuma/ 13 Muhar rem Yassada Muhäkemelerinin Başlaması (1960)
15 Ekim Cumartesi/14 Mu- harrem Uluslararası Af Örgü từ nün Kurulması (1961)
16 Ekim Pazar 15 Muhar rem- Aziz Mahmud Hüdayf Hazret- leri'nin Vefäb (1628)
17 Ekim Pazartesi 16 Muhar rem- İlk Türk Tugayı nın Kore ye Çıkması (1950)
18 Ekim Salı 17 Muharrem Edison un Ölümü (1931)
19 Ekim Çarşamba/18 Mu- harrem Ankara Tıp Fakültesi'nin Açılması (1925)
20 Ekim Perşembe 19 Mu harrem İkinci Varma Zaleri (1773)
21 Ekim Cuma/20 Muhar rem Tercümanı Ahval Ganete si'nin Çıkması (1860)
22 Ekim Cumartesi 21 Mur harvem Birinci Haçova Sa (1996) Karije Kalesi'nin Fethi (1600) Fouskopinin icha (2008)
23 Ekim Pazar 22 Mubar Kam Savage in Başlamasse (18
24 Ekim Pazartesi 23 Mahar rem Briesmis Milletier in Narcilasa (1945)
25 Ekim Saby 24 Maharvem
26 Ekim Çarşamba 25 Me barrem Fanh Sultan Mehmedin Trabzon'u Fethi (146.12
27 Ekim Perşembe 26 Me
harrem Balkan Misalen Kabila (
1932) 28 Ekim Cuma 27 Makar
rem Türkiye de Ik Nufus Same nan Yapılması (1927)
29 Ekim Cumartesi 28 Me harrem Cambüntet in des (19
30 Ekim Pazar 29 Muharrem
Divan Sairi Nedim in Velan (1730) Mondres Mutareikesinin r mass (1918)/Bogar Köprisnin Apless (1973)
31 Ekim Pazartesi 30 M harrem Sacratam Koprak Meh med Panel S Imam in Kamasak Svil Direrine Baglatmas (1918
talebeler Üstad'a 'Mehdi' dediği için, Üstad aşağıdaki iza kaleme almıştır:
YanıtlaSil"Aziz, Sıddık Kardeşlerim
Evvela: Nûr'un fevkalade has şakirdleri, 'Sikke-i Gaybiye müştemilatiyle, o evliyâyı meşhûreden, kırk günde bir defa ekmek yeyip kırk gün yemeyen Osman-1 Hålidi'nin saria ihbarı ve evladlarına vasiyeti ile ve Isparta'nın meşhur ehli kalb alimlerinden Topal Şükrü'nün zahir haber vermesiy le çok ehemmiyetli bir hakikati dava edip, fakat iki iltibas içinde bu bîçare, ehemmiyetsiz kardeşleri Said'e bin derece ziyade hisse vermişler. On seneden beri kanaatlerini tadile çalıştığım halde, o bahadır kardeşler kanaatlerinde ileri gidiyorlar. Evet, onlar On Sekizinci Mektub'daki iki ehli kalb çobanın macerası gibi, hak bir hakikati görmüşler, fa kat tâbire muhtaçtır. O hakikat da şudur:
Ümmetin beklediği, âhir zamanda gelecek zâtın üç va zifesinden en mühimmi ve en büyüğü ve en kıymetda- rı olan îman-ı tahkikîyi neşir ve ehl-i îmanı dalaletter kurtarmak cihetiyle, o en ehemmiyetli vazifeyi aynen bitemâmiha Risale-i Nur'da görmüşler. İmam-ı Aliv Gavs-1 Azam ve Osman-ı Halidi gibi zatlar, bu nok ta içindir ki, o gelecek zâtın makamını Risale-i Nur'u tahi manevisinde keşfen görmüşler gibi işaret etmis ler. Bazen de 0 şahs-i mâneviyi bir hadimine vermişle hadime mültefitane bakmışlar. Bu hakikatten anla liyor ki; sonra gelecek o mübarek zat, Risale-i Nur'u b program olarak neşir ve tatbik edecek.
Bir Avrupalı âlim, İslâm âlimlerinin 80 cildi aşan bir miktarda çok ser emelerinde Latin yazısından beş defa kısa ve harikulāde müsaid olan Arap ya sinin tesiri üzerinde durur (H. Ritter, Classicisme et Declin culturel dara toire de islam, Paris 1957, s. 178-179.) Gerçekten Islam harfleri sakulanthie kinai olduğundan onunla bir metnin yazılması ve okunması zaman ve emek ve sarufunu sağlar: Latin harflerl gibi sadece ufki ve uzun olmadığı için muhakeme mind üzerinde toplanır: Latin harfleri ile yazılı bir kelime hecelenirken, eski ya zile, bir bakışta bir cümle okunur; hatta bir sahifenin muhtevasına nüfüz edi Ir. Öte yandan Latin harfleri bir zincire benzerken, eski Türk yazısında üç şek in bulunması onun estetik bakımdan da üstünlüğünü sağlar. Bu yazının harikula- de ince ve güzel bir san'at hâlinde tekâmülü de şüphesiz Osmanlıların eseridir. Bu münasebetle Osmanlı tuğra ve fermanlarının da Türk zerafet ve ihtişamının üzel bir ifadesidir. Öyleki mimaride büyük Selatin câmileri ve kervansaraylar. musikide Dede efendiler ne ise yazı san'at eserleri ve tuğralı fermanlar da aynı ce ve yüce rûhun tecellileridir.
YanıtlaSil"Selçuklular tarihi, s. 335.
Türk - İslam Dünyasının Yükselmesi
YanıtlaSilTirk olmadıklarda belirtmeliyiz. Nitekim Türk hakimiyetu ve Selçukla devri hakkania Haristiyanların belirttiği şükran his lei de ay mahiyette olup ileride görülecektir. (11. Bahis). Selçuklular derinde vakıf müesseselerde verilen maaşlardan
başka illim ve clin adamlarıma hazineden ihsan edilen yıllık mebla-
im miktarı da 300.000 altan tutuyordu. Nisam il-Mülk Melik şah'a
Ey alemin Sultanı! Ben sana öyle bir maneviordu
wicuda getirdim, ki onların duaları arsa ve Allah'a
kadır yükselir. Halbuki askerlerinin okları bir milden öteye geç
men ifadesiyle de manevi kuvvetin chemmiyetini güzelce belir
tr. Bu sayededir, ki İslam alimleri ömürlerini üme vakfedebili
yor ve seksen cililik muazzam eserler telif edebiliyorlardı. Sul
tan Sancar'ın alim, şair, filozof ve san'atkarları himayesi, bun
lara yaptığı insanlar hayranlık verecek bir derecede idi. Bu dev
in büyük mütefekkiri Gamli İslamın geçirdiği fikri ve dini ni
fak karşısında muzdarip olmuş ve bu uğurda bir ideolog ve ma
cahid olarak Selçuklularım Islim siyaseti ve nizamna hizmet et
miştir. Ganali manevi kargaşahğm amili olarak yalnız mütrit şii
lere ve Batanilere değil hataya düşmüş ve imam sarsmiş Mogolla
za karşı da hücuma geçerek Tehajut st-fesasife (Filosofiana su
katu) adlı meşhür eseri ile onların galitet, gurar ve yanlışlarını
meydana koymuştu. Böylece devrin büyuk melkürecisi olarak
felsefenin nifak ve spekülasyonlarına karşı dini ve imanı koru
bu sebeple de asrlarva muhafaza ettiği Haecet etsimp
Jesini kazanmıştır.
Prof. Dr. OSMAN TURAN
YanıtlaSilTürk cihân hâkimiyeti mefkûresi tarihi
Türk Dünya Nizamının Milli İslami ve Insânî Esasları
CILD: 1
HER HAKKI MAHFUZDUR
DÖRDÜNCÜ BASKI
KISLAR YAYINEVİ
No. 14
sy. 265.
İslamlaşmayı Kolaylaştıran Sebepler
YanıtlaSil«Türk milleti daima tek bir Tanrı'ya inanıyor ve Arapların da aynı Allah'a itikat etmeleri onların dinini kabullerine se bep oluyordu
(Süryani Mihael).
sy. 230.
İslâm Birliği ve Halifelik
YanıtlaSil409
padişahları avaylalaştır. Artık bundan sonra Osman kaddes beldeleri altına boğmuşlar, azametli türbeler inşa etmiş lerdir.
Yavuz Sultan Selim İslam ülkelerinin fethinden sonra, bir gün veziri azam Piri Paşa'yı çağırır: «Piri lalam Allahir emri ile Misir'i feth eyledik, Hadim ul Haremeyn unvanı ile hu azzez olduk. Her gittiğimiz tarafta fetihler nasip oldu ve emri mize muhalefet edecek kimse kalmadı. Bu vazi yette devletin zevali ihtimali var mıdır, deyü buyurmuşlar, vezir de cevabında: Yüce cedlerinizin koydukları ka- nun ve kaideler icra olundukça bu devletin zeva- i muhaldir» der ve «evládlarınızın hilafeti zamanında akılsız veziri a'zam tâyin olunur; rüşvet kapıları açıla rak mansıplar ehline verilmez; devlet işlerinde kadınlarım hükmü yürürse o zaman bu devletin ihtilali mukarrer olur diye ilave eder. Bunun üzerine düşünceye dalan Yavuz Sultan Se lim: "Allahım bizi koru» duasını yapar ve Piri Paşa'ya ihsanlam da bulunur's. Onun İslâm birliği siyaseti, kahramanlığı, dindarl ğı ve büyük zaferleri, daha hayatta iken, hakkında bir takım ka râmet rivâyetlerinin teşekkülüne sebep oldu. O, rivayete göre, Ha reti Peygamberin dâveti üzerine mukaddes beldelerin kurtarılm sı seferine girişti. Filistin çölünu geçerken ordu ve hayvanlar karşılaştığı susuzluk büyük bir tehlike teşkil etmiş ve bu sefer bulunan Hasan Can'ın (Tarihçi Hoca Sa'deddin'in babası) riv yetine göre Padişahın duasiyle yağmur yağm ve tehlike atlatılmıştır. Bu hadise kendisi gibi dindar, kudretli muzaffer olup onun kadar saltanatı kısa süren Alp Arslan'ın rasan çölünü geçerken aynı durumla karşılaşması ve çadırı da Allaha niyazı sayesinde yağmur yağdırması hadi sine benzer. Ona ait bir keramet de Şam'da Emevi camlinde rüştüğü ve duasını aldığı Şeyh Muhammed Bedahşi ile alakalı Filhakika Yavuz Sultan Selim şeyhin duasını talep edinces ona: «Siz ilahi lütfa mazhar ve müslüman rin da sığınağısınız. Bu sebeple biz kabule şayan s duanıza muhtarız. cevabını verir; fakat yine de İslamın su nina dua eder. Padişah Mısır'da iken rüyasında şeyhin kendi Hütüphanemizde yazma, s. 68-70
sy. 409.
YanıtlaSil410
YanıtlaSilTürk Cihan Hakimiyeti
veda ettiğini gorur. Hasan Can: «bununla şeyhin olg. müne işaret olduğunu söyledim der, Hakikaten Sam dan gelen ulak ölümün aynı günde vukubulduğunu bildirir. Ya vuz'un son bir kerameti rivayeti de türbedarı ve Sultan Hamid ile alakalıdır. Gerçekten onun türbedarı bir gün geçim sıkınt söylerler, Yıllarca ile Eyllyadluk içerisindeyim, der var turer Ertesi g Halay Hamid türbedarı huzuruna çağarir ve turbede ne oldu nu sorar. Selim'in 0 Pâdişâha gece ihtarı olmuştu. Bunun üzeri ne hadiseden haberi olduğunu anlayan türbedar yaptığını aynen nakleder. Bu münasebetle Padişah onun her yıl ihtiyaçlarını top tan karşılayan bir iråde yazdırır.
Yavuz Sultan Selim'e "Acem ve Arap fatihi» unvanını veri yorlardı. Dindarlığı ve adaleti yanında şiddet ve hiddeti ile de tanınmıştı. Devrin müftüsü veya şeyhülislamı Zenbilli All Efendi onun bu micazından gelen kararlarını tadilde ne derece alim, dindar ve cesur idiyse padişah da Şeriata ve âlimlere o nisbette saygılı idi. Yavuz büyük müftüye: "Dünyada üçte birin selameti için üçte iki insanların idamının câiz olup olmadığını sorar. Ali Efendi: "Büyük halel vâki ise mi bah olur» fetvâsımı verir. Fakat müftü bu fetvanın yüz elli kişl ye gazablandığı için alındığını öğrenince onların idamının fetvå ya uymadığını bildirdi ve müdahalede bulundu. Padişah siyasete karışma hakkının olmadığını söyleyince Ali Efendi: "Ahirete ta allûku cihetiyle müdahale vazifemizdir» cevabını verdi ve Pâdi- şah da bu cezayı tatbikten vaz geçti. Padişahın bütün Hıristi yanları İslâm yapmak teşebbüsü daha büyük olup bu da büyük müftünün teşebbüsü ile durdurulmuştu. Filhakika İslâm ve cl hân hâkimiyeti meſkûresiyle çırpınan büyük hakan: "Bütün dün- yayı fethetmekten veya milletleri İslâma getirmekten hangisi daha makbüldür diye müftüye sorar. Zenbilli Ali Efendi Müs lüman olmalarının Allahın rızasına daha uygun bulunduğu fetvâsını verir. Bunun üzerine Yavuz bütün hıristiyanların müslüman ve kiliselerin cami yapılmasını vezirine emreder. Müftü, tatbikattan önce, bundan haberdar olunca Kur an'ın cebri din değiştirmeye cevaz vermediğini (Lâ ikrah fid-din), Fatih Sultan Mehmed'in fermanına (ahid-na
Hoca Saadeddin, II, s. 551-552.
140 Selim-name, s. 609; Feridûn Bey, I. s. 432; Lütfi Paşa, Tarih, s. 254.
İslam Birliği ve Halifelik
YanıtlaSilmesine) de uygun bulunmadığını, dini ve hukuki bakımdan bu teşebbüsün meşru olamayacağını ve fetvasının bu månada veril 41 laştırma teşebbüsünden vazgeçmeğe mecbur kaldı. Yukarıda gö me üzere bir kısım killiselerin thin ales ile alakal olupish Rumların muhasarada yards ni görmesi ile alethealing islam hukukuna göre buralarardımları vi sulh yoluyla fethedildigine ve bu sebeple de madeir halinde kalmaları hakkına delalet ediyordu.
Yavuz müftüsüne çok hürmetkar idi. Onu Anadolu veya Rumeli kazaskerliğine tayin etmek istedi ise o emre uymak va cibdir; lakin, davaların karara bağlanmasında, mutad üzere, ko nulan, hakemtu» (hükmettim) kelimesini kullanmamaya ahd eyledim beyanı ile bu mevkii red etmiştir. Padişahı sert kararla- rinda tadil kudretini gösteren müftü bir defasında da ona selam vermeden huzurunu terk etmişti". Onun müftü ile bu münase betleri Fatih'in Ak-Şemseddin ile, Melikşah'ın da Sandali ile mü nasebetlerine benzer. Osmanlı sultanlarının büyük âlim ve şeyh- lere hürmetleri hep aynı idi. Şemseddin Fenari bir mahkeme es- nasında Yıldırım Bayezid'in şahadetini kabul etmez. Padişah sebebini sorunca cemaati terk ettiğini söyler. Bu- nun üzerine Yıldırım ona bir köşk ve yanında bir cami inşa etti; İçerisinde kendisine bir köşe (Hünkar mahfeli) yaptı ve bundan sonra da artık şer'i özür olmadıkça cemaatle namazı terk etme di
Bu muhteşem Padişahın etrafı âlim, şair ve şeyhlerle dolu idi. Sefer ve zaferleri bir vazife sayarak kudretini onlara sarf ediyor; fakat bu zamanlarda bile ilim ve edebiyatı terk etmiyordu. Ya- nında bulunan âlimleri telif ve tercümelere memur ediyor; dos tu Kemal Paşa-zâde'nin Osmanlı tarihi de Yavuz'un emriyle ya zılmıştı. Kendisi de her fırsatta kitap okur ve şiir yazardı. Dev- rin büyük âlimi Kemal Paşa-zade atını sürerken Padişahın üzeri- ne çamur sıçratınca çok üzülmüş; fakat haşmet ve azametin tim- sali padişah alimlerin çamuru ile iftihar etti ğini ve kaftanını bu sebeple muhafaza edeceğini söylemişti Alimler gibi devlet adamlarının da kadrini bilirdi. Ridaniye mu
141 Bedayi, s. 401b-402b; Hammer IV, s. 265.
Taş Köprülü-zåde, s. 50.
vu Farisi vu Tatari Nazmederdi nelis eş'ari (Saadeddin II. s. 398).
Türk Cihan Hakimiyeti
YanıtlaSilharebesinde şehid olanlar arasında Sinan Paşa'yı kaybedince, Mısır feth oldu, ama Sinan gitti diye feryad etti. O, dünyanın iki cihangire kifayet edecek ka- dar geniş olmadığını söyler; ömrünün dünyayı fethine vefâ et. mlyeceği endişesini taşıdığı da rivayet edilir. Mektup ve ferman- larında: «Padişah-i Hilafel-penah, Saye-i İlâh, Sultan Selim Şah ve Hakan-ı a'zam Sultan ül berr ve'lbahr, Şahinşah-i kişver-gir, el-Müeyyed min'ind Allah, Ebu'l-Muzaffer Sultan Selim Han, if tihar-i Ali Osman» unvan ve låkabları onun azameti ile mütena- siptir ve İlahi irade ile teyid edildiğini, cihân hâki- miyetine inandığını belirtmektedir". Padişah israfa ve lükse de nleyhdar idi. Bir gün Şehzade Süleyman (Kanuni) huzûruna çok süslü bir elbise ile girdiği zaman: «Süleyman anan ne giysin! demiş; kendi askerlerinin demir ile, Mısır askerlerinin de ziynet ile süslü olduğunu görünce de hayret etmişti.
Dedesi Fâtih gibi o da sarayını resimlerle süslüyordu. Deniz kenarında imar ettiği köşkü seyrederken ressam (musavvir) ha zırladığı Fatih resmini Yavuz'a gösterdi. Fakat o: «merhum bizi Çocuk iken mübarek dizleri üstüne almışlardı. Suret-i şerifleri ha yalimdedir; doğan burunlu idiler. Bu nakkaş tamamca benzete memiş, demiş, dedesini tanıyan, Ahi Çelebi'yi şahid göstermiş ve Hasan Can da ayakta onu tasdik etmişti. Çaldıran seferine gi derken bazı Alevi reislerini tenkil etmesi de, taassubla değil, sa dece devletin emniyeti ve Şah İsmail ile işbirliği yapmaları ile ilgili idi. Türkiye Şiileri kısmen Şah İsmail'i tutarken İran Sün nileri de onun zaferi ile bayram ediyorlardı. Zira Şah İsmail fran Sünnilerini zorla şii yaparken, diğer Türk hükümdarları gibi, Ya vuz mezhep hürriyetine müdahale etmiyordu. Şah İsmail'in mez hep taassuuna ve zulmüne uğrayan Hace-i İsfahani bu sebeple Farsça ve Çağatayca yazdığı ve sunduğu şiirleri ile Yavuz'u ve zaferini tebcil ediyordu:
"Ey sevinç haberi getiren elçi! Muzaffer sultana şunu söy lemeni dilerim: Ey âlemin Padişahı! Sen Mustafa'nın Şeriatını dirilttin; dünya da senin minnetin altında kaldı. Şeriat Sultan Selim'in devleti sayesinde yoluna girmiştir. Senin korkun
gin Feridun Bay, 1, s. 367-369, 343. Mısır seferinde para ihtiyacı hasıl olunca layon Bidyahüdinin müsadere edilmesi teklif edilmişinde vara kazancından do lay ona dokunulamaz cevabını vermişti (de la Janquière, Hist. Emp. Ottoman).
İslâm Birliği ve Halifelik
YanıtlaSil413
dan Kızıl börks (Sah Ismail) tacı baştan duşurice Fars ve Türk paranda zelzele basladi Bugan Tanrinin ve Muham med'in hallfes katibi kudsi sıfatlar ancak sana layıktır. Onun (hon Kiyamke humanlik günde çökertmena layıktır. kemezsen Kayamet gununde eteğine yapışırım. Ey dinin yar dumciss! gel ve pullari kir. Rum tahtina Acem ülkesini de kat; gamber haberlerine göre Şarkın ve Garbin padişahı ol. Sen ey dindar ve cihana va'dolunan Zulkarneyn int muradım hazine ve mal değil Allahın rızasıdır. Farsça bu mealdeki şiirlerinden sonra aynı şairin Çağatayca yazılmış kasi desi de çok güzeldir. Bir kısım beyitlerini veriyoruz.
Ey Suleyman sıfat u Iså dem, Ve'y nebi haslet u veli makdem; Ey diyanet cihaniga sultan, Şah bin şâh u husrev-i deurân. Çaldıng ey seh cihunda kusi nevid, Yetli din chlige şada-yi berid; Husrev-i din-penah sah Selim, Sadel-i dehr' içinde dürri yetim. Bil, kl din ehlige emân sensin, Mehdi Ahir üz-zaman sensin; Bile kim sende yári feth u zafer, Kudret-i Hak' durur ne fi'li beşer; Men dimem kim zemane şahisin,
Belki sen kudret-i nahisin. Lütseyle mening muradıma yet, Dád- hähínim men imdi dadıma yet; Bår idi meskenim Horasan'da, Mülki llárezm birle Balkan'da, Gördim erse besi bela-yi vatan, Boldım ol mulkdin cila yi vatan. Sendin ümid var'dur álem, Lütfige muntazır beni adem. Intizaring çeker Horasanlık, Kil Horasan'da dahi shattanlık. Mavera'ün-nehr'de şah u geda. Kila dururlar sanga mudám dua.
Feridün Bey, 1, s. 367009: Bedbyl, s. 420b-4278.
Türk Cihan Hakimiyeti
YanıtlaSilKurtar Islam ehlini gamden, Mihnet-i bid'atiyle matemden. Rivayete göre, bir dervis, seher vakti sarayın kapısına gelmiş
ve bugun bu hanedanın bir çocuğu doğacak, babasının tahtina
skip halite olacaktır. Onun vucudunda yedi yerde yildiz birimin
de benler bulunacak ve bunların sayısınca meşhur kimseleri kah
rederek ülkeler alacaktır. Bu çocuk Yavuz idi. Nitekim Yavuz
Selim, Şah İsmall'i, Dulkadir beyini, Mısır sultanı Kansu-guri ve
Tumanbay'ı kahredip memleketlerini almış; babasını ve iki kar
deşini tahttan uzaklaştırmıştır. Şirpençeden muztarip olduğu bir
zamanda, Eyüb türbesini ziyaretle, selere başlamış; fakat hasta
lığı mâni olmuştu. Ölürken Hasan -Can kendisine Hakka teveccüh
etmesini söyleyince, «Buyurdular ki: bunca zamandan beri kimin-
le biliyordun; Cenab-ı Hakka teveccühte bir kusur mu fehm ey
ledin demiş; Hasan Can'dan Yasin okumasını istemiş ve kendisi
de okumağa devam etmiştir. Aynı kaynak naşı yıkanırken «sağ
eli ile iki kere setri avret ettiğini müşahede ederek her biri hay
retedip tekbir ve salavat getirdiler» der. Bunlar bu Padişahın
efkårda nasıl bir ruhaniyet hâlesi içerisinde bulunduğunu gösterir. Yıldırım sür'ati ile kıtalar fethini 8 yıllık saltanatına sıkıştı- ran bu büyük fatihin cihan hakimiyetine teşebbüsü ve Avrupa'yı Istilaya kararlı olması tabii idi. Fakat bu büyük işleri başarabil- mek için ömrünün kifayet etmiyeceği endişesini belirtmekte haklı idi ve hakikaten de ecel onun dünyayı tek ve yüksek nizama ka- vuşturmasına fırsat vermedi. Dindarlığı, kahramanlığı, azim fe- tihleri ve kısa süren saltanatı ile Alp Arslan'a çok benziyor ve onun gibi keråmetler hålesiyle halkın vicdanında yer alıyordu. Dostu büyük âlim Kemal Paşa-zade'nin mersiyesi bu kudretli padişahı çok veciz bir surette anlatır. Bu mersiyenin bir parçası şöyledir:'".
117 Bedäyl, s. 500b-502b.
Tac ut-tevärih, II, s. 399; M. Arif, T. Osmani E. Mec. IV. s. 1411-1416. Gu zelliğinden ve kudretinden dolayı bu şiir Gibb vakfı neşriyatında kitapların kapağına konmuştur. Üç büyük milletinin edebiyatlarından alınan parçalardan arapçası:
Tilke ásáruna tedüllü aleyna Fanzura ba'dena lle-l äsäri
eserler bizim kim olduğumuzu gösterir. (Bu sebeple) bizden sonra eserle rimize bakınız). Üçüncüsünü de Farsça su bayit teşkil eder:
İslâm Birliği ve Halifelik
YanıtlaSil415
Az zaman içre çok iş etmiş idi, Sâyesi olmuş idi alem-gir; Şems-i asr idi asırda şemsin, Zilli memdûd olur zamanı kesir. Tac u tahtiyle sahreder beyler, Fahrederdi anınla tâc u serir. Oldi Sultan Selim hayf u diriğ, Hem kalem ağlasun anı hem tig.
Büyük vatan şairi Yahya Kemal tarihi Türk Cihan Hakimi- yeti ve dünya nizamı meſküresi ateşi ile tutuşur; Ayasofya'da oku ban Kur'an ve yapılan dualarım manevi kudretini düşünür; İs lam birliği davasiyle Yavuz'un cihangirâne hamlelerine hayran elur; ecelin onu erken götürmesinden ve bütün dünyanın İslâm nûruna kavuşmamış olmasından üzüntü duyar. Zira şair Ezân-ı Muhammedisinde bugünkü durumu ecelin isticaline atfeder. Va tan şairinin eserlerini aşk ile milli efkara hediye eden idealist ve değerli edibimiz Nihad Sami Banarlı'nın neşriyatından bazı par- çaları nakledelim:
Emri bülendsin ey ezan-ı Muhammedi, Kāji değil sadâna Cihân-i Muhammedi; Sultan Selim-i Evveli râm etmeyip ecel. Fethetmeliydi âlemi şani Muhammedi; Gök nûra garkolur nice yüzbin minâreden, Şehbál açınca rûh-i revani Muhammedi; Ervah cümleten görür Allahu Ekberi, Akseyleyince arşa lisäni Muhammedi; Usküp'de kabr-i mâdere olsun bu nev-gazel, Bir tuhfei bedi'u beyân-i Muhammedi.
Fakat milli şair Yavuz'un bu milli - İslâmi ideali yanında bir en önce Hazreti Peygambere kavuşmak aşkını da bu isticalde, sal- tanatının kısa sürmesinde bir sebep gibi görür. Nitekim Yavuz "Hadim ül-haremeyn» olduktan, Ravzai Nebi'yi ve İslâm hilafe-
Ba'd-ez vefat türbet-l må der zemin mecû;
Der sineha- mahrem-i arif mezări mäst
(Celalettin Rümi)
(Öldükten sonra türbemizi yerde aramayın: Arifierin mahrem sineleri bizim me
zarımızdır).
Türk Cihan Hakimiyeti
YanıtlaSiltini evlatlarına ve milletine emanet ettikten az sonra dünyadan ayrılmıştır, ki «Rthlet» adlı şiiri bu manayı belirtir:
Bir gün çalındı nevbeti takdir rihlete, Ukbåda yol göründü Huda'dan bu davete; Doldukça doldu gözleri eşki firåk ile, Kudretli padişah veda etti millete. Tevhid maksadiyle geçirmişti ömrünü, Ref'etti armağanını dergahi vahdete; Râyâtı gölgesinde seda-yi hayat eden, Ervaha pişdar olarak girdi Cennete; Didar-i Fahr-i Alemi görmekti gayesi, Garkı huşu çıktı huzüri Risalete; Alnından öptü fahrederek Fahr-i kâinat, Sâbâş sundu sarfedilen bunca himmete; Yer-yer misal-i bidi hazân oldu tuğlar, Sultan Selim'e girye-künân oldu tuğlar.
Fakat büyük şair Abdülhak Hamid'in türbesini ebedileştiren Lu muhteşem şiirini unutmak mümkün müdür:
Kaldın Cihanda bir an, her anın oldu bir deur, Mülk-i ezeldi gûya tahtında hem-civarın; Her dem sana açıktır ebvâb-i Arşi rahmet, Türbendir en azimi fethettiğin diyarın; Tahtın getürdi yerden umkıyeti kıyâme, Eyler ruhûna davet ulviyeti mezarın.
Yahya Kemal'in Selim-nâmesi hakkında bizzat yazdığı şu gü zel kıtasını da dercetmekten kendimizi alamıyoruz:
Devri Sultan Selim'i yazmak için, Seyfi meslûl kıldı hâmesini; Halk Yahya Kemal'e rahmet okur, Gûşederken Selim - nâme'sini.
Prof. Dr. OSMAN TURAN
YanıtlaSilTürk cihân hâkimiyeti mefkûresi tarihi
Türk Dünya Nizamının Milli İslâmi ve Insânî Esasları
CILD: 1
HER HAKKI MAHFUZDUR
DÖRDÜNCÜ BASKI
NAKIŞLAR YAYINEVİ Babiali Cad. No. 14
Cağaloğlu ISTANBUL Tel: 26 82 01
sy. 400,...,416.
Yavuz Sultan Selim İslam ülkelerinin fethinden sonra, bir gün veziri azam Piri Paşa'yı çağırır: «Piri lalam Allahir emri ile Misir'i feth eyledik, Hadim ul Haremeyn unvanı ile hu azzez olduk. Her gittiğimiz tarafta fetihler nasip oldu ve emri mize muhalefet edecek kimse kalmadı. Bu vazi yette devletin zevali ihtimali var mıdır, deyü buyurmuşlar, vezir de cevabında: Yüce cedlerinizin koydukları ka- nun ve kaideler icra olundukça bu devletin zeva- i muhaldir» der ve «evládlarınızın hilafeti zamanında akılsız veziri a'zam tâyin olunur; rüşvet kapıları açıla rak mansıplar ehline verilmez; devlet işlerinde kadınlarım hükmü yürürse o zaman bu devletin ihtilali mukarrer olur diye ilave eder.
YanıtlaSil7. İslâm Birliği ve Halifelik
YanıtlaSil"Biz Allah tarafından memur o madıkça bir sefere gitmeyiz».
(Yavuz Selim
Ben cihangirliğe alışmış iker siz himmetimi küçük bir ada nın (Rodos) fethine hasretme istiyorsunuz.
(Yavuz Selim)
Fatih Sultan Mehmed İstanbul'u kendi hakimiyetinin mer kezi yapmak isterken şarkta İslâm dünyasına ve Hilafete sahip olinak, garpte Papalığı ve Roma'yı da alıp dünya birliği ve nizâm kurmak istiyordu. Fakat onun yerine geçen oğlu II. Bayezid za manında, bir kaç mühim sefer ve zaferine rağmen, devletin kud reti ve yayılmasında bir durgunluk baş göstermiştir. Padişah so fu ve veli» tabiatlı idi. Bayezid meydanında kendi külliyesiyle hirlikte câmiinin inşası bitnce Bayezid : «Her kim ömrü boyunca İkindi ve akşam namazlarının sünnetlerini terk etmemiş ise ilk cuma namazında o imam olsun) buyurmuştu. Bu hususta kendi sinden başka kimse çıkmamış; hazerde ve seferde hiç bir sünneti rakmadığı için namazı kendisi kıldırmıştır. Onun bu hüviyeti ilim ve imanın yükselişinde müessir olmuş, müstakbel cihadin manevi hazırlığı ve kültür hamlesi vakubulmuştu. Bayezidin hahrünü taşıyan sayısız yazma eserin kukiyue Avrupa kütüp hanelerinde bulunması da onun kalturkiyetleri arasında der tikai cekmektedir. Bunun kaltür faaliyetleri arasan ve Sarki Anadolu'da yeni bir even a beraber numain Anadolu'da tehlikeli faaliyetlere girişmesine firsat vermişti. in Evliya Çebeli, 1, s. 143.
İslâm Birliği ve Halifelik
YanıtlaSil40
Filhakika Safevi devleti bir şii tarikati üzerinde kurulmuş bebaları gibi bir şeyh olan Şah İsmail de Osmanlılar gibi Türk olup Türkmen kabilelerine dayanmıştı. Fakat Osmanlılar ne dar bir dini müsamahaya sahip idi ve hemen bütün tarikat tasavvuf esasında İslâm ve devlet birliği etrafında topladı ise Sa fevi devleti de buna mukabil o derece şii taassubu ile ha reket ediyor; Sünniliği yok etmek için her türlü ceb ri ve zulmü yapıyordu. Bununla beraber Şah kendi güzel şiirleri alevi şair ve propagandacıları vasıtasiyle Anadolu'ya nüfüz edi yor; bu memleketi de hâkimiyeti altına alıp Osmanlı devletin yıkmak ve burada da Sünnileri imha etmek istiyordu. Böylece Türk tarihinde, ilk defa olarak, mezheb taassubuna dayanan ve diğer mezheplere hayat hakkı tanımayan bir siyasi mücadele başlıyordu. Bu suretie Türkiye, Memlûk'ler; Türkistan ve Hindistan Türk devletleri arasında ve hepsinden farklı ve ni- fak amili bir yeni imparatorluk meydana çıkmıştı. Şah İsmail mezhep taassubu ile Osmanı devletine karşı Timür'den daha kuvvetli bir manevi silaha sahip bulunduğuna ve bu sayede Ana-
dolu'ya da hâkim olacağına inanıyordu. Yavuz Sultan Selim, Trabzon valisi iken Şah İsmail'in (1502- 1524), bu siyasî dinî faaliyetleri ile, nasıl bir tehlike teşkil etti- ğini görüyor; ara sıra giriştiği akınlarla zaferler kazanıyor; fakat büyük çapta bir harekete imkân bulamadığı ve babasının da ata- leti devam ettiği için kendini tutamıyordu. Şah İsmail bir yan- dan Anadolu alevilerini kendine bağlıyor; Bayezid'in onların Er debili ziyaretlere müsaadesinden faydalanarak devleti içeriden rokertmeye çalışıyor; öte yandan Mısır Memluklerini rakib Os manlılar aleyhinde kışkırtıyordu. Bu huzursuzluk orduda ve umu- lefkarachinde kiskirtyavuz'un kahramanlığı herkesi kan disine bağlamıştı. İşte şehzade Selim'i tahtı süratle babasultan devralmaya mecbursta sehen bu idi. Gerçekten Yavuz Sultan sıfları gibi yıldırım süratiyle kıtaları fethi ve kısa süren saltanati Selim kurther deve ile cihangir un Ile de Anadolu fatihi Alp Arslan'a çok benziyordu. Osmanlı tah- tina sahip olunca (1512-1520) ilk seferini, Anadolu'yu ve hatta adisalari al cesareti, iman ve merkureke sahip idi. O bu va devleti kurtarmak için, Şah İsmail'e karşı yapması tabii idi. Ger çekten Eyüp ve diğer türbelerde zafer dualarını yaptıktan sonra ordusiyle harekete geçen Sultan Selim yolda yakalanan Şah'ın
Türk Cihan Hakimiyeti
YanıtlaSil402 casusu Kılıç ile harp ilanını ifade eden mektubunu Safevi hüküm darına gönderdi. Bu mektupta Şah İsmail'e İslamiyetten ayrılıp küfür ve zımdıklığa saptığını, müslümanlara zulüm, cami ve tür beleri tahrip ettiğini, bütün ilim ve din adamlarının fetvâlariyle, bu gibilerin imhası gerektiğini ve bu sebeple de Allahın emirlerini yerine getirmek ve kendisinin Anadolu'da siyasi ve dini tahrib emellerine son vermek maksadiyle ordusu başında yola çıktığını bildiriyordu. Osmanlı ordusu İzmit, Seyyid Gazi, Konya, Kayseri ve Sivas yolu ile Erzurum'a vardı. Türkmenler Ya- vuz'un ordusunu uzun yolculukla ve iaşe imkânsızlıkları ile karşı laştırmak için her tarafı yangın ile harâbeye çevirmiş; fakat kuv vetli bir menzil teşkilatı sayesinde ordu ilerlemeye devam etmiş; Trabzon ve deniz yoluyla beslenme imkânlarını kullanmıştı.
Bununia beraber düşman bir türlü meydana çıkmıyor; asker ler yoruluyor; geri dönmek arzu ve düşünceleri gelişiyordu. Ordu içinde bulunan aleviler bu durumdan faydalanarak, askerler ara- sında huzursuzluğu arttırıyorlardı. Nitekim küstahlık, Pâdişâhın otağı önünde tezahürata kadar varmış; hatta geceleyin onun ça dırına kurşun bile atılmıştı. Fakat kahraman padişah atına bin di ve asker içine girdi: «Zayıflar, aile hasretine da y amıyanlar geri dönsün; onların bana lüzumu yor. Erkek olanlar benimle gelsin. Ben yalnız da olsam gide- rima diyor ve atını ileri sürüyordu. Ordu bu hareketi karşısında Yavuz'un arkasından yürüdü. Şah'ın meydana çıkmaması yüzün den devam eden kararsızlığa nihayet vermek maksadiyle Padişah ikinci mektubunu gönderdi. Bununla Şah tahrik ediliyor; hü kumdarların memleketleri namusları olduğunu, er kek olanlar kendi hudutlarıha yabancıları koymadığını, şahın meydan okumasına rağmen bir türlü sahneye çıkmadığını söylü yor ve ona, hükümdarlığı bırakıp babadan kal dervişliğer animesi için, hirka ve kaftan gönderiyordu. Bu sözler Sah Ismail üzerinde tesir yapmisala gönderiyoran ordusunun kafi derecede yorgun bulundu. Essen oma muharebey payta hesaba katarak diran ovasında, 23 Ağustos 1514 de karşılaştı. Yavuz ve ordusunun kudreti, ateşli silahların üstünlüğü sayesinde fran or dusu imha edildi. Bir çok kumandan ve Şah İsmail'in zevcesi de tamir etti; para bastırdı ve Sünnilere huzûr verdi. Sultan Selim
İslâm Birliği ve Halifelik
YanıtlaSil403
bu zaferini istanbul idaresine memur ettiği oğlu Süleyman'a, K in Hanina, Misir Sultanına ve Venedik'e fetih-namelerle bila Padişah ordusunu Karabağ ovasında kışlatarak kaçmış bulunan Şah İsmail'i yakalamak ve İran'ı tamamiyle fesattan kurtarmak niyetinde idi. Lakin yine yeniçerilerin huzursuzluğu ve İstanbul'a dönme arzuları onu bu kararından vaz geçirmeğe mecbur bıraktı. Bununla beraber bu zafer ile Osmanlı hududu Fırat'tan Azerbay can'a ve fran içlere kadar uzadı. Şark viiayetieri de ilhak edil di. Şii taassubunu yok etmek, Sünnileri kurtarmak maksadiyle Iran'ı fethetmeyi ikinci bir seferine bıraktı.
Yavuz Sultan Selim'in ikinci büyük seferi Mernlüklere karşı oldu. Bu da onun İslâm ve cihangirlik davasının bir icabı idi. Ger çekten Memlükler Osmanlı devletinin kuvvetlenmesinden endişe ediyor ve bu sebeple de «Kızılbaş Şah İsmail ile Osmanlılara karşı birleşiyordu. Türk fetihlerinde cihan hâkimiyeti meſkûresi
128 Milli şair Yahya Kemal «Selim-name>sinde dünyaya nizām vermek ve Türk- Islåm Cihân hakimiyatini kurmak isteyen Yavuz'un seferlerine katılır. Onun Nizam- ålem fikri ve iradesinin ilahi bir emir olduğunu söylər:
Devr-i futûhu sür-i Sirâfil müjdeler Hak'dan Nizam-i alem-i te'mine er gelür
Rûy-I zemini täbl-i ferman kılmağa
Sultan Selim Han gibi bir şir-i ner gelür Tebriz'e doğru çıktı sefer şährähına
Ervāh peyrev oldu cihan padişahına At üzre geçtiğin görücek leşker-i güzāt Râm oldu şirler Yavuz nigahına Yekser gazā kılıncı kuşanmış bir ümmetin Calis budur erike-i âlem-penâhına
Munkad edip seririne maşrıkla magribi Bir devlet armağan edecektir ilahına
Sair Büyük Selim'in bir Tanrısı olan insanların birleşmesi için cihad yaptığını söyler:
Tevhid için bu halkı döğüşmüş yiğitlerin Yüz şehre rekzedildi muzaffer livaları
Bir kutba bağlı cümle gönüller bir olmalı Mädäm kalnatta birdir Hüdaları Her kişverinde kırmağa zincir-i Şia'ya Azmetti askerin ulu kişver-güşäları
Tevhid koşmuş ehl-i cihadın birer birer Zer hatla tak-i Arş'a yazılsın gazaları
Türk Cihan Hâkimiyeti
YanıtlaSilrol oynamakla beraber Hakan ve sultanlar islam hukuku ve Türk töresine göre, meşru bir sebep olmadıkça, İslamiyet ve devletleri tecavüze maruz kalmadıkça harbe girişemiyorlardı. İran'a karşı açılan sefer, sebebi nasıl Islamiyetin ve devletin tecavüze uğra ması dolayısiyle din adamlarının fetvâsına dayanıyordu ise, M sır'a karşı da aynı sebep mevcut idi. Zira Memlûk hükümeti, Os manlıların kuvvetlenmesi ve yayılması karşısında «mülhid» Sa- fevilerle ittifak etmişti. Bu sebeple Zenbilli Ali Efendi gibi büyük bir Şeyhülislam Mısır seferini meşrûlaştıran bir fetvå vermişti. II. Selim zamanında Kıbrıs seferi de hem Venediklilerin Türk gemilerine tecavüzleri, ve nem de bu adanın eskiden İslâm- lara aid olması dolayısiyle Ebu's-Suûd'un fetvasıma dayanıyordu. Fakat Yavuz Sultan Selim gibi cihangir ve dindar bir padişah Mi sir-Suriye seferini, aynı zamanda, ilâhî bir emir sayr yordu. Zira Padişaha nakledilen bir rüya tebşirine göre Hazreti Muhammed ve dört halitesi, Hazreti Ali vasıtasiyle, kendisine se lam gönderir: «Kalkıp gelsin, Haremeyn hizmeti ona buyurul muştur işareti verilir. Bu müjde haberini dinleyen Yavuz'un gozlerinden yaş gelir. Bunun üzerine dindar ve kalı raman padişah: «Biz demez miyiz, ki bir canibe memur olmadan hareket etmemişüz. Ecdadımız vilayetten behremend olup kera metleri vard ifadesiyle, eski Türk hakan ve sultanları gibi ve uphesiz daha büyük bir kudret ve derin imanla, Osmanlı padi şahlarının da ilahi irade ile teyid olunduklarına ve evliya kudretine sahip bulunduklarına inanıyordu. Nitekim Molla Şem seddin de: "İslam sultanı olan Osmanlı hanej dalle Hakk'in nazarında olan Osmanin dah Kabirisi evliyadan tanda die Selim Hyordu. Das sukkerma mutcallik kelamin teda
tasdik edilmiştir» mütalaasında bulunuyordu. Filhakika Osman Gazi'den beri Osmanlı padişahları hep ev liya ile birlikte yaşamış; onların dualarını almış; ve bizzat kendl lerine de kerametler atfolunmuştur. Osman Gazi kendi rüyası ve Mi 120 Hoca
Saadeddin, Selim name (Tic-ût-tevärih zeyli) II, s. 608, 609, 612, bak. Şahabeddin Tekindağ, Yavuz'un Iran seferi, Edebiyat Fak, Tarih derglal. XVIL sir'n karşı seferin fetvåsı Için bak. Bedayi', s. 487. Anadolu'dakı Şii propagandası. Osmanlı efkarı 22 (1967), s. 50-58. 467a, Kibris seferi için, Pecevi 1. ve dini fetvålar münasebetiyla
Islâm Birliği ve Halifelik
YanıtlaSilŞeyh Edebali'nin tebsiri ile cihangir bir devlet kuracağına yordu. Geyikli Baba da Orhan Gazi'ye : «Eşiğiniz havass ve ave ziyaretgahı ve kiblegahı olsun) niyazında bulunmuş; Sulta Babaya câmi, zaviye ve türbe yaptırmıştı. Bu velinin Bur türbesi büyük bir ziyaretgah idi. Evinin yanında diktiği k ağacının yükselmesi de Osman Gazi'nin rüyasına göre Osm devletinin azametine ve uzun ömrüne bir delil sayılmıştı¹36. tan Murad Gazi'nin câmii ile alakalı kerametl de rivayet edilmiştir. Yıldırım Bayezid ve II. Murad Gazi cihadları ve büyük muzafferiyetleri de Emir Sultanın dua ve râmetlerine atfolunuyordu. Fâtih Sultan Mehmed zaten Haz Peygamberin tebşir ve tehciline mazhar bulunuyor; II. Baye ise artık velilik sıfatı ile tanınıyordu. Yavuz Sultan Selim çok yüksek manevi vasıfları ve İslâm ruhu ile milletin kalbin yerleşmişti. Osmanlı padişahlarının din ve cihad yolunda hizm leri o kadar büyük, âlim, veli ve şeyhlerle kaynaşmaları o der kuvvetli idi ki, bunların bir çoğu dünya zevklerinden uzak kalm sadece din ve devlet, mülk (vatan) ve millet uğrunda yaşamış ve bu sebeple de hayatları bir ruhaniyet hâlesi ile çevrilmişti. durumda kendilerine keramet ve velilik sıfatlarının atfını art tabii bulmak iktiza eder. Dede Korkut kitabının Dünya h kimiyetini Kayı boyuna ve, Osmanlı han dânına tebşir etmesi de göçebe Türkmenlerin inanç ve duyg larına tercüman olmuştur. Bu sebepledir ki, İslâm dünyasına kudsiyet kazanan üç büyük hanedan, Al-i Resûl (Abbas ler), Al-i Selçuk Cusu daha yuksek çu müstesna bir mevkie sahiptir. Gerçi Abba Al-i Osman, arasında sonur halifeleri ve Selçuklu sultanları arasında da büyük ve çok dinda Sahsiyetlerini Lakin Osmanlı hanedanı kadar birbiri ar hadır. Bu sebeple mesela Bizans'ta bir takım kuvvetli kumandan lar, tahtı elde etmiş ve kolaylıkla yeni hanedanlar kurmuşlardır. Fakat İslâm ve Türk dünyasında böyle bir teşebbüs aslå akla gel- silcisi Padişaha karşı isyanları düşünülmemiştir. Bu münasebet- le mesela Celâli isyanlarını da Padişah ve devlelle alakalı sayma- mak gerektir. Bu umumi duruin ve tarih boyunca devletin mu- 130
Taş Köprülü zāde, s. 30, 32; Aşık Paşa-záde, 131T s. 196.
Türk Cihan Hakimiyeti
YanıtlaSil06
addes tanınmasına ve halk arasında Padişahların «Yedi Evliyan udretinde sayılmasına sebep olmuştur.
Yavuz Sultan Selim, maddi manevi kudretin tam bir mu messili olarak, Şah üzerine sefer yapmıştı. Askerlerin bozgunlu u ve mırıldanmaları dolayısiyle İran'dan dönüşü onu çok mü- essir etmiş ve col mulhidin (Şah İsmail'in) yok edilmesi müm ün olamamış ve erken İstanbul'a gelmesi bu teşebbüsü tamam mayı başka zamana bıraktırmıştı. O, bir darbede Şah İsmail'i af harici kıldıktan sonra, Yıldırım sürati ile, Mısır ordularını, 4 Ağustos 1516'da, Merci Dabık'da ve 26 Mart 1517'de Ridaniye' e kazandığı zaferleri ile imha etti. Artık Memlûk devleti kalma mış; bütün Arap ülkeleri Yavuz'un hâkimiyetine girmişti. Bu urum üzerine Mekke ve Medine emiri mukaddes şehirlerin anah- arlarını Sahib ül-Haremeyn unvanı ile Yavuz Sultan Selim'e eslim etti. Fakat dindar Padişah bu unvanı bir saygısızlık saydı; nu Hadim ül-Haremeyn şekline çevirerek aldı ve evlatlarına böy ece miras bıraktı. O, mukaddes beldelere erişmek için Mısır'da kametini uzatınca yine askerler arasında vatan hasretile dedi - kodular başgöstermiş; kimse Padişah kadar fedakârığa katlana namıştı. Rumeli askerinin vatan hasreti türküsünü dinleyen Ke mal Paşa-zade bunu padişaha arzedince o da: «Ben Hadîm ül Haremeyn olmak için bekledim. Şimdi muradım hasıl oldu; va tana azimet ederiz cevabını verdi; ordu ve donanma İstanbul'a hareket etti.
Yavuz Sultan Selim'in, Çaldıran seferi gibi, Mısır seferine ait ruznâmesi de kayda şayandır. Filhakika Edirne'den İstanbul'a gelen Padişah bu seferler esnasında Eyüp, Fâtih ve Bayezid tür belerini ziyaret ve dua ettikten sonra; ordusiyle harekete girişt yor, Anadolu'da İslam kahramanı Seydi Gazi'nin türbesinde kur hanlar kesip niyazda bulunuyordu. Konyagi naninca Celaleddin Rami ve diğer Evliya türbelerini, Kanyarvaeva aynı ziyaretler vaptı Halep'te Sultan höyüğü (Telli Sultan) nde ordu-
133 Reis ül-Küttäb Hüseyin. Bedäyl'ul-Vakayi, s. 435a. Hoca Saadeddin, II, s. 615; Bedayi, 484b. Askerlerin şarkısı şu idi:
Nemiz kaldı bizim mülki Arab'de Nice bir dururuz Şam u Haleb'de kamu iş u tarabde
Cihän halkı Gel ahi gidelüm Rüm illerine
Türk Cihan Hakimiyeti
YanıtlaSilYavuz Sultan Selim Cihan hakimiyeti davasında çok kud retli bir simâdır. Onun, kendisini Rodos seferine teşvik edenlere "Ben cihangirliğe alışmış iken siz himmetimi küçük bir adanın Jethine hasretmek istiyorsunuz» cevabı kendisini çok güzel ifade eder. Bu azametli padişahın İslâm. Türk birliğini kurduktan sonra Avrupa'yı feth niyeti ve hazırlıkları onun sonsuz kudretini gösterir. Vezir Lütfi Paşa'ya göre Yavuz «Kemal Paşa-zâdeye de- miş ki, tersaneyi üç yüz adet yaptırmak isterim, tâ Hisardan Ka- ğıd håneyedek olmak gerektir. İnşallah niyetim feth-i Efrenciye (Avrupa) dir, deyü buyurmuşlardır. Merhum Molla dahi Padişa- hım siz bir şehirde mukimsiz ki anın veli-nimeti bahr (deniz) dir. Bahr feth olmayınca ve gemi gelmeyince İstanbul mamur olmaz deyü buyurmuşlar. Merhum Sultan Selim'in ömrü seri zevål olup hatırı şerifinde olan niyetleri mukadder ve müyesser olmadı>>> Ifadeleri bu büyük cihangirin azim ve kararına uygun idi. Onun Hindistan'ı da feth etmek niyetinde olduğu rivayet edilir. Esasen Portekizlilerin Hind denizine hâkim olmaya ve İslamın mukaddes şehirlerini tehdide başlamaları Mısırlılar kadar Osmanlı padişah larını da endişeye sevk etmiş; Fâtih ve Bayezid zamanında Mek- ke'ye "Sürre» alayı gönderilmesi ve Kızıl-denizde gemi inşa edil mesi Osmanlıların erkenden mukaddes beldelere karşı alakaları nı göstermişti. Hatta Murad Gazi zamanında bile Osmanh padi- şahları mukaddes beldelerle alakalanmış ve oralarda zengin va kıllar yaparak İslamiyete karşı din duygularının icabını yapmış- lardı. Yavuz'un İran ve Mısır zaferleri imparatorluğu İslâm bir liği temelleri üzerine oturtmuş ve İstanbul'un Hilafet merkezi
Yahya Kemal Yavuz'un Çaldıran zaferinden sonra Islam birliği mefküresi ile bir seferinde bütün Hilåfet ve Peygamber ülkelerini fethine de hayran olur:
Seyreylesün felek kaderin şehsuvarını Fethetti bir seferde nebiler diyarını Sahra-yı Mercidäbık'a nakşeylemiş kader
Islám fikr-i vahdetinin kärzarını
ported belirin Sinan Paşa'nın Ridanlye'de şahid olması üzerine kederini de su be yitlerle belirtir:
Gázi veziri a'zamı a'da şehid edüp Güya büyük zaferden aldu Intikam
On Misr'a bir Sinan bedel olmazdı ey kazá Şevketiä pädişahı bu hal etti telh-kâm
Asaf name, İstanbul 1326, s. 21.
a deve ya deveci ya üsdündeki hacı ölür: İlerisi için verdiğim sözden korkmuyorum, o zamana kadar şartlar değişebilir. Bu gadar borcun altına nası(l) giriyo(rsu)n; garkmuyon mu diyene cuvap
YanıtlaSilzır bizinkinden: N'ediyim, ya deve ya deveci ya üsdündeki hacı (ölür).]
Yağınan yavşan yenir: Yemeğe lezzeti yağ verir.
Ne bu beyle sası sası. Içcık yağ atar adam bunun içine be! Duymadın mı heç ebemden ya(g)ınan yavşan yenir, deyin.]
Yağmır ya(g)sa gış de(g)el mi / Kişi halını bilse hoş de(g)el mi : Her şeyin, her kişinin bir özelliği, bir niteliği vardır. Bunu, başka türlü göstermeye kal- kışmak boştur. Kişinin davranışları, kendi durumuna uygun olmalıdır.
['Ya(g)mır ya(g)sa gış de(g)el mi / Kişi halını bilse hoş de(g)el mi' ay o(ğlum. Ne senden benim çekece(g)im len! Halına yanmayıp Hasan Dağı'na oduna gediyor(rsu)n eyle ay o(g)lum!]
Yalınız öküz çifte goşulmaz : Birlikten kuvvet doğar. Çok kişiyle yapılacak işler, bir kişiye yüklenemez.
[Yalınız öküz çi(f)te goşulmaz. Sahab olun birbirinize dosta düşmana garşı.]
EMİRDAG AĞZINDA
YanıtlaSilATASÖZLERİ ve DEYİMLER
Özcan Türkmen
sy. 361.
Öte yandan nifakın siyasî, iktisadî ve sosyal alanlarda kendini gösterdiğini ortaya koyan, casusları ve bazı gizli teşkilâtları münafık olarak değerlendiren araştırmacılar da vardır (Abdülhalim Hifnî, s. 100-149, 229).
YanıtlaSilEvliyanın bazı keşiflerinin bazan hakikata zıt çıkması. (S.) 303: 24. Söz 2. dal aliyanın bir kısmı niçin tevhidde ileri gitmeşler? (S.) 303:24. Söz 2. dal
YanıtlaSilEvliyanın bir nevi garibi olan abdalların bir anda çok yerlerde görünmesi, (S.) 462:28. Söz
Evliya nın ilhamı bazı arızalarla hatalı olabilir, gerçeğe zıt çıka-
bilir. (S.) 308:24. Söz 3. dal 5. asıl
Evliya iman esaslarında ittifak etmiştir. (S.) 303:24. Söz 2. dal Byliyanın kabirleri manay-i ismiyle ziyaret edildi. (M.) 355:28. Evliyanın kerâmeti haktur. (S.T.Ten) 165:28. Lem.) 165.
Mektup, 6. mes. 4. nük.
Evliyaların keşiflerinin birbirine zıt çıkması. (S.) 303:24. Söz 1. dal Evliyaya mânây-i ismi ile bakılmamalıdır. (H.Ş. 2. Zey. 2. kıs.) 145. Evliyanın meleklerle ve cinlerle görüştüp konuşmaları. (M.) 158: 19. Mektup, 14. işâret, 2. şube
Evliyaya meşru muhabbetin uhrevî mükafaatı. (S.) 592:32. Söz 3. mev. 2. mebhas, 6. işaret
Evliyaya meşrû muhabbetin dünyevî neticesi. (S.) 588:32. Söz
3. mev. 2. mebhas, 4. nükte
Evliyaların nefs-i emmareden şikayetleri. (K.L.) 175; (Ş.) 278: 13. Şua
Hızır'ın (a.s.) hayatına yakın hayata mazhar evliyalar vardır. (B.L.) 180.
Kırk günde bir gün ekmek yiyen evliya burcunda. (B.L.) 9. Nübüvvetin velâyete üstünlüğü. (L.) 30:4. Lem'a 4. nükte
Vedûd ismine mazhar bir kısım evliya, Cenneti istemeyip Al lah'ın sevgisini istemişler. (S.) 571:32. Söz 2. mev. 3. mak. 4. rem Yüz yirmi dört bin evliya. (S.) 110:10. Söz zeylin 5. parças (S.) 131:13. Söz 2. makam
FIHRIST/2
Bir Hazinenin Anahtarı
Risale-i Nur Kulliyati Fihrist ve İndeksi
İsmail Mutlu
sy. 201
Ölümü çok hatırlayıp anan kimseye üç şey verilir:
YanıtlaSil1- Günahdan tevbe etmek, - Rızıkda, kanaat etmek,
3- Tanrı'ya kulluk etmede içten istek ve aşk.
Ölümü unutan kimseye de Allah üç türlü belâ verir:
1- Tevbeyi sona bırakmak, mesela: «Daha vakit var, benim gençliğim var>> diyerek tevbeyi te'hir eder,
2 - Dünyaya karşı hırsı ve tamah'ı fazlalaşır. Halbuki: <> diye tenbihlerde bulunulmuştur.
3 - Dini görevlerini işlemekte üşenme hâsıl olur ki; (1) bu işin
kotülüğünü anlatmak mümkün değildir.
YANITLASİL
yuksel16 Kasım 2023 00:37
O zat - Ey kardeşlerim! Size Allah'ı And veriyorum, sakın ölümü hatırı- nızdan çıkarmayınız, o teşkilatları bozar, kardeşi kardeşten, karıyı ko- cadan ayırır, canından sevgili mallarını, sevmediği kimselere terketti- rir, yavrularınızı öksüz kor, gülen yüzleri ağlatır, gözleri yaşlarla dol- durur, toplumları dağıtır, mâmûrları virân eder, nâzenîn vücûdları topraklarda çürütür. Ey kardeşlerim! Yere düşeceğiniz günü düşünün, mezara gireceğiniz saatı aklınıza getirin, kabre gireceğiniz dakikaları, kabre girip yanınıza gelecek olanı tefekkür ediniz.
(1) Onlardan biri: Hacca gitmektir.
Mükellef bir Müslümanın, haccın Nisabı tahakkuk eder etmez, hac yoluna yürümesi lazımdır. Bunun tehiri vähi işlerden dolayı ise durumun sonu korku- ludur. Geriye bırakmak doğru değildir.
Denilmiş ki: Dînî görevleri geriye bırakmak; bir dert ve hastalıktır, çok kimselerde bu hal bulunur. Namaza üşenenlerin başlarının taşlarla ezileceğini İmam-ı Buhârî bir hadisinde anlatmıştır. Bunun şüphesiz şakası yoktur. Bir de amamen terkedenin halini düşünelim :
YANITLASİL
yuksel16 Kasım 2023 00:38
Yumuşak döşekleri beğenmiyen kibarlar, kobindustane birakila
ğınınkumaka getirin. Dunya yüzünde, toprak bheale, her bir in
Her bir yemeği beğenmezken, yarın, mezarda yatacak, yılan ve çiyanı
Hendaşı olacak, ağzı topraklarla dolacak, dunyayı seyrederek renk
tenmiyen gözler yarın toz- toprak dolacak. Evlerinin üstüne örtü
ğenmezken; yarın taşlar örtü olacağını, otlar, ağaçlar biteceğini un
mayınız, taşın toprağın üzerinde yatacağınızı unutmayınız ey k
deşlerim.
Bu konuda insanlar ikiye ayrılır:
1 Birincisi; erbâb-ı saadettir. Bunlar, salih amellerle meşgul on muşlar, işlerini öylece düzene koyup, doğru yolda yürümüşlerdir. He Kur'ân-ı Kerîmi okumakla meşgul olanlara, veya Kuran okunurke can vermiş olanlara, değer biçilmez üstünlükler hazırlanmıştır.
2- İkincisi, kötü işlerle meşgul iken ölmüş olan tevbesizlerdir. İ te dert, bela bunların başlarında toplanır. Kabirde, toprakda, yanın geleceklerin hepsi onun düşmanlarıdır.
Mezarına girenin yanında bulunacak olan, onun dünyada işleml olduğu ameli iyi - kötü tecessüm ederek onu karşılayacaktır. Bu düşün celer üzerine bazı büyükler şunları söyliyerek halkı ikaz etmek istemiş lerdir:
Ey mal yığanlar ey binalar kuranlar, sizin malınız ancak kesen dir, yoldasımz, gözlerimizi açım!
Ey malcılar! Malınız sizi ölümden kurtarabilecek mi? Ahirete on- dan bir şey götürebilecek misiniz? Hayır, hayır... Belki sen o yığdığ nesneyi senin sevmediklerin ve seni hayır ile anmıyacak kimseler içim yığdın. Cezasını sen çekeceksin, zevkini onlar tadacak. Bakmıyor mu sun, dünyadan kefenden başka şey götüreni görüyor musun?
YANITLASİL
yuksel16 Kasım 2023 00:41
SÖNMEZ NEŞRİYAT A. S. YAYINLARI: UMUMİ NES, No: 23 KUR'AN ve HADIS ILIMLERİ: HUSUSI: No
AHİRETE GİDEN YOL
(KEŞF-ÜS SÜTÜR)
Ali Rıza ALTAY Denizli Merkez Vaizi
d
11
sönmez
Cağaloğlu Şeref Efendi Sokak No. 13
İSTANBUL-1969
sy. 19,20.
YANITLASİL
Yorum Gönder
Bu blogdaki popüler yayınlar
İman
Mayıs 04, 2023
DEVAMI
Meric Tumluer Said Nursi
Mayıs 04, 2023
DEVAMI
Mustafa Kemal Atatürk ün Gizli Vasiyeti
Mayıs 04, 2023
DEVAMI
Blogger tarafından desteklenmektedir
Tema resimleri Michael Elkan tarafından tasarlanmıştır
YUKSEL
Vasiyet ve mustafa
PROFİLİ ZİYARET EDİN
Arşivleme
Kötüye Kullanım Bildir
Eden bulur
YanıtlaSilbir dilenci eden bulur der dururmuş.
Kötü bir kadın bu dilenciye kızarmış.
En sonunda ekmek içine zehir koyarak dilenciye vermiş.
dilenci zehirli ekmeği alarak yola koyulmuş.
Bir gölgelikte dinlenmek için oturmuş.
O sırada bir askerliğini yeni bitirmiş
bir genç gelmiş.
dilenci çok acıktıgini görünce ekmeği gence vermiş.
Genç Ekmeği yiyerek yola koyulmuş
Bir evin önüne gelince zehirli ekmeği yediği için ölmüş.
Kötü kadın kapıyı aç sa zehirli ekmekle birlikte oğlunun öldüğünü görmüş.
Akra Fm.
Sirca köşk.
Bir hastaya vardın ise Bir içim su verdin ise Yarın anda karşı gele Hak şarabın içmiş gibi
YanıtlaSilBir miskini gördün ise Bir eskice verdin ise Yarın anda sana gele Hak libasın biçmiş gibi
***
Bir kez gönül yıktınsa Bu kıldığın namaz değil Yetmiş iki millet dahi Elin yüzün yumaz değil.
***
Ben gelmedim dava için Benim işim sevi için Dostun evi gönüllerdir Gönüller yapmaya geldim. (Yunus Emre)
"Din kardeşinden bir cefa gördünse, onun bin vefası olduğunu hatırla... Çünkü iyilik, günaha karşı şefaatçi gibidir." (Mevlana)
Öyleyse, gelin kardeş olalım:
Gelin tanış olalım İşi kolay kılalım, Sevelim sevilelim, Dünya kimseye kalmaz
(Yunus Emre)
RAMUZ'DAN SOHBETLER
YanıtlaSilMehmed Zahid KOTKU rh.a
Tasavvufun Hakikatleri
Gerek tasavvuf kitaplarından ve gerekse mu e söylenmiş olan sözlerden anlıyoruz ki, blemi, vücudunun iç kısmı gibi, anın iç alemi, daha fazla ve hatta on- daha mühimdir. Hepimizce má olduğu gibi, mesela, insanın dış a'zosinga hangi birisine bir arıza olsa, bu her ne kadar noksanlık ise de, yine insan pek <a'la yaşayabi veläkin, iç alemin a'zalarında
azallah bir noksan olursa, o zaman yaşamak nianı da kalmadığı cümlenin ma'lumudur. Iste tipki bunun gibi, insanın gönül ålemi, rú kalbi, aklı, fikri, dimáğı, irádesi bozulursa, bü bir feläket olur.Isin sonu nereye varır artık onu tasavvur ediniz. Çünkü, vücüdun ister dis, ister çuzuvlarında vāki olacak bozukluk sebebiyle ni hayet iş ölümle biter. Kişi imanla göçmüsse ahirette chata erer. Ama iç alemi, månevi hayatı hastalı düçar olursa ahirette ebedi azaba uğrar.
to Bunların sıhhatlarının muhafazası hususunda büyüklerimiz çok gayretler sarf etmişler, bu me panda az yemek, az içmek, az uyumak ve kaná akár bir yaşayışa rıza gösterip, hemen bütün çlerini gönüllerinin ihyasına bağlamışlardır. Böy ece de, Muhammed s.a.s. ümmeti arasında isim leri bu günlere kadar (bütün erbabı yanında) nında) hürmetle anılmakta ve her gün ruhlarına Kur'an turları hediyye edilmektedir ki, bu onların daimi surette ahiret äleminde de ede terakkilerine ve yüksek derecelerine nail olmalarına vesile ve sebeb ol maktadır.
Şimdi, bir insana yetmez mi ki, öldükten son reda böyle salih amellerle anılıp, her gün Ze sevinçlere nail ola? Bu büyük mut töze là mutluluk ve bahtiyarlık değil midir? Bu sebebten biz insanlara düşen en büyük vazife, gönüllerimizi Mavlonen ra olacağı güzel bir gönül haline getirmektir
dan (ki 60 kadar sayarlar) işte bunlar ve emsble rinden iç ölemimizi son derece sakınmak ve korumak lazımdır. Bunların yerine makbul ve memduh olan güzel huylan (ki 60-70 kadar sayar lar) yerleştirmek, büyüklerin halleriyle hallenme ğe çok çalışmak lazımdır.
Mesela, kibrin yerine tevăzu, hasedin yerine gibta, riyanın yerine ihlás, ucubun yerine mahvi
yet, gazabın yerine hilim, hırsın ve tama'in yerine kana at, istihzanın yerine hoşgörü, tahkirin yeri ne saygı, şehvetin yerine sabir, hasisliğin yerine co mertlik, tefrikanın (ayrılık) yerine birlik, ittifak, sabırsızlığa tahammül, hayasızlığa karu iffet, gam sızlık, korkusuzluk, kanaatsizlik yerlerine havi has yet ve islami hususlara son derece alaka gösterilmesi kazanılmalıdır. İşte bunlar ve benze ri güzel huylar ve ahlaklar, hep o gönülün güzel
leşmesine ve olgunlaşmasına sebeb olur.
Bindenaleyh, insan ancak kendini bilip anlo dığı zaman insan olabilir. Iste cennet ve cemalul lahın müşahadesi, bu kadar mahlükatın içinden ancak imánla, ihlásla Allah'a dönebilen bahtiyor. lara nasibdir. Aynı zamanda Rabbını büyük ask ve muhabbetle seven; yoluna, can, bas, mal mulk, feda edebilen, mümtőz uluvve himmet sähipleri evliyalar, kämiller, sålihler, årifler gibi algun kul
larının nasibidir ki, onlar medär mihänmışdır. Hakk's bilmek insanın kendisini bilmesine bagh
ise de, Allah'ın kamil ve hala kullanından hummet almak suretiyle faydalanmal, inkan buldukça on ların hizmetlerine kopmak, hayır dağlanını sik, elbette insane onlar gibi yapabilir Görmez misin ki, bir demir partou bile, ham
soğuk hem de vert madde kan stayin cine kon
Onun için gönüle keder veren kötü huy ve ah laklardan, bahusus şeytanın bile kibir, hased, usyay beub, gazab hitom bide halimize gülere atihză, tahkir, grybet, nemime how howlik sobiruzhk, nomaz O demerkende Kondatsizlik, sehvet, tefrika terassi goms korkusuzluk
ve sõire gibi kötü
ve megstum huyter
duğu zaman noul onun gibi kıpkırma bir ates che
yor, hem de wyu değip punuşuyor. Onde
artk demirel
omy istedig kiligo
hesla ki bir insan hicbu vaka bir
sokobi Biyor
demurle
Insan iyi bir terbiyecinin alinde neden terbiyecial
M. ALI BIRAND
YanıtlaSilUluslararası Anlaşmalarda Bir Temel İlke Vardır: En Kuvvetli Daima En Haklıdır
Problem, Ortadoğu'da kulüp olmamasıdır. Çünkü süpergüçler Ortadoğu'da o kada işlerine geldiği şekilde düzen kuruyorlar ki, karıştırabilmek çok kolay, birini çıkartıp diğerini girdirmek çok basit. Çünkü topluma dayalı lider sayısı çok az Yüzde sekseni ordusuna ordusundan dolayı da ya Sovyetler Birliği'ne veya Amerika'ya dayanıyor.
* Modern bilimle hesaplaşmak için İlk Sorular
YanıtlaSilAdnan TEKŞEN
Modern bilimin "kanunları" en iyi ihtimalle emsal olarak görülmediği takdirde Müslümanları oyalayıp durmaktan başka bir sonuç elde edilmeyecektir.
YANITLASİL
yuksel19 Kasım 2023 11:16
Modern Bilim, içinde doğduğu batı uygarlığının evrenselliğini ve üstünlüğünü empoze ettiği için emperyalizmin de anasıdır.
YANITLASİL
yuksel19 Kasım 2023 11:17
Modern Bilim, içinde doğduğu batı uygarlığının evrenselliğini ve üstünlüğünü empoze ettiği için emperyalizmin de anasıdır.
İslam Aylık mecmua